Ο τελευταίος γύρος συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ολοκληρώθηκε την Πέμπτη χωρίς συμφωνία, με τις δύο πλευρές να διαφωνούν σε καίρια ζητήματα, καθώς οι ΗΠΑ αύξησαν την πίεση παρουσιάζοντας σκληρές απαιτήσεις και αποστέλλοντας επιπλέον μαχητικά αεροσκάφη και πολεμικά πλοία στην περιοχή, σημειώνει η Wall Street Journal.
Στις συνομιλίες, που διήρκεσαν έως το βράδυ, οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ δήλωσαν ότι το Ιράν πρέπει να καταστρέψει τις τρεις κύριες πυρηνικές του εγκαταστάσεις -στο Φορντό, στη Νατάνζ και στο Ισφαχάν- και να παραδώσει στις ΗΠΑ όλο το εναπομείναν εμπλουτισμένο ουράνιο, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Επίσης, ανέφεραν ότι οποιαδήποτε συμφωνία για τα πυρηνικά θα πρέπει να ισχύει επ’ αόριστον -και όχι να έχει ημερομηνία λήξης, όπως συνέβη με τους περιορισμούς που σταδιακά εξέπνεαν στο πλαίσιο της συμφωνίας που είχε διαπραγματευτεί η κυβέρνηση Ομπάμα και την οποία οι Ρεπουμπλικανοί επί μακρόν χαρακτήριζαν ανεπαρκή.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Ο πρόεδρος Τραμπ αποχώρησε από εκείνη τη συμφωνία, το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), κατά την πρώτη του θητεία, επαναφέροντας τις αυστηρές κυρώσεις κατά του Ιράν.
Το Ιράν απορρίπτει τις αμερικανικές απαιτήσεις
Το Ιράν απέρριψε την ιδέα μεταφοράς των αποθεμάτων ουρανίου στο εξωτερικό. Έχει επίσης εκφράσει την αντίρρησή του στον τερματισμό του εμπλουτισμού, στη διάλυση των πυρηνικών του εγκαταστάσεων και στην επιβολή μόνιμων περιορισμών στο πρόγραμμά του, μετέδωσαν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης και άτομα που γνωρίζουν τις συνομιλίες.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν και Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσαν ότι οι δύο πλευρές σημείωσαν πρόοδο στις συνομιλίες τους και πιθανότατα θα συναντηθούν ξανά. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, οι διαπραγματεύσεις σε τεχνικό επίπεδο θα συνεχιστούν στη Βιέννη την επόμενη εβδομάδα.
Οι αμερικανικές απαιτήσεις ήρθαν μετά την προειδοποίηση του Τραμπ, στην ομιλία του για την Κατάσταση του Έθνους την Τρίτη, ότι το Ιράν συνεχίζει να επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου και βαλλιστικών πυραύλων που θα μπορούσαν να πλήξουν τις ΗΠΑ -κατηγορίες που η Τεχεράνη αρνείται.
Ο Τραμπ έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση αν δεν επιτευχθεί συμφωνία και συνεχίζει να ενισχύει τη στρατιωτική ισχύ στην περιοχή ενόψει πιθανού πλήγματος, σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμα στοιχεία και Αμερικανούς αξιωματούχους.
Δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη διέσχισαν τον Ατλαντικό από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με δεδομένα παρακολούθησης πτήσεων. Αναμένεται να ενταχθούν σε αρκετές μοίρες που βρίσκονται ήδη σε βάσεις στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένων του Ισραήλ και της Ιορδανίας.
Ένα επιπλέον αντιτορπιλικό, το USS John Finn, προστέθηκε στη δύναμη 11 άλλων πολεμικών πλοίων που βρίσκονται ήδη στη βόρεια Αραβική Θάλασσα, στον Κόλπο του Ομάν και στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, καθώς και επτά ακόμη αντιτορπιλικά πλοία.
Το αεροπλανοφόρο USS Gerald R. Ford απέπλευσε από την ανατολική Μεσόγειο, όπου αναμένεται να συνεχίσει την πορεία του προς την περιοχή. Το Ford μεταφέρει δεκάδες μαχητικά αεροσκάφη και αεροσκάφη ηλεκτρονικού πολέμου, ενώ συνοδεύεται και από αρκετά αντιτορπιλικά ικανά να εκτοξεύσουν πυραύλους κρουζ Tomahawk.
Το Ιράν έχει προειδοποιήσει ότι θα θεωρήσει οποιαδήποτε επίθεση, ακόμη και περιορισμένης κλίμακας, ως αφορμή για ολοκληρωτική απάντηση.
