Ενόσω πλησίαζε το Σαββατοκύριακο, οι ΗΠΑ και το Ιράν φαινόταν να πλησιάζουν σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου. Στη συνέχεια, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) έκανε ακριβώς αυτό που οι επιτελείς του έχουν επανειλημμένα πει ότι δεν θα έκαναν: Φάνηκε να προσπαθεί να διαπραγματευτεί μέσω του Τύπου, κάνοντας αναρτήσεις για τις συνομιλίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μιλώντας σε αρκετούς δημοσιογράφους τηλεφωνικά το πρωί της Παρασκευής, ενώ οι Πακιστανοί διαμεσολαβητές τον ενημέρωναν για τις εξελίξεις.
Όπως υπενθυμίζει το CNN, ισχυρίστηκε ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει σε μια σειρά προβλέψεις που πηγές με γνώση των συνομιλιών ανέφεραν ότι δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Ισχυρίστηκε επίσης ότι η Τεχεράνη είχε συμφωνήσει σε πολλές από τις πιο αμφιλεγόμενες απαιτήσεις των ΗΠΑ – μεταξύ άλλων να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιο – και κήρυξε τον επικείμενο τερματισμό του πολέμου.
Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν δημοσίως πολλούς από αυτούς τους ισχυρισμούς και αρνήθηκαν ότι προετοιμάζονταν για έναν ακόμη γύρο συνομιλιών, εξαλείφοντας γρήγορα την εντεινόμενη αισιοδοξία για μια συμφωνία. Τώρα, δεν είναι σαφές πώς θα εξελιχθούν οι ειρηνευτικές συνομιλίες από εδώ και πέρα.
Ορισμένοι αξιωματούχοι του Τραμπ παραδέχτηκαν κατ’ ιδίαν στο CNN ότι τα δημόσια σχόλια του προέδρου ήταν επιζήμια για τις συνομιλίες, σημειώνοντας τον ευαίσθητο χαρακτήρα των διαπραγματεύσεων και τη βαθιά δυσπιστία των Ιρανών προς τις ΗΠΑ. Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι υποψιάζονται ότι υπάρχει χάσμα μεταξύ της διαπραγματευτικής ομάδας του Ιράν, με επικεφαλής τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλίμπαφ και τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, και του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, γεγονός που οδηγεί σε ερωτήματα σχετικά με το ποιος μπορεί τελικά να υπογράψει μια συμφωνία.
«Οι Ιρανοί δεν εκτίμησαν το γεγονός ότι ο Πρόεδρος των ΗΠΑ διαπραγματευόταν μέσω των κοινωνικών μέσων και έδινε την εντύπωση ότι είχαν αποδεχτεί θέματα για τα οποία δεν είχαν ακόμη συμφωνήσει, και τα οποία δεν είναι δημοφιλή στον λαό τους», δήλωσε στο CNN πρόσωπο που είναι εξοικειωμένο με τις συνομιλίες, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί ανησυχούν ιδιαίτερα για το ενδεχόμενο να φανούν αδύναμοι.
Μεταξύ των ισχυρισμών του προέδρου: Ο Τραμπ δήλωσε στο Bloomberg ότι το Ιράν είχε συμφωνήσει στην «απεριόριστη» αναστολή του πυρηνικού του προγράμματος. Δήλωσε στο CBS News ότι η Τεχεράνη «συμφώνησε σε όλα» και θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου της. Και υποστήριξε στο Axios ότι μια συνάντηση «πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί το Σαββατοκύριακο», προσθέτοντας: «Νομίζω ότι θα καταλήξουμε σε συμφωνία την επόμενη ή δύο μέρες».
Η εύθραυστη εκεχειρία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης δοκιμάστηκε για άλλη μια φορά την Κυριακή, όταν αμερικανικό αντιτορπιλικό άνοιξε πυρ και κατέλαβε ιρανικό φορτηγό πλοίο που επιχείρησε να σπάσει τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ στον Κόλπο του Ομάν, εξοργίζοντας περαιτέρω τους Ιρανούς.
Τώρα, καθώς πλησιάζει η ημερομηνία λήξης της εκεχειρίας δύο εβδομάδων, ο Τραμπ αντιμετωπίζει και πάλι ένα δίλημμα: αν θα αποδεχτεί μια συμφωνία, έστω και ατελή, ή αν θα κλιμακώσει μια σύγκρουση που κάποτε δήλωνε ότι θα τελείωνε σύντομα.
Μέχρι τη Δευτέρα, αξιωματούχοι στο Ιράν φάνηκαν να αντιστέκονται λιγότερο στο ενδεχόμενο περαιτέρω διαπραγματεύσεων. Αλλά το περίγραμμα οποιασδήποτε εκκρεμούς συμφωνίας παρέμεινε ασαφές. Ο Τραμπ έχει θέσει αρκετές κόκκινες γραμμές για τις διαπραγματεύσεις, συμπεριλαμβανομένου του παγώματος του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν και της παράδοσης του αποθέματος υλικού που είναι σχεδόν κατάλληλο για βόμβες. Η Τεχεράνη, εν τω μεταξύ, επιμένει να της επιτραπεί να διατηρήσει τον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, ενώ παράλληλα απαιτεί από τις ΗΠΑ να άρουν τις κυρώσεις σε βάρος της.
