Ένα βήμα πριν την οριστικοποίηση ενός σχεδίου που αποσκοπεί στην αύξηση του αριθμού των απορριφθέντων αιτούντων άσυλο που εγκαταλείπουν το ευρωπαϊκό έδαφος, βρίσκεται η ΕΕ.
Ο επίτροπος Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, χαρακτήρισε το εν λόγω σχέδιο που αναμένεται να πάρει σάρκα και οστά, ως το «κομμάτι που έλειπε» από τη συνολική προσπάθεια αυστηροποίησης της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ.
Όπως αναφέρει το POLITICO, oι διαπραγματευτές του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναμένεται να καταλήξουν σε συμφωνία στον τελευταίο γύρο συνομιλιών σήμερα Τετάρτη.
Κομβικής σημασίας ζήτημα είναι το γεγονός ότι σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μόλις το 20% των απορριφθέντων αιτούντων άσυλο αποχωρεί τελικά από την ΕΕ, με τα νεότερα δεδομένα της Eurostat να ανεβάζουν το ποσοστό αυτό στο 25%.
Μεγαλύτερος έλεγχος της ΕΕ για τους μετανάστες
«Όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να προωθούνται αποτελεσματικά», δήλωσε ο Μπρούνερ στο αμερικανικό δίκτυο. «Οι νέοι κανόνες θα μας δώσουν μεγαλύτερο έλεγχο για το ποιος μπορεί να εισέλθει στην ΕΕ, ποιος μπορεί να παραμείνει και ποιος πρέπει να αποχωρήσει. Αυτό περιμένουν οι Ευρωπαίοι πολίτες και αυτό οφείλουμε να φέρουμε εις πέρας», πρόσθεσε.
Η αυστηροποίηση της μεταναστευτικής πολιτικής έχει πλέον καταστεί κυρίαρχη τάση σε ολόκληρη την Ευρώπη, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης δεξιάς πολιτικής μετατόπισης. Τα χαμηλά ποσοστά επιστροφών αποτελούν βασικό επιχείρημα πολιτικών που ζητούν σκληρότερα μέτρα. Σε επίπεδο ΕΕ, η αύξηση των απελάσεων αποτελεί κεντρικό στοιχείο της προσπάθειας ενίσχυσης του ελέγχου στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.
Εφόσον εγκριθεί σήμερα, το νέο πλαίσιο για τη μετανάστευση θα προβλέπει αυστηρότερους κανόνες για τη διαχείριση ατόμων που θεωρούνται απειλή για την ασφάλεια, καθώς θα δίνει τη δυνατότητα κράτησης και επιβολής μακροχρόνιων απαγορεύσεων εισόδου. Παράλληλα, θα προβλέπονται κυρώσεις για όσους δεν συνεργάζονται με τις αρχές, ενώ θα παρέχεται και η δυνατότητα διενέργειας ερευνών σε κατοικίες.
Η νομοθεσία θα επιτρέπει επίσης στα κράτη-μέλη να μεταφέρουν άτομα που έχουν λάβει εντολή αποχώρησης από την ΕΕ σε «κέντρα επιστροφής» εκτός ευρωπαϊκού εδάφους. Ο Μπρούνερ και υπουργοί Μετανάστευσης κρατών-μελών έχουν χαρακτηρίσει τα κέντρα αυτά «καινοτόμο λύση» στις μεταναστευτικές προκλήσεις της Ένωσης.
Η Γερμανία και η Ολλανδία επιδιώκουν να έχουν έτοιμα σχετικά σχέδια έως τα τέλη του 2026. Η Ιταλία έχει ήδη δημιουργήσει κέντρα στην Αλβανία για την επεξεργασία αιτήσεων ασύλου και την επιστροφή απορριφθέντων αιτούντων, αν και το εγχείρημα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με σοβαρές νομικές προσφυγές.
Οι φόβοι που εκφράζονται για τους νέους κανόνες
Μη κυβερνητικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι τα κέντρα αυτά κινδυνεύουν να μετατραπούν σε υπεράκτια κέντρα κράτησης χωρίς ουσιαστικό νομικό έλεγχο. Η απουσία σαφών πληροφοριών σχετικά με την τοποθεσία τους και τον φορέα εποπτείας τους «ενέχει τον κίνδυνο κατάχρησης εξουσίας, παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ακόμη μεγαλύτερης αταξίας στα ευρωπαϊκά σύνορα», δήλωσε η Ίμοτζεν Σάντμπερι, εκτελεστική διευθύντρια της ΜΚΟ International Rescue Committee Belgium.
Οι προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις έχουν προκαλέσει βαθιές διαιρέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Το κεντροδεξιό Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) εξασφάλισε τη διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου με τη στήριξη δεξιών πολιτικών ομάδων και όχι των παραδοσιακών κεντρώων συμμάχων του. Νέες αντιδράσεις προκλήθηκαν όταν αποκαλύφθηκε ότι δεξιές πολιτικές ομάδες είχαν συντονίσει τη στάση τους μέσω ομάδας στο WhatsApp.
Το μεταναστευτικό σχέδιο έχει έτσι εξελιχθεί σε σημείο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης σχετικά με τη διάθεση του ΕΛΚ να διαμορφώνει πλειοψηφίες με κόμματα της δεξιάς, τα οποία επί μακρόν παρέμεναν εκτός των βασικών ευρωπαϊκών κέντρων λήψης αποφάσεων.
Η Γαλλίδα ευρωβουλευτής των Πρασίνων, Μελίσα Καμαρά, κάλεσε την κυπριακή προεδρία του Συμβουλίου -η οποία ηγείται των διαπραγματεύσεων- «να συνέλθει και να μην διαπράξει το ιστορικό και ασυγχώρητο λάθος να καταλήξει σε μια ντροπιαστική συμφωνία με τις ακροδεξιές πολιτικές ομάδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».
Τι λένε οι υποστηρικτές
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές του σχεδίου υποστηρίζουν ότι ένα λειτουργικό μεταναστευτικό σύστημα προϋποθέτει την απομάκρυνση όσων δεν διαθέτουν δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. «Παραμένουμε προσηλωμένοι στην υιοθέτηση ενός ισχυρού, επιχειρησιακού και προσανατολισμένου στην ασφάλεια Κανονισμού Επιστροφών, που θα αντιμετωπίζει τα χαμηλά ποσοστά επιστροφών στην Ευρώπη», δήλωσε ο διαπραγματευτής της δεξιάς πολιτικής ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, ο Σουηδός Τσάρλι Βάιμερς.
Μεταξύ των τελευταίων ανοικτών ζητημάτων που απομένει να διευθετηθούν είναι το κατά πόσο θα διατηρούνται σχέσεις με μη ευρωπαϊκές οντότητες, όπως οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, αν τα κράτη-μέλη θα υποχρεώνονται να αναγνωρίζουν αποφάσεις επιστροφής άλλων χωρών καθώς και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής της μεταρρύθμισης.
Σημειώνεται ότι ακόμα και αν επιτευχθεί η συμφωνία σήμερα, το τελικό κείμενο θα πρέπει να εγκριθεί τόσο από το Συμβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πηγή: skai.gr
