Γυναικοκτονίες: Ανοίγει (ξανά) η συζήτηση στη Γερμανία

Πρωτοβουλία του SPD επαναφέρει στη Γερμανία το ερώτημα: πρέπει η γυναικοκτονία να αναγνωριστεί ως αυτοτελές έγκλημα στον Ποινικό Κώδικα; Το ζήτημα είναι σύνθετο και όχι μόνο νομικό.Η συζήτηση για το αν η «γυναικοκτονία» πρέπει να αναγνωριστεί ως αυτοτελές ποινικό αδίκημα στη Γερμανία αναζωπυρώνεται, μετά από μια νέα πρωτοβουλία της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) στην Μπούντεσταγκ. Η παράταξη, μέσω ενός κειμένου θέσεων, ανοίγει εκ νέου ουσιαστικά τη συζήτηση περί γυναικοκτονιών και ζητά νομοθετικές μεταρρυθμίσεις για να τιμωρηθούν στο μέλλον με τον κατάλληλο τρόπο δολοφονικές επιθέσεις που υποκινούνται από μίσος κατά των γυναικών. Οι βουλευτές του SPD εκτιμούν ότι η δολοφονία μιας γυναίκας εξαιτίας του φύλου της αποτελεί «ιδιαίτερα σοβαρό αδίκημα», το οποίο «πρέπει να κατονομάζεται ρητά και να διώκεται με συνέπεια».

Στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία επίσης, ο υπουργός Δικαιοσύνης του κρατιδίου, Μπένιαμιν Λίμπαχ, τάσσεται υπέρ της αντιμετώπισης της γυναικοκτονίας ως ιδιαίτερου χαρακτηριστικού για την επιμέτρηση της ποινής σε μια τέτοια περίπτωση ανθρωποκτονίας. Ο πολιτικός των Πρασίνων υποστηρίζει ότι η δολοφονία γυναικών εξαιτίας του φύλου τους πρέπει να τιμωρείται με τη βαρύτερη δυνατή ποινή του γερμανικού Ποινικού Δικαίου.

Γιατί «γυναικοκτονία»;

Ο όρος «γυναικοκτονία» αναφέρεται στην ειδική περίπτωση ανθρωποκτονίας, όταν η αφαίρεση της ζωής μιας γυναίκας γίνεται με δόλο, επειδή ακριβώς είναι γυναίκα. Το κατά πόσον η ένταξη της γυναικοκτονίας στον Ποινικό Κώδικα είναι σκόπιμη παραμένει αντικείμενο συζήτησης στον πολιτικό και νομικό διάλογο και στη Γερμανία.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών, το 2024 δολοφονήθηκαν περίπου 83.000 γυναίκες και κορίτσια σε ολόκληρο τον πλανήτη. Από αυτές, το 60%, δηλαδή περίπου 50.000, δολοφονήθηκαν από τον σύντροφό τους ή από κάποιο μέλος της οικογένειάς τους – κατά μέσο όρο 137 την ημέρα, σχεδόν μία κάθε δέκα λεπτά.

Οι γυναικοκτονίες αποτελούν συχνά μέρος ενός «σπιράλ βίας», που ξεκινά με έλεγχο, απειλές και παρενοχλήσεις, όπως επισημαίνει η γυναικεία οργάνωση των Ηνωμένων Εθνών UN Women.

Διαφορετικές νομικές οδοί

Ο τρόπος με τον οποίο τα κράτη ανταποκρίνονται σε αυτό το φαινόμενο διαφέρει σημαντικά. Σε αρκετές χώρες, η γυναικοκτονία έχει κατοχυρωθεί ως αυτοτελές ποινικό αδίκημα στο εσωτερικό δίκαιο -κυρίως στη Λατινική Αμερική, όπου κράτη όπως το Μεξικό, η Αργεντινή και η Βραζιλία κατονομάζουν ρητά τη δολοφονία γυναικών με έμφυλο ή μισογυνικό κίνητρο και την τιμωρούν αυστηρότερα.

Στην Ευρώπη αυτή η προσέγγιση παραμένει μέχρι στιγμής εξαίρεση. Μετά την Κύπρο (τον Ιούλιο 2022) και την Ιταλία (τον Νοέμβριο 2025), που ενέταξαν τη γυναικοκτονία ως ιδιώνυμο έγκλημα στο Ποινικό τους Δίκαιο, η συζήτηση παραμένει ανοιχτή ή έρχεται κάθε τόσο στο προσκήνιο και σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη.

Στη Γερμανία σήμερα το έμφυλο στοιχείο της γυναικοκτονίας λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των κινήτρων του δράστη και κατά την επιμέτρηση της ποινής.

Πηγές: DLF, epd, SZ, Tagesspiegel

Πηγή: Deutsche Welle