Η περίπλοκη σχέση Τραμπ-Πούτιν και τα «παιχνίδια» του Αμερικανού προέδρου

Ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις -έστω και σπάνιες- επικρίσεις του απέναντι στον Βλάντιμιρ Πούτιν, αρνείται να προχωρήσει στην επιβολή μέτρων που θα έθεταν τη ρωσική επιθετικότητα στο στόχαστρο

«Δεν ξέρω τι στο καλό έπαθε ο Πούτιν», δήλωσε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους το απόγευμα της Κυριακής, καταδικάζοντας δημόσια τη Ρωσία για τους μαζικούς βομβαρδισμούς κατά αμάχων στην Ουκρανία. Λίγες ώρες αργότερα, αναφερόμενος προσωπικά στον Ρώσο ηγέτη, έγραψε σε ανάρτησή του ότι «έχει κυριολεκτικά ΤΡΕΛΑΘΕΙ».

Η σπάνια αυτή κριτική του Τραμπ προς τον Πούτιν ήρθε μετά από ένα Σαββατοκύριακο κατά το οποίο η Μόσχα εξαπέλυσε τον σφοδρότερο βομβαρδισμό των τελευταίων τριών ετών κατά ουκρανικών πόλεων, στοχεύοντας κυρίως αμάχους, κατοικημένες περιοχές στο Κίεβο και  φοιτητικές εστίες. Οι επιθέσεις σημειώθηκαν λίγες μόλις ημέρες αφότου ο Τραμπ είχε, όπως ο ίδιος δήλωσε, μια «εξαιρετική» τηλεφωνική επικοινωνία με τον Πούτιν, η οποία -σύμφωνα με τον ίδιο- θα οδηγούσε σε άμεσες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Ο Τραμπ έχει δηλώσει κατ’ επανάληψη ότι διατηρεί «καλή σχέση» με τον Ρώσο πρόεδρο και δεν είναι η πρώτη φορά που εκφράζει αποτροπιασμό για τις ρωσικές επιθέσεις κατά αμάχων. Πριν από έναν μήνα, είχε γράψει: «Βλαντίμιρ, ΣΤΑΜΑΤΑ», αντιδρώντας σε έναν ακόμη καταιγισμό πυραύλων και drones κατά της Ουκρανίας.

Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι New York Times σε ανάλυσή τους, ο Τραμπ δεν έχει συνδέσει ποτέ τις ρωσικές επιθέσεις με τη δική του επιλογή, την οποία επανέλαβε και την περασμένη εβδομάδα, να μην ευθυγραμμιστεί με την Ευρώπη στην επιβολή νέων οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ούτε με την άρνησή του να προσφέρει επιπλέον οπλισμό και βοήθεια στην Ουκρανία.
Το αποτέλεσμα καταδεικνύει ένα στρατηγικό κενό, όπου ο Τραμπ καταγγέλλει τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις, αλλά μέχρι στιγμής αρνείται να επιβάλει οποιοδήποτε τίμημα στον Πούτιν έστω και ελάχιστο.

Το μοτίβο είναι γνώριμο, όπως επισημαίνουν αρκετοί εξωτερικοί αναλυτές και πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι. Ο Ντόναλντ Τραμπ εκπέμπει το μήνυμα ότι αποστασιοποιείται από μια σύγκρουση την οποία συχνά περιγράφει ως «πόλεμο της Ευρώπης», στη συνέχεια εκφράζει έκπληξη όταν ο Πούτιν επανέρχεται με τις γνωστές του απαιτήσεις, που ισοδυναμούν με παράδοση της Ουκρανίας, και συνεχίζει με μαζικές επιθέσεις. Ο Τραμπ, κατά διαστήματα, δηλώνει ότι εξετάζει κυρώσεις.

Ωστόσο, κάθε φορά που καλείται να λάβει απόφαση για το αν θα συνταχθεί με την Ευρώπη στην επιβολή νέων οικονομικών κυρώσεων, κάνει πίσω.

«Η Ρωσία είπε όχι στην κατάπαυση του πυρός και ο Τραμπ αποστασιοποιείται όλο και περισσότερο», έγραψε τη Δευτέρα ο Ίαν Μπρέμερ, πρόεδρος της Eurasia Group. Το αποτέλεσμα, πρόσθεσε, είναι ότι «η υποστήριξη προς την Ουκρανία συνεχίζει να χάνει έδαφος στις προτεραιότητες των Αμερικανών». Ο Μπρέμερ προέβλεψε πως αυτό που θα ακολουθήσει είναι «περισσότερες μάχες, εκτεταμένες ρωσικές επιθέσεις σε όλη την Ουκρανία και λιγότεροι περιορισμοί για τις ουκρανικές επιθέσεις εντός ρωσικού εδάφους».

