Χανταϊός vs κορωνοϊός: Ομοιότητες και διαφορές

Μεταξύ 2018 και 2019, ο χανταϊός των Άνδεων εξαπλώθηκε στην Αργεντινή: 34 μολύνσεις, 11 θάνατοι. Μία ανάλυση δείχνει ότι η τρέχουσα κατάσταση μπορεί επίσης να περιοριστεί.Με τις αναμνήσεις της πανδημίας COVID να είναι ακόμη νωπές στο μυαλό πολλών ανθρώπων, είναι κατανοητή η διεθνής ανησυχία για την εξάπλωση του χανταϊού.

«Ξέρω ότι ανησυχείτε», έγραψε ο Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, Γενικός Διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), σε επιστολή προς τους κατοίκους της Τενερίφης στις 9 Μαΐου.

Το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius στο οποίο εξαπλώθηκε ο χανταϊός με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους τρία άτομα και να μολυνθούν κάποιοι επιβάτες από τον Απρίλιο έως τον Μάιο επρόκειτο να δέσει στο λιμάνι Γραναδίλλια της Τενερίφης. Από εκεί, οι επιβάτες και το πλήρωμα (συνολικά 147 άτομα) επρόκειτο να επαναπατριστούν στις χώρες καταγωγής τους, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Αυστραλίας.

«Οι χανταϊοί διαφέρουν θεμελιωδώς από τους κορωνοϊούς»

Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά μεταξύ της COVID και του χανταϊού. «Οι χανταϊοί -συμπεριλαμβανομένου του ιού των Άνδεων- διαφέρουν θεμελιωδώς από τους κορωνοϊούς», δήλωσε στην DW ο Ρόμαν Βέλφελ, επικεφαλής του Ινστιτούτου Μικροβιολογίας της Μπούντεσβερ. «Μπορούν να μεταδοθούν από άτομο σε άτομο, αλλά πολύ λιγότερο εύκολα και μόνο μέσω πολύ στενής επαφής».

Όταν εμφανίστηκε ο κορωνοϊός SARS-CoV-2 το 2019 και προκάλεσε την COVID, ούτε οι επιστήμονες δημόσιας υγείας ούτε οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης τον είχαν ξαναδεί. Κανείς δεν ήξερε τι ήταν, πόσο γρήγορα θα εξαπλωνόταν, πώς να τον σταματήσει ή να τον θεραπεύσει.

Ο χανταϊός, από την άλλη πλευρά, είναι γνωστός από το 1993. Και επειδή είναι γνωστό ότι προκαλεί μια πνευμονική λοίμωξη που ονομάζεται Πνευμονικό Σύνδρομο Χανταϊού (HPS), ελήφθησαν κατάλληλα μέτρα αποστασιοποίησης στο πλοίο – μόλις οι εργαστηριακές εξετάσεις επιβεβαίωσαν ότι είχε προκαλέσει τους δύο πρώτους θανάτους.

Μια ανάλυση μιας επιδημίας χανταϊού στην Αργεντινή τον Νοέμβριο του 2018 δείχνει πόσο αποτελεσματικά ακόμα και βασικά μέτρα ελέγχου, όπως η κοινωνική αποστασιοποίηση, επιβραδύνουν την εξάπλωση της λοίμωξης από άτομο σε άτομο.

Όταν ξεκίνησε η COVID, δεν είχαμε αυτή τη γνώση – στην πραγματικότητα, μέχρι σήμερα, δεν γνωρίζουμε ακριβώς από πού ξεκίνησε.

Η επιδημία στην Αργεντινή το 2018-2019

Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2020, οι ερευνητές περιέγραψαν πώς η ταχύτητα μετάδοσης του ιού των Άνδεων – της ίδιας παραλλαγής με αυτήν στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius – μειώθηκε στο μισό, όταν «οι αξιωματούχοι δημόσιας υγείας επέβαλαν απομόνωση ατόμων με επιβεβαιωμένα κρούσματα και καραντίνα πιθανών επαφών» κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας το 2018-2019 στην Αργεντινή. Τα μέτρα ελέγχου επιβλήθηκαν αφού οι αρχές επιβεβαίωσαν ότι 18 άτομα είχαν μολυνθεί με τον ιό των Άνδεων σε μια μαζική συγκέντρωση.

«Αυτά τα μέτρα πιθανότατα περιόρισαν την περαιτέρω εξάπλωση», έγραψαν οι ερευνητές στο New England Journal of Medicine. «Ο διάμεσος αναπαραγωγικός αριθμός (ο αριθμός των δευτερογενών κρουσμάτων που προκλήθηκαν από ένα μολυσμένο άτομο κατά τη διάρκεια της μολυσματικής περιόδου) ήταν 2,12 πριν από την εφαρμογή των μέτρων ελέγχου και μειώθηκε σε 0,96 μετά την εφαρμογή των μέτρων».

Η κατάσταση στο MV Hondius ήταν διαφορετική. Ενώ ο αριθμός των γνωστών κρουσμάτων – κατά τη στιγμή της συγγραφής του παρόντος στις 11 Μαΐου 2026 – είναι μικρότερος, με επτά επιβεβαιωμένα και δύο ύποπτα κρούσματα, χρειάστηκε περισσότερος χρόνος για να επιβληθούν τα μέτρα ελέγχου.

Μετά τον θάνατο του πρώτου ατόμου στις 11 Απριλίου, η Oceanwide Expeditions, η οποία διαχειρίζεται το κρουαζερόπλοιο, δήλωσε ότι μόλις στις 4 Μαΐου επιβεβαιώθηκε ο χανταϊός ως αιτία θανάτου. Αυτό συνέβη δύο ημέρες αφότου ο ΠΟΥ ειδοποιήθηκε ότι υπήρχε μια «συστάδα» μολυσμένων ατόμων στο πλοίο.

Μόλις το MV Hondius έδεσε στην Τενερίφη, ωστόσο, δεν υπήρχε αμφιβολία για την αιτία των λοιμώξεων και οι ισπανικές υγειονομικές αρχές δήλωσαν ότι έλαβαν «όλα τα μέτρα για να αποτρέψουν την εξάπλωση του χανταϊού».

«Η μείωση τυχόν πιθανών επαφών και η χρήση μάσκας FFP2 για τους επιβάτες και τα άτομα που ενδέχεται να έρθουν σε επαφή μαζί τους κατά τις διαδικασίες αποβίβασης και μεταφοράς στη χώρα προέλευσης υποστηρίζονται από όσα γνωρίζουμε για αυτόν τον ιό», δήλωσε η Τζούλια Γκάλο, ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Pirbright του Ηνωμένου Βασιλείου.

Σπάνιες οι μολύνσεις από χανταϊό παγκοσμίως

Παρά την κατανοητή ανησυχία, ο Βέλφελ λέει ότι ένα σενάριο παρόμοιο με την COVID είναι απίθανο. «Δεν αναμένεται ότι ο ιός των Άνδεων θα εξελιχθεί σε παγκόσμιο πρόβλημα. Αυτό δεν είναι συγκρίσιμο με τους κορωνοϊούς της γρίπης ή του SARS», δήλωσε.

Γενικά, οι μολύνσεις από χανταϊό είναι σχετικά σπάνιες παγκοσμίως. Το 2025, ο ΠΟΥ κατέγραψε 229 κρούσματα και 59 θανάτους στην Αμερική. Δεν υπάρχει εμβόλιο για τη μολυσματική ασθένεια.

Επιμέλεια: Ιοκάστη Κροντήρη

Πηγή: Deutsche Welle