Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) αναμένεται σύντομα να απομακρύνει πυρηνικό υλικό που είναι αποθηκευμένο σε μυστική εγκατάσταση στη Συρία, σύμφωνα με το Axios που επικαλείται με Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά την επίτευξη συμφωνίας σε βασικές αρχές μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ, της Συρίας και του Ισραήλ.
Η κυβέρνηση Τραμπ και η IAEA έσπευσαν να καταλήξουν σε μια διπλωματική συμφωνία, προκειμένου να διασφαλίσουν το υλικό και να αποτρέψουν μια πιθανή κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ισραήλ, Συρίας και, ενδεχομένως, ακόμη και Τουρκίας, με αφορμή την ευαίσθητη αυτή εγκατάσταση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η εξέλιξη αυτή δικαιώνει την προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Συρία και δείχνει πώς οι ΗΠΑ αξιοποίησαν τις στενές σχέσεις τους με τη νέα κυβέρνηση της Συρίας για να αποτρέψουν μια εν δυνάμει κρίση.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η δραματική ανταλλαγή απειλών και διπλωματικών κινήσεων στο παρασκήνιο σχετικά με τη μυστική εγκατάσταση – κάτι που διήρκεσε μήνες πριν καταλήξει σε λύση πριν από μερικές εβδομάδες – παρέμεινε μυστική και δεν είχε αναφερθεί μέχρι τώρα.
Το καθεστώς Άσαντ είχε αναπτύξει ένα μυστικό πυρηνικό πρόγραμμα με επίκεντρο τον κρυφό αντιδραστήρα του Αλ-Κίμπαρ.
Αφού το Ισραήλ βομβάρδισε τον αντιδραστήρα το 2007, το συριακό πυρηνικό πρόγραμμα καταστράφηκε σε μεγάλο βαθμό. Ωστόσο, παρέμειναν αρκετές εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης καθώς και αποθήκευσης, οι οποίες ήταν ως επί το πλείστον ανενεργές.
Μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, η IAEA υπέγραψε συμφωνία με τη νέα συριακή κυβέρνηση, η οποία του επέτρεψε να επισκεφθεί τον αντιδραστήρα Αλ-Κίμπαρ και αρκετές άλλες εγκαταστάσεις που συνδέονταν με την παλαιότερη πυρηνική δραστηριότητα της Συρίας.
Ο Τσαρλς Λίστερ, μόνιμος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής, δήλωσε ότι η νέα κυβέρνηση της Συρίας είναι πρόθυμη να επιλύσει ευαίσθητα ζητήματα που κληρονόμησε από το καθεστώς Άσαντ – συμπεριλαμβανομένων των φακέλων για τα πυρηνικά και χημικά όπλα – τα οποία θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τις προσπάθειές της για την αποκατάσταση της διεθνούς εικόνας της χώρας.
Μία από τις εγκαταστάσεις που το Ισραήλ παρακολουθεί στενά τα τελευταία δύο χρόνια ονομάζεται «Εγκατάσταση 99».
Σύμφωνα με δύο Ισραηλινούς αξιωματούχους, το καθεστώς Άσαντ αποθήκευε εκεί πυρηνικό υλικό που αποτελούσε μέρος του προγράμματος του πυρηνικού αντιδραστήρα Αλ-Κίμπαρ.
Ένας Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι το υλικό περιλάμβανε «yellowcake», μια σκόνη από μεταλλεύμα ουρανίου που μπορεί στη συνέχεια να υποβληθεί σε περαιτέρω επεξεργασία και τελικά να εμπλουτιστεί στο πλαίσιο ενός κύκλου πυρηνικού καυσίμου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι το καθεστώς Άσαντ αποθήκευσε στην «Εγκατάσταση 99» και άλλα υπολείμματα και «απορρίμματα» από την εγκατάσταση του Αλ-Κίμπαρ.
Αν και το υλικό που βρίσκεται στην εγκατάσταση δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή πυρηνικού όπλου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία μιας «βρόμικης βόμβας» – μιας εκρηκτικής συσκευής που διασκορπίζει ραδιενεργό υλικό για να μολύνει μια περιοχή, αντί να προκαλέσει πυρηνική έκρηξη.
