Γιατί ο Πούτιν θέλει να διαπραγματευτεί τώρα για το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία

Καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν εξετάζουν το ενδεχόμενο να συναντηθούν τις επόμενες εβδομάδες, προκύπτει ένα σημαντικό ερώτημα, σύμφωνα με το Politico. Γιατί η Μόσχα φαίνεται διατεθειμένη τώρα να τερματίσει τον πόλεμο στην Ουκρανία;

Μετά από τρία χρόνια σφοδρών μαχών και εκατοντάδων χιλιάδων νεκρών ο Πούτιν έδειξε στον κόσμο ότι δεν ενδιαφέρεται για την αιματοχυσία. Και αν ο στόχος του ήταν να εγκαταστήσει μια φιλική προς τη Ρωσία κυβέρνηση στο Κίεβο, απέχει πολύ από το να το πετύχει, σχολιάζει το δημοσίευμα. Ωστόσο, υπάρχει μια λιγότερο διερευνημένη υπόθεση που εξηγεί γιατί ο Ρώσος πρόεδρος μπορεί τελικά να αποφασίζει να έρθει τώρα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Η απάντηση είναι ότι η Μόσχα θα μπορούσε να αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες από εδώ και στο εξής ως προς τη χρηματοδότηση του πολέμου.

Η συνήθης αφήγηση για τη δημοσιονομική κατάσταση της Μόσχας τείνει ως προς το ότι η Ρωσία καταγράφει ένα μικρό δημοσιονομικό έλλειμμα και ότι το ρωσικό δημόσιο χρέος της είναι χαμηλό (περίπου 20% του ΑΕΠ ), γεγονός που δημιουργεί υγιείς δημοσιονομικές μετρήσεις. Αυτή η ανάλυση ισχύει για τις περισσότερες οικονομίες, αλλά στην περίπτωση της Ρωσίας, υπάρχει μια σημαντική διαφορά: Με τις δυτικές κυρώσεις να περιορίζουν την ικανότητα της Μόσχας να αξιοποιήσει τις διεθνείς αγορές χρέους, το Κρεμλίνο έχει περιορισμένο περιθώριο ελιγμών για να χρηματοδοτήσει το μικρό – αλλά παρόλα αυτά πραγματικό – δημοσιονομικό του έλλειμμα.

Με το εξωτερικό της χρέος να βρίσκεται εκτός της εξίσωσης, το αρχικό σχέδιο Β της Μόσχας ήταν να πείσει τις ρωσικές τράπεζες να αγοράσουν δημόσιο χρέος. Αυτή η στρατηγική λειτούργησε αρκετά καλά το 2022 και το 2023, αλλά πέρυσι άρχισαν να εμφανίζονται οι πρώτες ρωγμές. Οι εγχώριες τράπεζες που αντιμετωπίζουν πιέσεις από το Κρεμλίνο προκειμένου να χορηγήσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε φθηνά δάνεια στις αμυντικές εταιρείες, ενώ παράλληλα αγοράζουν τεράστια ποσά κρατικών ομολόγων, έχουν αυτή τη στιγμή τόσο σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας που είναι απρόθυμες να συσσωρεύσουν περισσότερα χρέη.  Στα τέλη του περασμένου έτους, το Κρεμλίνο αναγκάστηκε να ακυρώσει αρκετές δημοπρασίες με έκδοση χρέους επειδή δεν υπήρχαν αγοραστές.

Έτσι, με τον εγχώριο δανεισμό όλο και περισσότερο εκτός εξίσωσης, η Μόσχα έχει στραφεί στο σχέδιο Γ: αξιοποίηση των αποθεματικών του Ρωσικού Εθνικού Ταμείου Πρόνοιας (NWF). Στα χαρτιά, αυτό φαίνεται σαν μια λογική στρατηγική. Με ρευστό σχεδόν 10 τρισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 110 δισεκατομμύρια δολάρια) στις αρχές του 2022, το ποσό αυτό φαινόταν αρχικά αρκετό για να καλύψει το έλλειμμα του προϋπολογισμού που τροφοδοτήθηκε από τον πόλεμο για αρκετά χρόνια. Ωστόσο, ακόμη και η μεγαλύτερη αποταμίευση τελικά στερεύει, και τρία χρόνια μετά τη σύγκρουση, τα αποθέματα του NWF έχουν ήδη συρρικνωθεί κατά περίπου 60%. 

Για το Κρεμλίνο η φετινή χρονιά θα είναι δύσκολη δημοσιονομικά. Τον Ιανουάριο, το μηνιαίο δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας ήταν περίπου 45% υψηλότερο από τον στόχο για ολόκληρο το 2025.

Όμως αυτά τα δεδομένα φαίνονται πιθανώς ανησυχητικά για τη Μόσχα. Εάν τα δημοσιονομικά έξοδα παραμείνουν στα επίπεδα του Ιανουαρίου καθ’ όλη τη διάρκεια του υπόλοιπου έτους, τα αποθέματα του NWF θα μπορούσαν να εξαφανιστούν σε μόλις τρεις μήνες. Και ακόμα κι αν δεν το κάνουν – όπως είναι πιο πιθανό – το 2025 είναι πιθανώς η τελευταία χρονιά που η Μόσχα θα μπορέσει να καλύψει πλήρως το δημοσιονομικό της έλλειμμα αξιοποιώντας αυτές τις οικονομίες.

Το ερώτημα όμως που προκύπτει αυτή τη φορά είναι τι θα συνέβαινε εάν η Ρωσία εξαντλούσε τα χρήματά της για να χρηματοδοτήσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού της;

Με τις εγχώριες τράπεζες να πνίγονται στο χρέος, μια κρατική χρεοκοπία θα μπορούσε κάλλιστα να πυροδοτήσει μια πλήρη οικονομική κρίση. Εάν συνέβαινε αυτό, το Κρεμλίνο θα ήταν δύσκολο να στηρίξει τον τραπεζικό του τομέα. Με τα αποθέματα του NWF να εξαντλούνται, δεν θα υπήρχε διαθέσιμο χρηματικό δοχείο για να προχωρήσει σε ανακεφαλαιοποιήσεις. 

Από δημοσιονομική άποψη, ο χρόνος της Ρωσίας τελειώνει. Το Κρεμλίνο δεν έχει σχέδιο Δ για να χρηματοδοτήσει το δημοσιονομικό του έλλειμμα, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με την ικανότητά του να χρηματοδοτήσει τον πόλεμο. Από αυτή την άποψη, η δημοσιονομική ανάσα θα μπορούσε κάλλιστα να είναι αυτό που πραγματικά αναζητά ο Πούτιν στις συνομιλίες του με τις ΗΠΑ, είτε μέσω της ελάφρυνσης των κυρώσεων είτε μιας παύσης της σύγκρουσης. 

Τον Σεπτέμβριο του 2024, ο Kyrylo Budanov, επικεφαλής των μυστικών υπηρεσιών άμυνας της Ουκρανίας, προέβλεψε ότι βυθισμένη σε οικονομικά προβλήματα, η Μόσχα θα προσπαθήσει να αναγκάσει τον τερματισμό του πολέμου το 2025. Αυτά τα λόγια μπορεί τώρα να αποδεικνύονται τελικά προφητικά. 

Ο λόγος, λοιπόν, που ο Πούτιν μπορεί να είναι έτοιμος να διαπραγματευτεί φαίνεται να είναι εξαιρετικά απλός: Θέλει να αποφύγει μια ταπεινωτική χρεοκοπία.

Πηγή: skai.gr