Η μαρτυρία ενός Ουκρανού στο skai.gr, που έφυγε αλλά επέστρεψε – «Μάς πήραν τέσσερα χρόνια από τη ζωή μας»

Του Στάθη Κετιτζιάν

Στο Κρεμεντσούκ, λίγο έξω από το Κίεβο, γεννήθηκε και έζησε όλη του τη ζωή ο 84χρονος Νικολάι Γριτσένκο. Πρώην καθηγητής Πανεπιστημίου και πλέον συνταξιούχος -βγήκε στη σύνταξη εν καιρώ πολέμου- μετρά τις μέρες της ρωσικής εισβολής όχι απλώς με ημερομηνίες, αλλά με σειρήνες, διακοπές ρεύματος και απώλειες.

Όπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο skai.gr, για την έναρξη της ρωσικής εισβολής έμαθε από ένα τηλεφώνημα της κόρης του, που ζει στις ΗΠΑ. Ήταν νωρίς το πρωί στις 24 Φεβρουαρίου 2022, όταν τον κάλεσε κλαίγοντας από το Τζάκσονβιλ της Φλόριντα για να του πει ότι «ξεκίνησε ο πόλεμος». Ο ίδιος αρχικά δεν το πήρε στα σοβαρά.

«Πώς μπορεί να έχουμε πόλεμο με τη Ρωσία; Υποτίθεται είναι αδελφός λαός», θυμάται να σκέφτεται. «Αποδείχθηκε τελικά ότι δεν ήταν έτσι».

Η πρώτη μέρα ήταν χαοτική. Πανικός, ουρές στα ΑΤΜ, άνθρωποι που έσπευδαν να σηκώσουν χρήματα. Ο ίδιος ένιωσε την ανάγκη να πάει σε κέντρο στρατολόγησης. «Υπήρχαν πάρα πολλοί εθελοντές. Οι αρχές έπαιρναν κόσμο με βάση τις ειδικότητές τους», λέει. Παρά την ηλικία του, ήθελε να δει με τα μάτια του τι συνέβαινε.

Η φυγή στο εξωτερικό και η επιστροφή στο Κρεμεντσούκ

Από τότε, οι σειρήνες έγιναν μέρος της καθημερινότητας. «Στην αρχή πηγαίναμε στα καταφύγια, αλλά μετά το σταματήσαμε», εξηγεί. Ο ήχος τους «σπάει τα νεύρα, προκαλεί στρες. Συνηθίζεις, αλλά δεν υπάρχει ηρεμία. Ακόμη και σήμερα ηχούν συνέχεια».

Η σύζυγός του κι εκείνος πιέστηκαν από την κόρη τους να φύγουν. Στις 13 Μαρτίου εγκατέλειψαν την Ουκρανία για την Πολωνία. Στην Κρακοβία έμειναν 40 ημέρες μέχρι να εκδοθούν οι βίζες τους και στη συνέχεια ταξίδεψαν στις ΗΠΑ, όπου έζησαν σχεδόν ενάμιση χρόνο μαζί με την κόρη τους που έμενε στη Φλόριντα.

Όμως, η Αμερική δεν έγινε ποτέ «σπίτι». Η γλώσσα αποτέλεσε εμπόδιο. «Καθόμασταν στους τέσσερις τοίχους και μιλούσαμε μόνο με την κόρη μας, ούτε ο σύζυγός της γνώριζε τη γλώσσα μας. Ήταν δύσκολο». Ένιωθαν ξένοι, όπως ανέφερε.

Τον Σεπτέμβριο του 2023 πήραν λοιπόν, τη δύσκολη απόφαση να επιστρέψουν στο Κρεμεντσούκ, παρά τις έντονες διαφωνίες της κόρης τους. «Εδώ είναι οι φίλοι μας, εδώ μεγαλώσαμε. Ακόμη κι αν ζούμε υπό τους βομβαρδισμούς, είμαστε ανάμεσα στους ανθρώπους μας. Η πατρίδα είναι πατρίδα», δήλωσε, προσθέτοντας ότι δεν έχει μετανιώσει ούτε στιγμή που επέστρεψε στο Κρεμεντσούκ.

Έξι ώρες ρεύμα το 24ωρο

Η καθημερινότητα είναι σκληρή. «Έχουμε ρεύμα συνολικά έξι ώρες το 24ωρο, όχι συνεχόμενα», δήλωσε. Όπως ανέφερε, υπάρχει ρεύμα για μισή ώρα τη μία στιγμή, για καμιά ώρα αργότερα, και όλο αυτό εν μέσω διακοπών. Την ώρα της συνέντευξης, μάλιστα, κόπηκε το ρεύμα.

Ο χειμώνας ήταν βαρύς, με θερμοκρασίες έως και -17 με -18 βαθμούς Κελσίου, πολλές βροχές και χιόνια τον Ιανουάριο. «Ήταν δύσκολος χειμώνας», σημείωσε. «Η ζωή, γενικά, είναι δύσκολη και ψυχολογικά».

