Η αποκωδικοποίηση της «μετωπικής» Τραμπ – Ζελένσκι: Η στρατηγική και τα διλήμματα

Σοκ και δέος έχει προκαλέσει η χθεσινή, πρωτοφανής για τα παγκόσμια δεδομένα, μετωπική σύγκρουση Τραμπ – Ζελένσκι. Αυτό που επρόκειτο να είναι μια συνάντηση συμφιλίωσης που θα επισφραγιζόταν με την υπογραφή συμφωνίας για τα κρίσιμα ορυκτά της Ουκρανίας κατέληξε σε οργισμένο καυγά. Τα τελεσίγραφα και οι βαριές κατηγορίες διαδέχονταν το ένα το άλλο με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να βρίσκεται «κολλημένος στον τοίχο». 

Για κάτι «πρωτόγνωρο, πρωτοφανές» έκανε λόγο στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ, ο Κωνσταντίνος Φίλης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και αναλυτής επί των διεθνών θεμάτων, σημειώνοντας πως «δεν έχει ξανασυμβεί κάτι παρόμοιο στα χρονικά». Όπως ο ίδιος εξηγεί, οι δύο πλευρές συσσώρευαν η μία απέναντι στην άλλη, διάφορα απωθημένα: Η τωρινή αμερικανική ηγεσία χρεώνει στον Ζελένσκι ότι είναι αυτός ο οποίος συνεχίζει τον πόλεμο, ότι είναι αυτός που ξεκίνησε τον πόλεμο και ότι είναι αυτός ο οποίος δεν έχει κανένα πρόβλημα να ρισκάρει να οδηγήσει τη Δύση και τις Ηνωμένες Πολιτείες σε ένα τρίτο παγκόσμιο πόλεμο, όπως του είπε πολύ καθαρά ο Τράμπ – το οποίο δεν είπε μόνο μία φορά αλλά το επανέλαβε και δεύτερη –  καθώς και αυτός ο οποίος υποστήριξε τους Δημοκρατικούς προεκλογικά, αφού πρώτα είχε πάρει τα λεφτά των Αμερικανών φορολογουμένων.

Από την άλλη πλευρά, ο Ζελένσκι είχε ακούσει πριν από μια εβδομάδα τον Τραμπ να τον αποκαλεί δικτάτορα και να μην το παίρνει πίσω. Είχε ακούσει τους Αμερικανούς να λένε ότι θα διακόψουν τη στρατιωτική βοήθεια στην Ουκρανία ως μοχλό πίεσης. Χθες, το είπε πολύ καθαρά δημόσια πλέον ο Τραμπ, διότι του είπε «αν δεν πάρεις τη βοήθεια μας, είσαι μόνος σου και μόνος σου είσαι ανίσχυρος». Ο Ουκρανός πρόεδρος επίσης ανησυχεί για το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αυτή τη στιγμή φαίνεται να προτάσσουν τη σχέση τους με τη Ρωσία και να θυσιάζουν την Ουκρανία στην προσπάθειά τους να προσεταιριστούν τη Ρωσία για άλλους σκοπούς που έχουν να κάνουν κυρίως με την ανάσχεση της Κίνας.

