Η παραμελημένη κλιματική κρίση στο Βερολίνο

Ο «Διάλογος του Πέτερσμπεργκ» επανέφερε στο προσκήνιο την απειλή του φαινομένου του θερμοκηπίου, εν μέσω ανησυχιών για νέα ενεργειακή κρίση και υπαναχωρήσεων και από τη Γερμανία.Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αυτή την περίοδο πραγματικά πολλά στο κεφάλι του. Ο κυβερνητικός συνασπισμός του, που αποτελείται από συντηρητικούς και σοσιαλδημοκράτες, βιώνει μία ακόμα κρίση. Επιπλέον, καθημερινά εμφανίζονται αντικρουόμενες αναφορές σχετικά με το εάν υπάρχει εκεχειρία ή ακόμα και δρόμος προς την ειρήνη στη σύγκρουση με το Ιράν. Πάντως, την Τετάρτη ο επικεφαλής της γερμανικής κυβέρνησης βρήκε χρόνο για μια σύντομη ομιλία στον «Διάλογο του Πέτερσμπεργκ για το Κλίμα». Η φετινή συνάντηση περίπου 30 χωρών που θέλουν να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στην προστασία του κλίματος λαμβάνει χώρα στο παλιό Βεστχάφεν, ένα βιομηχανικό μνημείο στην καρδιά του Βερολίνου. Στην ομιλία του, ο Μερτς επιχείρησε από την αρχή να συνδέσει την καταπολέμηση των αερίων του θερμοκηπίου με την τρέχουσα κρίση, τον πόλεμο μεταξύ Ισραήλ και ΗΠΑ εναντίον του Ιράν. «Τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία», λέει ο Μερτς στα γερμανικά, ενώ κατά τα άλλα μιλάει στα αγγλικά.

«Μην αγνοούμε τα επιστημονικά ευρήματα»

Στη συνέχεια, λέει: «Σε τέτοιες εποχές, είναι εύκολο να χάσουμε την ευρύτερη εικόνα». Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο η υπεύθυνη πολιτική χρειάζεται μια μακροπρόθεσμη προοπτική, και μόνο με μια τέτοια προοπτική είναι δυνατή η προστασία του κλίματος: «Όλοι μας καλούμαστε να μην απομακρυνθούμε από τα επιστημονικά ευρήματα. Πρέπει να αξιοποιήσουμε συλλογικά τις συνεχώς αυξανόμενες δυνατότητες και τα στοιχεία που είναι προσβάσιμα σε όλους».

Αυτό μπορεί εύκολα να γίνει κατανοητό ως προειδοποίηση προς τους πολλούς αρνητές της κλιματικής αλλαγής που, σε αντίθεση με όλες τις επιστημονικές μελέτες, εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι η αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου δεν προκαλείται από τους ανθρώπους. Μεταξύ αυτών είναι και ο Ντόναλντ Τραμπ. Ο πόλεμός του εναντίον του Ιράν είναι πανταχού παρών στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα. Οι Γερμανοί αισθάνονται τις επιπτώσεις κυρίως στο αυξημένο κόστος της βενζίνης και του ντίζελ. Γίνεται λόγος για ελλείψεις, εάν η σύγκρουση για τα αποκλεισμένα Στενά του Ορμούζ δεν τερματιστεί σύντομα. Για άλλη μια φορά, οι Γερμανοί βιώνουν επίσης το πώς η εξάρτησή τους από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο οδηγεί σε όλο και μεγαλύτερη αβεβαιότητα και υψηλότερο κόστος.

Τρεκλίζουν οι κλιματικοί στόχοι της Γερμανίας

Ο υπουργός Περιβάλλοντος Κάρστεν Σνάιντερ (SPD) εξέφρασε αυτό το συναίσθημα στην έναρξη της συνάντησης του Βερολίνου την Τρίτη: «Η συντριπτική πλειονότητα της ανθρωπότητας συμμερίζεται την επιθυμία να μην είναι πλέον θύμα των εξελίξεων στα Στενά του Ορμούζ. Ευτυχώς, υπάρχουν ήδη αντίμετρα, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ηλεκτροκίνηση και οι αντλίες θερμότητας». Ωστόσο, όπως προφανώς γνωρίζει και ο Σνάιντερ, η προστασία του κλίματος δεν αποτελεί απαραίτητα κορυφαία προτεραιότητα για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση: Η υπουργός Οικονομικών, Κατερίνα Ράιχε (CDU), θέλει να κατασκευάσει νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας με καύση φυσικού αερίου, με τις ευλογίες του Μερτς. Ταυτόχρονα σκοπεύει να μειώσει σημαντικά τις επιδοτήσεις για φιλικά προς το περιβάλλον συστήματα θέρμανσης, όπως οι αντλίες θερμότητας, οι οποίες προωθήθηκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση.

