Οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν σήμερα ότι θα επιβάλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία, στραγγαλίζοντας περαιτέρω την παγκόσμια αγορά ενέργειας, που ταλανίζεται ήδη από το κλείσιμο των Στενών του Ορμουζ από την Τεχεράνη.
Γιατί έχει σημασία αυτή η κίνηση και τι σημαίνει για τον πόλεμο στο Ιράν και την παγκόσμια ενεργειακή κρίση;
Πόσο μεγάλος είναι ο κίνδυνος για τις διεθνείς αγορές ενέργειας;
Δεν είναι σαφές το πώς ακριβώς θα επιβάλουν οι Χούθι τον ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας, τον βόρειο γείτονά τους, κατά μήκος της Ερυθράς Θάλασσας, ή αν αυτό θα περιλαμβάνει και μια επιστροφή στις επιθέσεις εναντίον πλοίων.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η Υεμένη βρίσκεται πάνω στο στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη νότια πύλη της Ερυθράς. Το κλείσιμο του στενού θα ανοίξει ένα νέο μέτωπο στην ενεργειακή κρίση και στη σύγκρουση του Ιράν με τις ΗΠΑ.
Καθώς η ναυσιπλοΐα στο Ορμούζ έχει ήδη διαταραχθεί, η Ερυθρά Θάλασσα μετατράπηκε σε κρίσιμης σημασίας εναλλακτική διέξοδο για τα πετρέλαια και άλλα προϊόντα των χωρών του Κόλπου. Μια σοβαρή αναταραχή εκεί θα σήμαινε ότι και οι δύο διαδρομές εξαγωγής του πετρελαίου κλείνουν ταυτόχρονα. Με το μερικό αποκλεισμό του Ορμούζ από το Ιράν, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στις 28 Φεβρουαρίυ, διακόπηκαν οι περισσότερες εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, με αποτέλεσμα να εκτιναχθεί η τιμή των καυσίμων και να προκληθεί παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.
Η Σαουδική Αραβία έλυσε το πρόβλημα εκτρέποντας πάνω από το 70% των καθημερινών εξαγωγών αργού στο λιμάνι Γιάνμπου της Ερυθράς Θάλασσας. Τα πλοία από το Γιάνμπου που κατευθύνονται στην Ευρώπη περνούν από τη Διώρυγα του Σουέζ. Εκείνα που έχουν προορισμό την Ασία, διασχίζουν το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Τα φορτία από το Γιανμπου έφτασαν τα 4 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τις τελευταίες εβδομάδες, κατά μέσο όρο, σύμφωνα με τις εταιρείες Kpler και Signal Ocean, από 973.000 πριν από έναν χρόνο. Ο συνολικός όγκος πετρελαίου που πέρασε από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ ανήλθε στα 7,4 εκατομμύρια βαρέλια/ημέρα τον Ιούνιο, δηλαδή το 7% της παγκόσμιας παραγωγής, από 4,2 εκατ. βαρέλια πέρυσι.
Οι εξαγωγές αυτές είναι μια σανίδα σωτηρίας για τις αγορές ενέργειας και βοήθησαν να κρατηθούν χαμηλά οι τιμές του πετρελαίου. Η Σαουδική Αραβία εξετάζει το ενδεχόμενο να επεκτείνει τον πετρελαϊκό αγωγό της προς τα παράλια της Ερυθράς, ανέφερε την περασμένη εβδομάδα το Reuters.
Όταν οι Χούθι εξαπέλυσαν επιθέσεις σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, τον Νοέμβριο του 2023, οι εξαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο συνεχίστηκαν απρόσκοπτα.
Ποιοι είναι οι Χούθι και γιατί κλείνουν τους «δρόμους της ενέργειας» για λογαριασμό του Ιράν;
Οι Χούθι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1990 ως ένα στρατιωτικό, πολιτικό και θρησκευτικό κίνημα και εξαπέλυσαν ανταρτοπολέμους εναντίον της κυβέρνησης της Υεμένης. Εδώ και πάνω από μία δεκαετία πολεμούν τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση (στηρίζεται από τη Σαουδική Αραβία) και επιτέθηκαν σε γειτονικές χώρες του Κόλπου με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Η εκεχειρία που συμφωνήθηκε το 2022 μεταξύ των εμπόλεμων πλευρών κράτησε μέχρι την περασμένη εβδομάδα, όταν η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση ανέφερε ότι έπληξε το αεροδρόμιο της πρωτεύουσας Σαναά για να εμποδίσει την προσγείωση ενός ιρανικού αεροπλάνου.