Οι ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις βομβάρδισαν τις εισόδους της εγκατάστασης λίγο μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, προκειμένου να εμποδίσουν την πρόσβαση σε αυτήν.
Για περισσότερο από ένα χρόνο, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ συζητούν τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης της «Εγκατάστασης 99», όπως δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Ανώτεροι αξιωματούχοι του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου και του αντίστοιχου φορέα στο γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού συνεργάζονται στενά για το θέμα αυτό.
Το Ισραήλ κατέστησε σαφές στην κυβέρνηση Τραμπ ότι δεν θα ανεχθεί την παραμονή πυρηνικού υλικού στην εγκατάσταση, σύμφωνα με έναν Ισραηλινό αξιωματούχο.
Ισραηλινοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι το Ισραήλ απείλησε μάλιστα να βομβαρδίσει εκ νέου την περιοχή, εάν το πυρηνικό υλικό δεν απομακρυνόταν ή εάν υπήρχαν ενδείξεις ότι η Συρία προσπαθούσε να αποκτήσει πρόσβαση στο υλικό.
Ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι, παρόλο που οι Ισραηλινοί ήταν ανήσυχοι, δεν έφτασαν ποτέ στο σημείο να βομβαρδίσουν την περιοχή.
Τελικά, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ συμφώνησαν ότι η καλύτερη προσέγγιση ήταν να εξασφαλιστεί η σύμφωνη γνώμη της συριακής κυβέρνησης για την απομάκρυνση του υλικού.
Όταν η κυβέρνηση Τραμπ έθεσε το ζήτημα στη συριακή κυβέρνηση, οι Σύροι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν την ύπαρξη πυρηνικού υλικού στην εγκατάσταση, σύμφωνα με πηγές.
«Πολύ λίγοι άνθρωποι στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και τη Συρία γνώριζαν αυτό το γεγονός», δήλωσε ένας αξιωματούχος των ΗΠΑ. Ο ίδιος αξιωματούχος ανέφερε ότι οι ΗΠΑ έχουν δημιουργήσει μια παραγωγική σχέση με το καθεστώς που διαδέχθηκε τον Άσαντ. «Όταν συνεργαζόμαστε με τους Σύρους σε διάφορα θέματα είναι καλοί εταίροι», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Πριν από μερικές εβδομάδες, οι Ισραηλινοί που παρακολουθούσαν την περιοχή εντόπισαν κινήσεις που τους οδήγησαν να υποψιαστούν ότι η νέα συριακή κυβέρνηση αθετούσε τις συμφωνίες και προσπαθούσε να αποκτήσει πρόσβαση στο πυρηνικό υλικό, σύμφωνα με Ισραηλινούς και Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι Ισραηλινοί ανησυχούσαν μάλιστα ότι η Τουρκία βοηθούσε τη συριακή κυβέρνηση να αποκτήσει το πυρηνικό υλικό.
«Οι Ισραηλινοί πάντα ελέγχουν προσεκτικά διάφορα θέματα για να βεβαιωθούν ότι όλα είναι εντάξει και είναι καλό που το κάνουν αυτό», δήλωσε ένας Αμερικανός αξιωματούχος.
Η κυβέρνηση Τραμπ ζήτησε από το Ισραήλ να μην προβεί σε καμία ενέργεια και ενημέρωσε την IAEA για την κατάσταση.
Το αποτέλεσμα ήταν μια συμφωνία που υπογράφηκε πριν από τρεις εβδομάδες μεταξύ της IAEA και της συριακής κυβέρνησης για την απομάκρυνση του πυρηνικού υλικού από την εγκατάσταση.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι εργασίες στην «Εγκατάσταση 99» εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη. Το υλικό δεν έχει ακόμη απομακρυνθεί.
Ωστόσο, «πιστεύουμε ότι όλοι είναι ικανοποιημένοι με το αποτέλεσμα. Ελπίζουμε να μπορέσουμε να ξεκινήσουμε σύντομα τη διαδικασία απομάκρυνσης και να την ολοκληρώσουμε πριν από το τέλος του έτους», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Πηγή: skai.gr