Τι σημαίνει για την Ευρώπη το «ναυάγιο» των συνομιλιών Ζελένσκι – Τραμπ

Σχετικά με το τι σημαίνει αυτή η μετωπική μεταξύ των δύο ηγετών για την Ευρώπη, ο κ. Φίλης, αναφέρει πως η Ευρώπη αντιλαμβάνεται από τη μία ότι πρέπει να πάρει την κατάσταση στα χέρια της. Δεν υπάρχει χρόνος, δεν υπάρχει περιθώριο διαφωνιών, γιατί είναι προφανές ότι δεν είναι όλα τα κράτη μέλη και τα 27 ταγμένα στον ίδιο σκοπό. Υπάρχουν τουλάχιστον τρία τα οποία είναι απέναντι. Επίσης, δεν υπάρχει και η δυνατότητα περαιτέρω συζήτησης. Δηλαδή, αυτή τη στιγμή η Ευρώπη, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να πάρει κάποιες αποφάσεις, τουλάχιστον με τους πρόθυμους και ικανούς να προχωρήσουν παρακάτω. Από την άλλη όμως, αν οι Ηνωμένες Πολιτείες αποφασίσουν να διακόψουν κυρίως το στρατιωτικό σκέλος της υποστήριξης τους προς την Ουκρανία, αυτό θα είναι κόλαφος για την Ουκρανία. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ευρωπαϊκές χώρες όλες μαζί, ακόμα κι αν αύριο αποφάσιζαν να δώσουν όλη τη βοήθεια που μπορούν στην Ουκρανία, τη στρατιωτική, δεν θα μπορούσαν να καλύψουν το κενό των Αμερικανών. Μάλιστα, ο κ. Φίλη, υπογραμμίζει πως δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι πριν από λίγο σε συνέντευξη του στο BBC, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ είπε ότι θα πρέπει ο Ζελένσκι να κάνει πίσω και να τα βρει με τους Αμερικανούς. «Αν παρακολουθήσει κανείς τη συνέντευξη του, θα διαπιστώσει την αγωνία του να εμπλακούν και πάλι οι Αμερικανοί στην κατάσταση διότι φοβούνται όλοι ότι εφόσον η Ουάσιγκτον αποφασίσει να διακόψει ή να αποσυρθεί από τη βοήθεια που προσφέρει αυτή τη στιγμή στην Ουκρανία, τότε πολύ γρήγορα η Ρωσία μπορεί να κερδίσει επί του εδάφους ακόμα περισσότερα οφέλη από αυτά που ήδη έχει και η επόμενη συμφωνία που θα προταθεί στον Ζελένσκι ή ενδεχομένως και κάποιον διάδοχό του να είναι με ακόμη χειρότερους όρους και να είναι μια συνθηκολόγηση απέναντι στη Ρωσία με τη βοήθεια των Αμερικανών», δηλώνει χαρακτηριστικά ο ίδιος.

Ήταν σχεδιασμένο το σόου;

Ο κ. Φίλης εξηγεί πως ήθελαν να ταπεινώσουν τον Ουκρανό πρόεδρο και κάνει λόγο για δύο σενάρια αναφορικά με την επίθεση που δέχθηκε ο Ζελένσκι: Το ένα είναι ότι προέκυψε πάνω στη συζήτηση, ειδικότερα όταν ο Ζελένσκι στράφηκε σε βάρος του αντιπροέδρου του Βανς και του είπε «μα για ποια διαπραγμάτευση μιλάς;» δεν τους άρεσε αυτό που άκουσαν και δεν τους άρεσε ότι μίλησε για τον Πούτιν με αυτούς τους χαρακτηρισμούς.

Από την άλλη πλευρά, το σενάριο, το οποίο είναι εξίσου πιθανό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι να του την «είχαν στημένη». Δεν είναι τυχαίο ότι πριν ξεκινήσει η συζήτηση ένας Αμερικανός δημοσιογράφος από ένα περιθωριακό κανάλι και όχι από τα mainstream κανάλια, ορισμένα εκ των οποίων βρίσκονται έτσι και αλλιώς εκτός Λευκού Οίκου, τον ρώτησε αν έχει κοστούμι στην ντουλάπα του και γιατί δεν φοράει κοστούμι. «Αυτό από μόνο του επιβάρυνε το κλίμα χωρίς να ήταν καθοριστικό σε αυτό που ακολούθησε», σημείωσε ο κ. Φίλης. Ωστόσο πρόσθεσε πως και τα δύο μέρη επέτρεψαν η κατάσταση να ξεφύγει, πιθανότατα σκεπτόμενοι τα εγχώρια ακροατήρια τους.

Πηγή: skai.gr