Οι Χούθι ισχυρίζονται ότι η Σαουδική Αραβία είναι υπεύθυνη για την επίθεση και, σε απάντηση, εξαπέλυσαν πυραύλους το αεροδρόμιο της Άμπχα, στα νοτιοδυτικά. Ένα υψηλόβαθμο στέλεχός τους, ο Μοχάμεντ αλ Φάρα, που είναι μέλος του πολιτικού γραφείου του κινήματος, προειδοποίησε σε συνέντευξη στο ιρανικό κανάλι Press TV ότι αν η κατάσταση κλιμακωθεί, θα κλείσουν το στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Το Ιράν στηρίζει τους Χούθι, που αποτελούν μέρος του «Άξονα της Αντίστασης», όπως τον αποκαλεί. Σε αυτόν τον «άξονα» περιλαμβάνονται επίσης η Χεζμπολάχ του Λιβάνου και παραστρατιωτικές, σιιτικές οργανώσεις στο Ιράκ, αν και οι δεσμοί της Τεχεράνης με τους Χούθι δεν είναι τόσο ξεκάθαροι όσο εκείνοι με τις άλλες ομάδες. Οι Χούθι δεν αναγνωρίζουν ως ανώτατη θρησκευτική αρχή τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, όπως για παράδειγμα η Χεζμπολάχ και κάποιες ιρακινές ομάδες. Τα κίνητρά τους είναι κυρίως τοπικά, αν και ιδεολογικά ευθυγραμμίζονται με την Τεχεράνη.
Οι ΗΠΑ λένε ότι το Ιράν εξόπλισε, χρηματοδότησε και εκπαίδευσε τους Χούθι με τη βοήθεια της Χεζμπολάχ. Οι Χούθι αρνούνται ότι είναι «εκπρόσωποι» του Ιράν και ισχυρίζονται ότι κατασκευάζουν δικά τους όπλα. Δεν είναι σαφές κατά πόσο η πολιτική τους για το Μπαμ ελ Μαντέμπ και την Ερυθρά Θάλασσα πηγάζει από τις δικές τους στρατηγικές προτεραιότητες ή αν δρουν για λογαριασμό του Ιράν.
Τι συνέβη όταν οι Χούθι επιτέθηκαν σε πλοία στην Ερυθρά στο παρελθόν;
Μετά την 7η Οκτωβρίου 2023, όταν η Χαμάς επιτέθηκε στο Ισραήλ και σε απάντηση ο ισραηλινός στρατός ξεκίνησε τις καταστροφικές επιχειρήσεις του στη Γάζα, οι Χούθι άρχισαν να εκτοξεύουν πυραύλους στο Ισραήλ και να εξαπολύουν επιθέσεις σε πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα, λέγοντας ότι το κάνουν σε ένδειξη υποστήριξης προς τους Παλαιστίνιους.
Οι επιθέσεις αυτές διατάραξαν σοβαρά την παγκόσμια ναυσιπλοΐα. Μεγάλες εταιρίες (Maersk, Hapag-Lloyd και άλλες) αποφάσισαν να αλλάξουν τα δρομολόγια των πλοίων τους, στέλνοντάς τα να κάνουν το γύρο της Αφρικής αντί να περνούν από το Σουέζ, μια κατά πολύ μακρύτερη και ακριβότερη διαδρομή.
Η ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά δεν έχει επανέλθει ακόμη σε φυσιολογικά επίπεδα. Σε σύγκριση με το 2023, πέρυσι πέρασαν κατά 52% λιγότερα πλοία από τη Διώρυγα του Σουέζ.
Μια αποστολή, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά, περιλάμβανε επανειλημμένα πλήγματα σε στόχους των Χούθι και καταρρίψεις εκατοντάδων πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Κάποιες επιθέσεις των Χούθι πάντως συνεχίζονταν μέχρι και πέρυσι το καλοκαίρι και σταμάτησαν μόνο αφού συμφωνήθηκε κατάπαυση του πυρός στη Γάζα τον Οκτώβριο. Τον περασμένο μήνα οι Χούθι είπαν ότι θα αποκλείσουν από την Ερυθρά Θάλασσα τα πλοία που συνδέονται με το Ισραήλ, αλλά η απειλή αυτή δεν υλοποιήθηκε.
Τι έκαναν οι Χούθι στον πόλεμο ΗΠΑ-Ιράν;
Η Χεζμπολάχ και ορισμένες ιρακινές οργανώσεις ενεπλάκησαν στον πόλεμο σχεδόν από την αρχή, με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, όμως οι Χούθι παρέμειναν σχετικά άπραγοι. Ο ηγέτης τους, ο Άμπντουλ Μαλίκ αλ Χούθι, είπε στις 5 Μαρτίου: «Τα δάχτυλά μας είναι στη σκανδάλη ανά πάσα στιγμή αν οι εξελίξεις το επιβάλουν».
Η ιρανική ηγεσία έχει επίσης προειδοποιήσει πολλές φορές ότι οι Χουθι μπορεί να εμπλακούν στον πόλεμο. Στα τέλη Μαρτίου και τις αρχές Απριλίου οι Χούθι εκτόξευσαν λίγους πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη στο Ισραήλ.
Ο διοικητής της Δύναμης Κούντς των Φρουρών της Επανάστασης, Εσμαΐλ Καανί είπε την 1η Ιουνίου ότι θα μπορούσαν να «αποκόψουν» την Ερυθρά Θάλασσα.
Η στάση τους ενδέχεται να έχει πλέον αλλάξει, αφού ανακοίνωσαν τον αποκλεισμό της «εγκληματικής», όπως την αποκάλεσαν, Σαουδικής Αραβίας, σε αντίποινα για την «πολιορκία» των λιμανιών και των αεροδρομίων της Υεμένης.
Πηγή: skai.gr
