ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Τον κοίταγα, τον κοίταγα και ήξερα ποιον κοιτάω και ήξερα τι είχε βρεθεί εκείνη τη στιγμή, στα 5 μέτρα ύψος…η ομορφιά του, η γαλήνη του, το βλέμμα του…»
Την συγκλονιστική στιγμή που,ανεβασμένη στις σκαλωσιές της Παλαιάς Μονής Ταξιαρχών Αιγιαλείας, ανακάλυψε την μοναδική εν ζωή προσωπογραφία του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου Κωνσταντίνου ΙΑ’ Παλαιολόγου, του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά», περιέγραψε στην ΕΡΤ η αρχαιολόγος – βυζαντινολόγος Αναστασία Κουμούση.
«Εμείς εργαζόμαστε με τους συντηρητές στο παλαιομονάστηρο της Μονής Ταξιαρχών… Και κάποια στιγμή από χαμηλά – γιατί πρόκειται για μια τοιχογραφία που βρίσκεται σε ύψος περίπου πέντε μέτρων – διέκρινα τους δικέφαλους αετούς. Ανέβηκα στη σκαλωσιά και τότε τον είδα. Τον είδα σε μια απόσταση 30 εκατοστών».
Με τα 40 χρόνια της εμπειρίας της ως αρχαιολόγου και γνωρίζοντας το ιστορικό υπόβαθρο, δεν χρειάστηκε πολλή ώρα να καταλάβει ότι δεν επρόκειτο για αγιογραφία, αλλά για «μια γήινη μορφή», ένα πορτρέτο.
«Τον κοίταγα, τον κοίταγα και ήξερα ποιον κοιτάω και ήξερα τι είχε βρεθεί εκείνη τη στιγμή, στα 5 μέτρα ύψος μια τοιχογραφία η οποία έχει καεί κατ’ επανάληψη. Γι’ αυτό και τα χρώματα είναι ξεπλυμένα. Αλλά η ομορφιά του, η γαλήνη του, το βλέμμα του…» είπε.
Σημείωσε, ακόμη, πως «για έναν αρχαιολόγο είναι συγκλονιστική εμπειρία τη στιγμή μιας τέτοιας ανακάλυψης».
«Δεν είναι ένα απλό εύρημα. Ξεπερνά τις αρχαιολογικές επιτυχίες έχει εθνική σημασία για εμάς. Είναι ο τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου σε ένα μνημειακό ζωγραφικό σύνολο μοναδικό» ανέφερε χαρακτηριστικά. Και πρόσθεσε: «Μην το ξεχνάμε, είναι μετά την Παντάνασσα. Αυτός ο ζωγράφος που ήρθε από τον Μυστρά και τον ήξερε – είμαι σίγουρη – γι’ αυτό τον έχει αποτυπώσει με τέτοια επιτυχία, αντιγράφει την Παντάνασσα του Μυστρά».
Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, είναι η τελευταία χρονολογικά σωζόμενη προσωπογραφία αυτοκράτορα στη βυζαντινή μνημειακή ζωγραφική και το μοναδικό πορτρέτο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, σύγχρονο με τη σύντομη βασιλεία του (6 Ιανουαρίου 1449-29 Μαίου 1453).
Ως πορτρέτο δεν είναι ιδεαλιστικό ή τυποποιημένο αλλά πρόκειται για αυθεντική προσωπογραφία, που αποδίδει με ακρίβεια τα φυσιογνωμικά χαρακτηριστικά του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα.
«Είναι μια μορφή γήινη, ένας ώριμος άντρας, με λεπτό πρόσωπο και εξατομικευμένα χαρακτηριστικά, που αποπνέει ηρεμία και ευγένεια» αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Στον Μυστρά, απ’ όπου πιθανότατα προερχόταν ο ζωγράφος που εικονογράφησε το δεύτερο στρώμα του Καθολικού της Μονής, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος είχε ζήσει πέντε χρόνια ως δεσπότης, πριν στεφθεί αυτοκράτορας.
Στην τοιχογραφία απεικονίζεται η μορφή ενός ώριμου άνδρα που φέρει αυτοκρατορικά «διάσημα» (πολυτελή λώρο πάνω από τον ανοιχτόχρωμο σάκκο, διάλιθο στέμμα) και κρατά σταυροφόρο σκήπτρο. Ο χρυσοκέντητος πορφυρός του μανδύας διακοσμείται με μετάλλια, στα οποία εγγράφονται δικέφαλοι αετοί με στέμμα ανάμεσα στις κεφαλές τους, διακριτικό των μελών της οικογένειας των Παλαιολόγων. Η παρουσία των δικέφαλων αετών στo ένδυμα της μορφής, σε συνδυασμό με τα υπόλοιπα insignia, αποτελούσαν ένα εικονογραφημένο μήνυμα που επέτρεπε στον θεατή να ταυτοποιήσει αδιαμφισβήτητα τον άντρα με αυτοκράτορα.
Πηγή: skai.gr
