Η γερμανική κυβέρνηση καταρρέει σε μια επικίνδυνη στιγμή για την Ευρώπη

Ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης στο γερμανικό κοινοβούλιο τη Δευτέρα, μια ήττα που ουσιαστικά τερμάτισε την κυβέρνηση της οποίας ηγήθηκε από το 2021, ανοίγοντας τον δρόμο για εκλογές στις αρχές του επόμενου έτους.

Η κατάρρευση της κυβέρνησης μόλις εννέα μήνες πριν από τον προγραμματισμό των εκλογών ήταν μια σημαντική πολιτική στιγμή για τη Γερμανία, καθώς η χώρα θα οδηγηθεί για τέταρτη φορά σε πρόωρες εκλογές στα 75 χρόνια από την ίδρυση του σύγχρονου κράτους. Η εξέλιξη αντικατοπτρίζει μια νέα εποχή ασταθούς πολιτικής σε μια χώρα γνωστή για τους ανθεκτικούς συνασπισμούς που βασίζονται στη συναίνεση.

Οι Γερμανοί βουλευτές ψήφισαν τη διάλυση της υπάρχουσας κυβέρνησης με ψήφους 394 κατά και 207 κατά, ενώ 116 απείχαν.

Η ψήφος εμπιστοσύνης, τον ίδιο μήνα που έπεσε η γαλλική κυβέρνηση, βαθαίνει την κρίση ηγεσίας στην Ευρώπη σε μια εποχή αυξανόμενων προκλήσεων οικονομικών και ασφαλείας. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει φτάσει σε μια κομβική στιγμή. Ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να αναλάβει τον Ιανουάριο τα καθήκοντά του στις Ηνωμένες Πολιτείες. Και τώρα, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης βρίσκεται στα χέρια μιας υπηρεσιακής κυβέρνησης.

Ο Σολτς δεν είχε άλλη επιλογή από το να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης μετά τη διάσπαση του τρικομματικού συνασπισμού του τον Νοέμβριο, τερματίζοντας πολύμηνες εσωτερικές διαμάχες και αφήνοντάς τον χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία για την ψήφιση νόμων ή του προϋπολογισμού.

Όμως η πολιτική αβεβαιότητα μπορεί να διαρκέσει μήνες. Οι εκλογές αναμένεται να διεξαχθούν στις 23 Φεβρουαρίου , αλλά ακόμα κι αν, όπως αναμένεται, το κόμμα του δεν τερματίσει πρώτο, ο Σολτς θα παραμείνει στη θέση του ως υπηρεσιακός καγκελάριος εβδομάδες μετά. Θα παραιτηθεί μόνο αφού σχηματιστεί νέος συνασπισμός, κάτι που πιθανότατα δεν θα συμβεί μέχρι τον Απρίλιο ή τον Μάιο.

Επτά κόμματα θα συμμετάσχουν στις κοινοβουλευτικές εκλογές με ρεαλιστικές πιθανότητες να κερδίσουν έδρες, μεταξύ των οποίων και κάποια από τα πολιτικά άκρα, με την ακροδεξιά ειδικά να αναμένεται να καταλάβει μεγάλο ποσοστό, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις.

Στην προεκλογική εκστρατεία αναμένεται να κυριαρχήσουν πολλά ζητήματα που έχουν ταλαιπωρήσει την Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Η πολιτική συζήτηση στη Γερμανία και τη Γαλλία, παραδοσιακά τις δύο χώρες με τη μεγαλύτερη επιρροή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυριαρχείται από ζητήματα που αφορούν στην αναζωογόνηση της οικονομίας, την αντιμετώπιση των αυξανόμενων κοινωνικών διαφορών, τη μείωση των ανησυχιών των ψηφοφόρων για τη μετανάστευση, αλλά και για τη στήριξη της εθνικής άμυνας.

