Μετά από δύο νίκες τον Ιούνιο στη Νέα Υόρκη από υποψηφίους που ήταν σύμμαχοι με τους Δημοκρατικούς-Σοσιαλιστές της Αμερικής, ένας κεντρώος φίλος μου είπε ότι δεν είχα ανησυχήσει αρκετά. Ο σοσιαλισμός προσέλκυσε ένα σημαντικό πλήθος οπαδών, ειδικά στις πόλεις, τη δεκαετία του 1910. Τώρα, το Δημοκρατικό Κόμμα είναι το προφανές όχημα του «Σοσιαλισμού» στις ΗΠΑ.
«Αυτό ήταν πριν από τα εγκλήματα της Σοβιετικής Ένωσης», απάντησε ο φίλος μου. Το συμπέρασμα: Ο μαρξισμός ήταν μια κατανοητή παρόρμηση μέχρι που τα πραγματικά μαρξιστικά καθεστώτα του 20ού αιώνα αποκάλυψαν τον αριθμό των νεκρών που ακολούθησαν των κυβεδρνήσεών τους. Ο φίλος μου εξοργίστηκε που τόσοι πολλοί Δημοκρατικοί σήμερα θα έτειναν προς την άκρα αριστερά υπό το φως αυτής της ιστορίας. Αλλά συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα, όπως επιβεβαίωσε η νίκη του Abdul El-Sayed την περασμένη εβδομάδα στις προκριματικές εκλογές της Γερουσίας του Μίσιγκαν, και όπως μπορεί να καταδείξουν ξανά οι προκριματικές εκλογές για το Ουισκόνσιν την Τρίτη, όπου το μέλος του DSA, Francesca Hong, είναι το φαβορί.
Η ανταλλαγή απόψεων μου έμεινε αξέχαστη επειδή αναδεικνύει δύο τρόπους να δούμε τη ριζοσπαστική πολιτική αναταραχή στη σημερινή άκρα αριστερά, αλλά και την άκρα δεξιά. Από μία άποψη, αποτελεί μια εκτροπή, μια εμφανής απόκλιση από τους πάγιους κανόνες και προσδοκίες. Από μια άλλη άποψη, γινόμαστε μάρτυρες της επιστροφής στην κανονική πολιτική, η οποία, για μια ποικιλία ενδεχόμενων λόγων, βρισκόταν σε παύση. Η τελευταία άποψη φαίνεται να κερδίζει ολοένα και περισσότερους πόντους.
Στο βιβλίο του, το 1992, «Το Τέλος της Ιστορίας και ο Τελευταίος Άνθρωπος», ο Φράνσις Φουκουγιάμα υποστήριξε ότι οι μεγάλες ιδεολογικές διαμάχες για το πώς οι σύγχρονες κοινωνίες θα έπρεπε να κυβερνώνται, είχαν τελειώσει. Ο φιλελεύθερος, δημοκρατικός καπιταλισμός είχε νικήσει με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Όπως έγραψε: «Όλες οι μελλοντικές προσπάθειες για την προώθηση της κοινωνικής ισότητας, πρέπει να αντιμετωπίσουν την αποτυχία του μαρξιστικού εγχειρήματος. Διότι, για να εξαλειφθούν αυτές οι φαινομενικά «αναγκαίες και ανεξίτηλες» διαφορές, ήταν απαραίτητο να δημιουργηθεί ένα τερατώδες ισχυρό κράτος».
Ο Φουκουγιάμα περιέγραψε τον κόσμο μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Αλλά καμία συναίνεση δεν διαρκεί για πάντα, και το στίγμα κατά του Μαρξισμού στην Αμερική σαφώς εξασθενεί, καθώς η μνήμη της Σοβιετικής Ένωσης ξεθωριάζει. Ο τίτλος «Δημοκρατικοί Σοσιαλιστές της Αμερικής» προσπαθεί να αποσυνδέσει τους σημερινούς Αμερικανούς σοσιαλιστές από τις σοσιαλιστικές δικτατορίες του 20ού αιώνα. Αλλά, φυσικά, η Σοβιετική Ένωση αυτοπροσδιοριζόταν ως ένωση «δημοκρατιών». Μερικές φορές μια ετικέτα το παρακάνει.
Η πολιτική κατάσταση στην οποία έχουν συνηθίσει οι Αμερικανοί από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, στην οποία και τα δύο πολιτικά κόμματα ήταν στη βάση τους φιλελεύθερα και καπιταλιστικά, μπορεί να είναι η πραγματική παρέκκλιση της πολιτικής. Οι κοινωνιολόγοι Seymour Martin Lipset και Gary Marks περιέγραψαν την απουσία ενός ισχυρού και ανθεκτικού σοσιαλιστικού πολιτικού κινήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες ως ένα είδος αμερικανικής «εξαιρετικότητας». Η σχετική μετριοπάθεια του Δημοκρατικού Κόμματος και η αποδοχή της οικονομίας της αγοράς από μέρους του, το διέκρινε έντονα από πολλά αριστερά κόμματα στην Ευρώπη και τη Λατινική Αμερική τον 20ό αιώνα.
Αυτή η ιδιαιτερότητα αμφισβητείται τώρα. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Ντόναλντ Τραμπ, με τις αντιφιλελεύθερες τάσεις του, συμπεριφέρεται περισσότερο όπως τα δεξιά κόμματα σε άλλα μέρη του κόσμου. Γιατί να επιμείνουν οι Δημοκρατικοί στους παλιούς τους τρόπους;
Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, η Δημοκρατική «αντίσταση» αντιτάχθηκε στον Τραμπ με υπερκομματικούς ελιγμούς και θεωρίες συνωμοσίας όπως το Russiagate. Αλλά μερικές φορές αυτή η κομματική επιθετικότητα φαινόταν να έχει ως στόχο να αντισταθμίσει την έλλειψη γνήσιου πολιτικού ριζοσπαστισμού. Εξακολουθούσε να είναι το ίδιο παλιό κατεστημένο που ηγούνταν της επίθεσης κατά του Τραμπ. Η σημερινή DSA, αντίθετα, είναι ένα πραγματικό μαρξιστικό κίνημα που προσπαθεί να κυριαρχήσει στο Δημοκρατικό Κόμμα, όπως ακριβώς έκανε ο Τραμπ στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Ο Φουκουγιάμα υποστήριξε ότι οι μελλοντικοί μαρξιστές θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τις θεαματικές αποτυχίες του έργου του 20ού αιώνα. Αλλά οι Αμερικανοί έχουν κοντή ιστορική μνήμη. Αυτές οι αποτυχίες υποχωρούν και οι σημερινοί σοσιαλιστές αντιδρούν στις νέες συνθήκες, με νέους όρους και συνθήματα. Τα παλιά ταμπού γίνονται ολοένα και πιο ανεφάρμοστα.
Η άνοδος του σοσιαλισμού αποτελεί υπενθύμιση ότι έφτασε το τέλος μίας πολιτικά ιστορικής περιόδου στις ΗΠΑ. Τα μεγάλα ερωτήματα σχετικά με τον σκοπό της πολιτικής επέστρεψαν. Οι ασυμβίβαστες αξίες της ισότητας και της ελευθερίας ενδέχεται να συγκρουστούν με νέους και πιο συναισθηματικούς τρόπους. Και ο καπιταλισμός και η συνταγματική τάξη δεν μπορούν πλέον να συντηρηθούν μόνο από την αδράνεια και τη μνήμη.