«Αυτή ίσως είναι η τελευταία ευκαιρία για την επίτευξη συμφωνίας», δήλωσε ο Saeid Golkar, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Τενεσί και ειδικός στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις. «Αν η προσπάθεια αποτύχει, οι ΗΠΑ θα επιχειρήσουν με στρατιωτικά μέσα να επιλύσουν ό,τι δεν κατάφεραν μέσω της διπλωματίας», επεσήμανε.
Σε ένδειξη της πίεσης που δέχεται η διπλωματική ομάδα του Τραμπ, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ πραγματοποίησαν αυθημερόν ταξίδι, μετακινούμενοι μεταξύ βίλας με θέα τη λίμνη της Γενεύης για τις συνομιλίες με το Ιράν και πεντάστερου ξενοδοχείου για διαπραγματεύσεις σχετικά με τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Τι αντιπροτείνει το Ιράν
Το Ιράν επιμένει στο δικαίωμά του για εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά εξετάζει κάποιες προτάσεις για να κατευνάσει τις ΗΠΑ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση του επιπέδου εμπλουτισμού στο 1,5% από το σημερινό 60%, η παύση του εμπλουτισμού για ορισμένα χρόνια ή η επεξεργασία μέσω αραβο-ιρανικής κοινοπραξίας με έδρα το Ιράν. Οι συζητήσεις αυτές είναι θεωρητικές, καθώς το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποδεκατίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ τον περασμένο Ιούνιο.
Οι ΗΠΑ πιέζουν για μηδενικό εμπλουτισμό, ωστόσο η διαπραγματευτική τους ομάδα ενδέχεται να αποδεχθεί την επανεκκίνηση ενός πυρηνικού αντιδραστήρα στην Τεχεράνη που θα επιτρέπει περιορισμένο εμπλουτισμό για την παραγωγή ιατρικών συσκευών, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί αμφιλεγόμενο, καθώς το εργοστάσιο χρησιμοποιεί πλάκες καυσίμου εμπλουτισμένες σε ποσοστό 20%, επίπεδο που μπορεί σχετικά εύκολα να μετατραπεί σε ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού.
Ακόμη και μια τέτοια παραχώρηση αντιμετωπίζει έντονες αντιδράσεις από σκληροπυρηνικούς απέναντι στο Ιράν εντός της κυβέρνησης Τραμπ και μεταξύ Ρεπουμπλικανών βουλευτών. Αξιωματούχοι και νομοθέτες ανησυχούν τόσο για την ουσία όσο και για την εικόνα μιας συμφωνίας περιορισμένου εμπλουτισμού, η οποία θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «ελαφριά εκδοχή του JCPOA».
Οι ΗΠΑ προσφέρουν μόνο περιορισμένη άρση κυρώσεων στο πλαίσιο συμφωνίας -άλλο σημείο τριβής, καθώς το Ιράν επιδιώκει ουσιαστική ελάφρυνση για την επιβαρυμένη οικονομία του, η οποία αποτέλεσε αφορμή για τις μαζικές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν νωρίτερα φέτος. Οι ΗΠΑ θέλουν πρώτα να διαπιστώσουν ότι το Ιράν συμμορφώνεται και, εφόσον κριθεί ότι τηρεί τη συμφωνία, ενδέχεται με τον χρόνο να επιτρέψουν περαιτέρω άρση κυρώσεων, ανέφεραν αξιωματούχοι.
Αν και η Ουάσινγκτον θα επιθυμούσε επίσης το Ιράν να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων και τη στήριξή του σε ένοπλες οργανώσεις, οι συνομιλίες στη Γενεύη επικεντρώθηκαν στα πυρηνικά.
Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι διαπραγματεύσεις για τους πυραύλους και η στήριξη σε περιφερειακές πολιτοφυλακές θα μπορούσαν να αναληφθούν από εταίρους των ΗΠΑ στην περιοχή -με αμερικανική συνδρομή.
Άλλοι θεωρούν ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να επιδιώξουν μια ευρύτερη συμφωνία που να καλύπτει το πυρηνικό πρόγραμμα, τους πυραύλους και τη στήριξη πολιτοφυλακών, αναγνωρίζουν όμως ότι μια συμφωνία αποκλειστικά για τα πυρηνικά θα αποτελούσε σημαντική αρχή, αν αυτό είναι το μόνο εφικτό.
Ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει ανησυχίες για την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς από το Ιράν, αποφεύγοντας ωστόσο να δώσουν περισσότερες λεπτομέρειες.
«Δεν θα εικάσω πόσο κοντά βρίσκονται, αλλά σίγουρα επιδιώκουν την απόκτηση διηπειρωτικών βαλλιστικών πυραύλων», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο την Τετάρτη. «Και θα έλεγα ότι η επιμονή του Ιράν να μη συζητά για τους βαλλιστικούς πυραύλους αποτελεί μεγάλο, πολύ μεγάλο πρόβλημα», επεσήμανε.
Πηγή: skai.gr