Τόσο η Γερμανία και η Γαλλία όσο και οι υπόλοιπες χώρες της ΕΕ μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες για τη Ρωσία, όπου ο πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει κλιμακώσει τις απειλές για χρήση πυρηνικών όπλων εν μέσω του πολέμου της Μόσχας κατά της Ουκρανίας .

Παράλληλα, έχει ενταθεί ο προβληματισμός για την οικονομική σχέση με την Κίνα, η οποία έχει εξελιχθεί σε τεράστιο ανταγωνιστή για πολλές από τις σημαντικότερες βιομηχανίες της ΕΕ, ενώ δεν έχει γίνει η καταναλωτική αγορά για ευρωπαϊκά προϊόντα που οραματίζονταν από καιρό οι Ευρωπαίοι ηγέτες.

Η Ευρώπη επίσης ετοιμάζεται για την έναρξη της νέας προεδρικής περιόδου του Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει με εμπορικό πόλεμο ενώ έχει διαμηνύσει ότι σκέφτεται να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ που εγγυάται την ασφάλεια της Ευρώπης για 75 χρόνια.

Ο συνδυασμός των προκλήσεων έχει προκαλέσει πολιτικές ανησυχίες. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν διόρισε την Παρασκευή τον τέταρτο πρωθυπουργό του μέσα σε ένα χρόνο και δέχεται αυξανόμενες πιέσεις να παραιτηθεί. Ο Μακρόν έχει διαμηνύσει ότι θα παραμείνει στη θέση του και θα προσπαθήσει να επιδιορθώσει τις βαθιές ρωγμές στην κυβέρνησή του που αφορούν στον προϋπολογισμό του 2025 .

Η κυβέρνηση του Όλαφ Σολτς αντιμετώπισε παρόμοιες δημοσιονομικές προκλήσεις, μαζί με τις αυξανόμενες ανησυχίες για το πώς θα ανοικοδομήσει τον γερμανικό στρατό ενόψει της ρωσικής απειλής και της κριτικής του Τραμπ στο ΝΑΤΟ.

Η χρονική στιγμή είναι ακατάλληλη για τη Γερμανία να βυθιστεί σε μια εξαντλητική εκλογική εκστρατεία που θα οδηγήσει σε κυβερνητική παράλυση  έως ότου μια νέα κυβέρνηση αναλάβει την εξουσία.

«Ο χρόνος είναι απολύτως ακατάλληλος για την ΕΕ – βασικά, αυτές οι πολλαπλές κρίσεις χτυπούν την ΕΕ τη χειρότερη δυνατή στιγμή, επειδή η «ατμομηχανή» του μπλοκ είναι απασχολημένη με εσωτερικά προβλήματα», είπε η Jana Puglierin, του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, αναφερόμενη στη Γερμανία και τη Γαλλία.

Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ανάγκη ενίσχυσης του γερμανικού στρατού – και το κόστος – θα είναι από τα σημαντικά ζητήματα που πιθανότατα θα κυριαρχήσουν στην προεκλογική εκστρατεία, μαζί με την παραγκωνισμένη οικονομία, τις αποτυχημένες υποδομές, τη μετανάστευση και την άνοδο των πολιτικών άκρων .

Πολύ πίσω στις δημοσκοπήσεις, ο Σολτς σχεδιάζει να τονίσει την προσοχή με την οποία προμήθευσε όπλα στην Ουκρανία.