Αυτός είναι πιθανώς ένας λόγος για τον οποίο ο Σνάιντερ ανησυχεί για το αν η Γερμανία μπορεί πραγματικά να επιτύχει τον κλιματικό της στόχο για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 65% έως το 2030. Το υπουργείο του δήλωσε τον Φεβρουάριο ότι ενώ ο στόχος ήταν «ουσιαστικά εφικτός», τελικά φαίνεται ότι ένα ποσοστό μόνο 63% θα είναι το πιο πιθανό αποτέλεσμα.

Χάθηκε η ευφορία για τη Συμφωνία του Παρισιού

Η προστασία του κλίματος έχει μείνει πίσω παγκοσμίως. Η ευφορία που ακολούθησε την υιοθέτηση της «Συμφωνίας του Παρισιού για το Κλίμα» το 2015 έχει διαλυθεί προ πολλού. Στις αρχές του έτους, η κυβέρνηση των ΗΠΑ υπό τον πρόεδρο Τραμπ αποσύρθηκε ως μοναδική χώρα ακόμα και από τη Σύμβαση-Πλαίσιο του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή του 1992, τη θεμελιώδη δέσμευση όλων των κρατών μελών του ΟΗΕ για τη μείωση των αερίων του θερμοκηπίου. Όλες οι συναντήσεις του ΟΗΕ για το κλίμα έκτοτε βασίζονται σε αυτήν τη σύμβαση.

Εκπρόσωποι από χώρες όπως η Ινδία, η Ταϊλάνδη και το Βιετνάμ ανέφεραν στο Βερολίνο ότι οι νόμοι για την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας βρίσκονται επί του παρόντος υπό μεταρρύθμιση και χρειάζονται βελτίωση στις χώρες τους. Οι μικρές χώρες εξαρτώνται από την αξιόπιστη διεθνή συνεργασία, εάν θέλουν να απομακρυνθούν σταδιακά από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Η Βιβιάνε Ράντατς, επικεφαλής κλιματικής πολιτικής στην οργάνωση WWF Γερμανίας, δήλωσε στο περιθώριο της συνάντησης: «Δεδομένων των κρίσεων της εποχής μας, η σημασία της διεθνούς συνεργασίας δεν μπορεί να υπερεκτιμηθεί. Εμείς, ως κοινότητα εθνών, έχουμε τη δύναμη να δημιουργήσουμε ένα βιώσιμο μέλλον για όλους. Μπορούμε να βάλουμε τέλος στην κλιματική κρίση».

Από «Λέσχη Προθύμων» σε συνάντηση σχεδιασμού

Ο Διάλογος του Πέτερσμπεργκ για το Κλίμα βρίσκεται τώρα στο 17ο έτος του. Παίρνει το όνομά του από το γεγονός ότι η πρώτη συνάντηση πραγματοποιήθηκε το 2010 στον λόφο Πέτερσμπεργκ, ψηλά πάνω από τον Ρήνο, κοντά στη Βόννη. Εκείνη την εποχή, οι ακτιβιστές για το κλίμα ένιωθαν για άλλη μια φορά αποθαρρυμένοι: η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή στην Κοπεγχάγη, που ξεκίνησε με υψηλές προσδοκίες στα τέλη του 2009, είχε αποτύχει παταγωδώς. Ορισμένες χώρες ήθελαν να κάνουν μια νέα αρχή – με πρωτοβουλία της τότε Γερμανίδας καγκελάριου Άνγκελα Μέρκελ, με έναν δίκαιο διάλογο και παραγωγικές συζητήσεις ενόψει των σημαντικών ετήσιων συναντήσεων του ΟΗΕ για το κλίμα. Έκτοτε, ο Διάλογος του Πέτερσμπεργκγια το Κλίμα έχει μεταφερθεί από τη Βόννη στο Βερολίνο και έχει αποκτήσει εδώ και καιρό τη μορφή ενός σχεδόν επίσημου φόρουμ. Η φετινή Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή θα πραγματοποιηθεί στην Τουρκία τον Νοέμβριο.

Επιμέλεια: Κώστας Αργυρός

Πηγή: Deutsche Welle