Όλα ήσυχα στο βόρειο μέτωπο. Ή τουλάχιστον έτσι φαίνεται.
Έχουν περάσει αρκετοί μήνες από τότε που ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόνανλντ Τραμπ, εξέφρασε τη φιλοδοξία του να «κατακτήσει» τη Γροιλανδία «με τον έναν ή τον άλλο τρόπο». Όμως αυτή η ησυχία είναι παραπλανητική, καθώς η εμμονή του για τη γιγαντιαία παγωμένη έκταση δεν έχει μειωθεί, όπως σημειώνει σε άρθρο του στο Politico ο Mujtaba Rahman, επικεφαλής ευρωπαϊκού τομέα του Eurasia Group.
Ανώτατοι Δανοί αξιωματούχοι φοβούνται ότι ο Τραμπ παραμένει αποφασισμένος να γίνει ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ -μετά τον Άντριου Τζόνσον που αγόρασε την Αλάσκα το 1867- που θα επεκτείνει σημαντικά την αμερικανική επικράτεια. Και ότι, ανεξάρτητα από τις πρόσφατες συμφωνίες στους τομείς της άμυνας και του εμπορίου, η Γροιλανδία μπορεί να εξελιχθεί τελικά στη μεγαλύτερη «μετωπική σύγκρουση» σε επίπεδο διατλαντικών σχέσεων κατά τη δεύτερη διακυβέρνηση Τραμπ.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι Δανοί φοβούνται επίσης ότι ορισμένοι από τους Ευρωπαίους εταίρους τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία μπορεί να αποδειχθεί τελικά υπαρξιακή απειλή για τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ – και για τον σεβασμό στην κυριαρχία και τα διεθνή σύνορα παγκοσμίως.
Εξαίρεση αποτελεί ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος «κέρδισε» τους ηγέτες τόσο της Δανίας όσο και της Γροιλανδίας επαναλαμβάνοντας, κατά την επίσκεψή του στο Νουούκ τον Ιούνιο, ότι η αυτόνομη περιοχή «δεν είναι προς πώληση ούτε προς απόκτηση». Άλλοι ηγέτες όμως, διστάζουν να προκαλέσουν τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο, ιδίως τώρα που οι συνομιλίες για το εμπόριο και για την αμερικανική υποστήριξη μιας ευρω-ουκρανικής συμφωνίας ασφαλείας φαίνεται να εξελίσσονται εποικοδομητικά.
Αντίθετα, προτιμούν να αντιμετωπίζουν τα σχέδια του Τραμπ για την προσάρτηση της Γροιλανδίας ως περισπασμό ή αστείο – ωστόσο κανείς στην Κοπεγχάγη δεν γελά.
Η Δανία πιστεύει ότι η εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία είναι τόσο παράλογη όσο και ειλικρινής.
Παράλογη, διότι δεν τίθεται άμεση απειλή για την ασφάλεια της Γροιλανδίας από τη Ρωσία ή την Κίνα, και οποιαδήποτε μελλοντική απειλή θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί από το ΝΑΤΟ. Επιπλέον, οι πόροι των ορυκτών και των σπάνιων γαιών της Γροιλανδίας είναι ήδη προσβάσιμοι σε Αμερικανούς επενδυτές, αλλά ελάχιστοι έχουν δείξει ενδιαφέρον.
Την ίδια στιγμή όμως, ανώτατοι Δανοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι οι εδαφικές φιλοδοξίες του Τραμπ είναι όντως πραγματικές, ακόμη κι αν δεν βασίζονται σε πρακτικούς στόχους. Σχετίζονται περισσότερο με την «αταξία» του χάρτη.
Ο Τραμπ βλέπει την τεράστια, ξένη έκταση στα βορειοανατολικά των ΗΠΑ ως «προσβολή» προς το αμερικανικό μεγαλείο – ένα κομμάτι γης που, με βάση το Πρόδηλο Πεπρωμένο (Manifest Destiny) και το Δόγμα Μονρόε, θα έπρεπε να ανήκει στη «Γη των Ελευθέρων».
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει την ίδια άποψη και για τον Καναδά. Όμως, σε αυτήν την περίπτωση εκτιμά ότι η προσάρτηση περίπου 40 εκατομμυρίων ανθρώπων ίσως να είναι αδύνατη ή, στην καλύτερη περίπτωση, ένα μακρόπνοο έργο. Αντίθετα, το να «αρπάξει» ένα μεγάλο νησί, που έχει πληθυσμό όσο μια μεσαία πόλη (Οι Γροιλανδοί είναι 56.000) και που το 80% της έκτασής του είναι καλυμμένο από πάγο φαντάζει ευκολότερο.