Υπό τον Σολτς,  η Γερμανία έγινε ο μεγαλύτερος Ευρωπαίος προμηθευτής όπλων της Ουκρανίας, σύμφωνα με την κατάταξη του Ινστιτούτου Kiel for the World Economy , ενός ερευνητικού οργανισμού στη Γερμανία. Ο Γερμανός Καγκελάριος ωστόσο προτιμά να επισημαίνει την απόφασή του να μην εξάγει το πυραυλικό σύστημα μεγάλου βεληνεκούς Taurus. Πολλοί στο Βερολίνο είδαν το τηλεφώνημα της καγκελαρίου με τον Πούτιν τον Νοέμβριο ως έναν τρόπο να προσελκύσει εκείνους τους ψηφοφόρους που ανησυχούν για την παθητική εμπλοκή της Γερμανίας στον πόλεμο.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης προεκλογικής του ομιλίας τον περασμένο μήνα, ο Σολτς επέκρινε τον κύριο αντίπαλό του, φρίντριχ Μερτς, αρχηγό του συντηρητικού κόμματος Χριστιανοδημοκρατική Ένωση, κατηγορώντας τον ότι προκάλεσε τη Ρωσία λέγοντας ότι θα παρείχε στο Κίεβο περισσότερη στρατιωτική βοήθεια εάν οι ρωσικές δυνάμεις συνέχισαν να βομβαρδίζουν μη στρατιωτικές υποδομές.

«Μπορώ μόνο να πω: Πρόσεχε! Δεν πρέπει να παίζεις ρωσική ρουλέτα με την ασφάλεια της Γερμανίας», είπε ο Σολτς.

Η στρατηγική φαίνεται να λειτουργεί. Από το τέλος του συνασπισμού των τριών κομμάτων, τα προσωπικά ποσοστά αποδοχής του Σολτς έχουν αυξηθεί κάπως. Αλλά το κόμμα του εξακολουθεί να μετράει γύρω στο 17% , περίπου το μισό από αυτό που προβλέπεται να κερδίσουν οι συντηρητικοί.

Ο Όλαφ Σολτς θα πρέπει να αγωνιστεί σκληρά για να πείσει τους ψηφοφόρους να του δώσουν άλλη μια ευκαιρία. Προς το παρόν, ο Μερτς αναμένεται ευρέως να είναι ο επόμενος καγκελάριος , δεδομένου του ισχυρού προβαδίσματος του κόμματός του στις δημοσκοπήσεις.

Επικεφαλής των τριών άλλων κυρίαρχων κομμάτων είναι επίσης γνωστοί πολιτικοί, δύο από τους οποίους κατείχαν σημαντικές θέσεις στην κυβέρνηση: ο Κρίστιαν Λίντνερ, ηγέτης των Ελεύθερων Δημοκρατών, του οποίου η διαμάχη με τον καγκελάριο συνέβαλε στην επιτάχυνση της κατάρρευσης του συνασπισμού και ο Ρόμπερτ Χάμπεκ, ο υπουργός Οικονομικών και επικεφαλής υποψήφιος των αριστερών Πρασίνων.

Όμως, στο διχασμένο πολιτικό τοπίο της Γερμανίας, κανένα κόμμα δεν είναι πιθανό να κερδίσει την απόλυτη πλειοψηφία, οδηγώντας σε δυνητικά δύσκολες διαπραγματεύσεις για την οικοδόμηση ενός συνασπισμού πιο λειτουργικού και ανθεκτικού από αυτόν που απέτυχε.

Αυτή η αναγκαιότητα σημαίνει πιθανώς ότι οι αντίπαλοι δεν μπορούν να πολώσουν το πολιτικό κλίμα προεκλογικά επειδή είναι όλοι πιθανοί εταίροι του συνασπισμού. 

Όλα τα κυρίαρχα κόμματα δεσμεύτηκαν ότι δεν θα συνεργαστούν με την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία. Παρ’ όλα αυτά, το AfD συγκεντρώνει ποσοστό περίπου στο 18% ενώ συνεχίζει την ανοδική πορεία. Στις περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου, τόσο το AfD όσο και το ακροαριστερό κόμμα, η Συμμαχία Sahra Wagenknecht , είχαν τις καλύτερες επιδόσεις. 

Αλλά δεδομένων των αποτελεσμάτων, πολλοί πολιτικοί αναλυτές προβλέπουν την επιστροφή του μεγάλου συνασπισμού του κέντρου μεταξύ του συντηρητικού CDU και του προοδευτικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος, ο οποίος κυβέρνησε τη Γερμανία τα 12 από τα τελευταία 20 χρόνια.
 

Πηγή: skai.gr