Κι όμως, υπάρχουν στιγμές που «λες ότι δεν υπάρχει πόλεμος». Τα καταστήματα είναι ανοιχτά, οι άνθρωποι εργάζονται, οι αγορές λειτουργούν, όπως τόνισε. «Αλλά η ψυχολογία δεν είναι καλή. Δεν ζούμε μια γεμάτη ζωή. Δεν υπάρχουν προοπτικές. Μάς πήραν τέσσερα χρόνια από τη ζωή μας».

Ζελένσκι, διαφθορά και εκλογές

Για τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι μίλησε με έντονο σεβασμό. «Υπό αυτές τις συνθήκες, αυτός ο νέος άνθρωπος δεν θα μπορούσε να αντέξει τέτοιο βάρος αν δεν είχε δύναμη. Αντέχει την πίεση». Θεωρεί επίσης ότι η εξωτερική πολιτική του Ουκρανού προέδρου είναι σωστή, ότι δίνει αγώνα για διεθνή βοήθεια και προσπαθεί να φέρει την ειρήνη.

Για τα σκάνδαλα διαφθοράς εμφανίζεται επιφυλακτικός. «Αυτά που λέγονται πρέπει να αποδειχθούν. Υπάρχουν εσωτερικοί εχθροί, και είναι χειρότεροι από τους εξωτερικούς», λέει. Πιστεύει ότι ο Ζελένσκι, έχοντας ήδη κερδίσει σημαντικά χρήματα ως ηθοποιός και κωμικός, δεν έχει ανάγκη να εμπλακεί σε σκάνδαλα και ότι κάποιοι επιδιώκουν να του κάνουν ζημιά. «Τέτοια ζητήματα δεν πρέπει να συμβαίνουν εν καιρώ πολέμου».

Αν αύριο γίνονταν εκλογές; «Είναι αδύνατο εν μέσω πολέμου», απαντά. Δεν αποκλείει όμως σε κάθε περίπτωση να ψήφιζε τον Ζελένσκι, αλλά δήλωσε και ότι κλίνει και προς πιο στρατιωτικές προσωπικότητες, όπως για παράδειγμα -μεταξύ άλλων- ο Βαλέρι Ζαλούζνι, τέως ανώτατος διοικητής των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας, ο οποίος τώρα είναι Πρέσβης της Ουκρανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο

Ρωσική γλώσσα

Στο Κρεμεντσούκ πολλοί μιλούν ακόμη ρωσικά, γύρω στο 30%-40%, όπως εκτιμά, όμως η χρήση τους μειώνεται. Στα καταστήματα και στις δημόσιες υπηρεσίες ακούγονται πλέον αποκλειστικά ουκρανικά, ενώ και οι νέοι προτιμούν όλο και περισσότερο τη γλώσσα της χώρας τους. Η συνέντευξη στο skai.gr μάλιστα, πραγματοποιήθηκε στα ρωσικά, τα οποία μιλά εξίσου άνετα με τα ουκρανικά.

«Μάς επιτέθηκαν – Γιατί να παραδώσουμε εδάφη;»

Ο Νικολάι θυμάται, έστω αμυδρά, τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. «Ζήσαμε τον πόλεμο όταν επιτέθηκε ο Χίτλερ. Και τώρα μάς βρήκε νέος πόλεμος. Είναι πολύ στενάχωρο».

Για το τέλος της σύγκρουσης ελπίζει απλώς «να τελειώσει το συντομότερο δυνατό». Σημείωσε επίσης πως είναι κάθετα αντίθετος στην παραχώρηση ουκρανικών εδαφών. «Μάς επιτέθηκαν. Γιατί πρέπει να παραδώσουμε εδάφη; Πόσοι νέοι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους…», δήλωσε και αναφέρθηκε στα νεκροταφεία γεμάτα νεκρούς πολέμου και σε μνημεία με πορτρέτα στρατιωτών που σκοτώθηκαν στο μέτωπο.

Δεν έκρυψε την οργή του για τη ρωσική εισβολή. «Οι Ρώσοι είναι εισβολείς. Δεν είναι ωραίο να χαίρεσαι με τον θάνατο άλλων, αλλά μάς ικανοποιεί όταν σκοτώνονται εδώ. Ήρθαν να μας “σώσουν”. Από ποιον; Εκεί που βρίσκονται, υπάρχει καταστροφή και χάος», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Στα 84 χρόνια του, δεν ζητά πολλά. «Εμείς οι μεγαλύτεροι θα θέλαμε μια ήρεμη ζωή». Αντί γι’ αυτό όμως, μετρά σειρήνες και ώρες με ρεύμα. Κι όμως, παραμένει στον τόπο του. Γιατί, όπως είπε, «η πατρίδα είναι πατρίδα».

Πηγή: skai.gr