Τι γίνεται όμως με την κυριαρχία και την αυτοδιάθεση; Όταν ο Τραμπ ρωτήθηκε σχετικά τον Ιανουάριο, απάντησε: «Είμαι σίγουρος ότι η Δανία θα συμφωνήσει». Δεν αναφέρθηκε βέβαια καθόλου στους ίδιους τους Γροιλανδούς, το 89% των οποίων είναι Ινουίτ και το 85% απέρριψε το ενδεχόμενο ενσωμάτωσης στις ΗΠΑ σε δημοσκόπηση που πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο.
Έτσι, οι Δανοί αξιωματούχοι είναι πεπεισμένοι ότι ο Λευκός Οίκος του Τραμπ κάτι σχεδιάζει – θέση που ενισχύθηκε από ένα δημοσίευμα της Wall Street Journal τον Μάιο ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες προσπαθούν να εντοπίσουν «χρήσιμους» Γροιλανδούς που τάσσονται υπέρ της ατζέντας του Τραμπ, αλλά και από το γεγονός ότι η Δανία κάλεσε έναν ανώτατο Αμερικανό διπλωμάτη τον Αύγουστο προκειμένου να του θέσει το θέμα με τις αναφορές περί τριών Αμερικανών πολιτών, που φέρονται να έχουν δεσμούς με τον Τραμπ, οι οποίοι δρούσαν μυστικά στη Γροιλανδία. Στόχος τους, σύμφωνα με το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο DR, ήταν να ενισχύσουν το αίσθημα δυσαρέσκειας απέναντι στην Κοπεγχάγη.
Ως εκ τούτου, η κυβέρνηση της Δανίας δεν αναμένει στρατιωτική εισβολή – αλλά …εισβολή δολαρίων. Είτε μέσω μιας σαφούς προσφοράς ενός μεγάλου χρηματικού ποσού σε κάθε Γροιλανδό, είτε μέσω μιας εκστρατείας εξαγοράς επιρροής και πολιτικών. Και η Κοπεγχάγη φοβάται ότι μια τέτοια «σταδιακή αρπαγή γης» δεν θα προκαλέσει μια αρκετά ισχυρή αντίδραση από τις Βρυξέλλες ή μεταξύ των εταίρων της στην Ε.Ε.
Γι’ αυτό, Δανοί αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να παρουσιάζουν τα επιχειρήματά τους στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, με διαφορετικά όμως ποσοστά επιτυχίας. Ενθουσιάστηκαν με την επίσκεψη Μακρόν στη Γροιλανδία, καθώς ο Γάλλος πρόεδρος «μάλωσε» τον Τραμπ -χωρίς να τον κατονομάσει- σχετικά με τη σημασία του διεθνούς δικαίου και της συμπεριφοράς μεταξύ συμμάχων.
Στόχος τους τώρα, είναι να αυξήσουν το πολιτικό κόστος που θα έχει για τον Τραμπ η προσπάθεια να εξασφαλίσει στήριξη από το Βερολίνο και τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. για τη δέσμευση στην ασφάλεια της Γροιλανδίας και ένα πρόγραμμα «ευαίσθητης» οικονομικής ανάπτυξης.
Η Γροιλανδία ψήφισε και αποχώρησε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα πριν από 50 χρόνια, αλλά οι Γροιλανδοί διατηρούν τη δανική υπηκοότητα – και ως εκ τούτου ευρωπαϊκά διαβατήρια. Αυτό τους εξασφαλίζει, δυνητικά, τα πλεονεκτήματα των δύο κόσμων: μεγάλο βαθμό πολιτικής αυτονομίας, αλλά και πρόσβαση σε ευρωπαϊκές επενδύσεις και προστασία.
Μια «τραμπική» εξαγορά θα σήμαινε ακριβώς αντίθετο: αμερικανικές επενδύσεις χωρίς κανένα ενδιαφέρον για τον ιθαγενή πολιτισμό. Η μεταχείριση των Ινουίτ της Αλάσκας αποτελεί προειδοποίηση για τους Ινουίτ της Γροιλανδίας.
Έτσι, όσο διαρκεί αυτή η προσωρινή ηρεμία στη στρατηγική επέκτασης του Τραμπ προς βορρά, οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους τις ανησυχίες των Δανών συμμάχων τους.
Μια διατλαντική -ή αρκτική- σύγκρουση, αργά ή γρήγορα, μοιάζει αναπόφευκτη. Τα σχέδια του Τραμπ για τη Γροιλανδία θέτουν υπό αμφισβήτηση το διεθνές δίκαιο για την εδαφική ακεραιότητα και το απαραβίαστο των συνόρων. Και οι Δανοί έχουν δίκιο: αν ο Αμερικανός πρόεδρος επιμείνει στην απόκτηση της Γροιλανδίας, και άλλοι μπορεί να κάνουν το ίδιο -και θα το κάνουν- αλλού.
Πηγή: skai.gr