Κατά τη διάρκεια του πρώτου γύρου συνομιλιών, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές πρότειναν μια 20ετή παύση στον εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν, δήλωσε μια πηγή που γνωρίζει τις συζητήσεις. Το Ιράν απάντησε με μια πρόταση για πενταετή αναστολή, την οποία οι ΗΠΑ απέρριψαν, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Μια πρόσφατη πρόταση από την ιρανική πλευρά θα περιελάμβανε μια δεκαετή παύση του εμπλουτισμού, ακολουθούμενη από μια ακόμη δεκαετία κατά την οποία το Ιράν θα συμφωνούσε να εμπλουτίζει μόνο σε επίπεδα πολύ χαμηλότερα από αυτά που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με πρόσωπο που έχει γνώση των συζητήσεων. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι επιθυμεί να μην υπάρχει καμία δραστηριότητα εμπλουτισμού επ’ αόριστον, και ότι αντιτίθεται ακόμη και στην παύση διάρκειας 20 ετών.
Η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο αποδέσμευσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο πλαίσιο των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων με την Τεχεράνη, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το CNN. Το βήμα αυτό θα γίνει με αντάλλαγμα την παράδοση του αποθέματος ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού από το Ιράν.
Το πόσο ευέλικτη είναι η κάθε πλευρά στους όρους της θα καθορίσει τελικά εάν μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία. Για τον Τραμπ, επιτακτική ανάγκη είναι να μην συμφωνήσει σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να παραλληλιστεί με το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης της εποχής Ομπάμα, τη συμφωνία για τα πυρηνικά του Ιράν από την οποία αποσύρθηκε το 2018 και την οποία έχει πολλάκις χλευάσει ως αδύναμη.
Οι διαπραγματεύσεις αναμένεται να ξεκινήσουν την Τετάρτη στο Ισλαμαμπάντ. Με μια κάπως μετριοπαθή διατύπωση, οι πηγές προειδοποίησαν ότι η κατάσταση παραμένει «ρευστή». Ωστόσο, οι διαπραγματευτές ελπίζουν να καταλήξουν τουλάχιστον σε μια συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η οποία θα οδηγήσει στη συνέχεια σε πιο αναλυτικές συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες σχετικά με τις λεπτομέρειες της συμφωνίας. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση έχει τους επικριτές της, οι οποίοι προειδοποιούν ότι το Ιράν ενδέχεται να παρατείνει τις συζητήσεις για να κερδίσει χρόνο, καθώς ανακτά ορισμένα από τα πυραυλικά του συστήματα που είχαν θαφτεί κάτω από ερείπια κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Ο Τραμπ δήλωσε στο Bloomberg ότι η εκεχειρία λήγει «το βράδυ της Τετάρτης, ώρα Ουάσιγκτον», αφήνοντας περιθώριο για 24 επιπλέον ώρες συνομιλιών πριν αποφασίσει αν θα υλοποιήσει την απειλή του να ανατινάξει ιρανικές γέφυρες και σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κάτι που θα μπορούσε να αποτελεί έγκλημα πολέμου. Πρόσθεσε ότι είναι «εξαιρετικά απίθανο» να την παρατείνει περαιτέρω. Ωστόσο, στο παρελθόν έχει αλλάξει γνώμη πολλές φορές σχετικά με το αν θα συμφωνούσε να παρατείνει την εκεχειρία. Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου με δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα, ρωτήθηκε πέντε φορές αν θα παρατείνει την εκεχειρία και έδωσε τρεις διαφορετικές απαντήσεις:
«Αν δεν υπάρξει συμφωνία, οι μάχες θα ξαναρχίσουν», δήλωσε κατηγορηματικά σε κάποιο σημείο. Αργότερα, ανέφερε ότι θα προχωρούσε σε νέα παράταση αν ήταν απαραίτητο: «Αν χρειαστεί, θα το έκανα». Σε μια άλλη απάντηση, άφησε να εννοηθεί ότι το ερώτημα ήταν άνευ αντικειμένου, δεδομένης της κατάστασης των διαπραγματεύσεων: «Θα δούμε. Δεν ξέρω αν θα χρειαστεί. Στην ιδανική περίπτωση, δεν θα χρειαστεί».
Διαβάστε εδώ για όλες τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή
Σύγχυση για το πότε λήγει η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ανακοίνωσε τη συμφωνία εκεχειρίας δύο εβδομάδων με το Ιράν το βράδυ της Τρίτης, 7 Απριλίου, στην Ουάσιγκτον, πράγμα που σημαίνει ότι επρόκειτο να λήξει την Τρίτη, 21 Απριλίου.
Ωστόσο, ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα στο Bloomberg News ότι θεωρεί την εκεχειρία λήξασα «το βράδυ της Τετάρτης, ώρα Ουάσιγκτον» και επέμεινε ότι είναι «εξαιρετικά απίθανο» να την παρατείνει αν δεν επιτευχθεί συμφωνία.
Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, επικαλούμενο πακιστανική πηγή που συμμετέχει στις συνομιλίες, ανέφερε επίσης ότι η εκεχειρία θα λήξει στις 8 μ.μ. ώρα Ανατολικής Ακτής την Τετάρτη – μεσάνυχτα ώρα Γκρήνουιτς, ή στις 3:30 π.μ. της Πέμπτης στο Ιράν (2:00 π.μ. ώρα Ελλάδας).
Πηγή: skai.gr