Η ίδια τακτική αποκαλύφθηκε και την περασμένη εβδομάδα. Ο Τραμπ, ο οποίος δεν έχει κρύψει την επιθυμία του για μια επικείμενη συνάντηση κορυφής με τον Πούτιν, είχε δηλώσει ότι μόνο ο ίδιος και ο Ρώσος πρόεδρος έχουν τη δύναμη και την επιρροή να τερματίσουν τον πόλεμο. Ωστόσο, μέχρι το τέλος της τηλεφωνικής τους συνομιλίας, είχε αλλάξει στάση, λέγοντας ότι πλέον αποτελεί ευθύνη της Ουκρανίας και της Ρωσίας να τερματίσουν τον πόλεμο μέσω άμεσων διαπραγματεύσεων.

Σε μεταγενέστερη συνομιλία με τους ηγέτες της Γερμανίας, της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Φινλανδίας, καθώς και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο Τραμπ εξέφρασε μια ακόμη διαφορετική άποψη, σύμφωνα με την οποία ο Βλαντίμιρ Πούτιν πιστεύει πως κερδίζει τον πόλεμο και προτίθεται να αξιοποιήσει το πλεονέκτημά του. Σύμφωνα με πολλούς αξιωματούχους που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση, ο Τραμπ κατέστησε σαφές ότι δεν έχει καμία πρόθεση να ασκήσει πίεση, πόσω μάλλον να επιβάλει αυστηρές οικονομικές κυρώσεις στη Ρωσία. «Ουσιαστικά είπε “εγώ αποσύρομαι”», ανέφερε ένας από τους αξιωματούχους.

Σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, ο Τραμπ άφησε ξεκάθαρα να εννοηθεί ότι αποστασιοποιείται από τη σύγκρουση, σε πλήρη ταύτιση με όσα είπε δημόσια ο Αντιπροέδρος Τζέι Ντι Βανς ότι «είμαστε κάτι παραπάνω από ανοιχτοί στο να αποχωρήσουμε». Ο Τραμπ κατέστησε επίσης σαφές ότι υπαναχωρεί από τη δέσμευση που είχε αναλάβει μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα προς τους ηγέτες της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας να συμμετάσχει σε ένα κοινό οικονομικό μέτωπο κατά της Ρωσίας, εάν η Μόσχα αρνιόταν κατάπαυση του πυρός.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος συνήθως εξαπολύσει οικονομικές απειλές,  είτε πρόκειται για δασμούς είτε για κυρώσεις, προκειμένου να επηρεάσει αποφάσεις ξένων κυβερνήσεων, έχει κατ’ επανάληψη εξαιρέσει τη Ρωσία από αυτήν την προσέγγιση.

Όταν ανακοίνωσε τις κυρώσεις κατά εμπορικών εταίρων σε όλο τον στις αρχές Απριλίου, η Ρωσία δεν βρισκόταν στη λίστα. Μετά την τηλεφωνική συνομιλία του με τον Βλαντίμιρ Πούτιν την περασμένη εβδομάδα, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ανέφεραν ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας έχουν αποδώσει ελάχιστα και δεν εξυπηρετούν τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

Η άρνηση του Τραμπ να ασκήσει πίεση στη Ρωσία δεν περιορίζεται στην οικονομία, καθώς έχει επίσης τερματίσει τις προσπάθειες του Υπουργείου Δικαιοσύνης να συλλέξει αποδεικτικά στοιχεία για ρωσικά εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία, με στόχο τη μελλοντική δίωξή τους σε διεθνή δικαστήρια. Στην τρίτη επέτειο από την έναρξη του πολέμου, οι ΗΠΑ αρνήθηκαν να ψηφίσουν υπέρ ψηφίσματος του ΟΗΕ που όριζε τη Ρωσία ως επιτιθέμενη δύναμη στην εισβολή, ευθυγραμμιζόμενες όχι με τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ, αλλά με τη θέση της Βόρειας Κορέας.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος αποφεύγευ να αντιπαρατεθεί με τον Τραμπ μετά το επεισόδιο στο Οβάλ Γραφείο τον Φεβρουάριο, προσέχει να μην τον επικρίνει δημόσια, παρά τις αλλοπρόσαλλες τοποθετήσεις του Τραμπ που κυμαίνονται μεταξύ εκκλήσεων προς τον Πούτιν να σταματήσει τον πόλεμο και άρνησης να του ασκήσει πίεση. Ωστόσο, σε δική του ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα τη Δευτέρα, ο Ζελένσκι επανέλαβε την ανάγκη για νέες οικονομικές κυρώσεις, γράφοντας ότι «μόνο το αίσθημα της πλήρους ατιμωρησίας μπορεί να επιτρέψει στη Ρωσία να εξαπολύει τέτοιες επιθέσεις».

Ο ίδιος ο Τραμπ δείχνει ξεκάθαρα ότι επιθυμεί να αφήσει πίσω του τη σύγκρουση. Μόλις την περασμένη εβδομάδα εξέφρασε την ελπίδα για αποκατάσταση των σχέσεων με τη Μόσχα: «Η Ρωσία θέλει να κάνει εκτεταμένο ΕΜΠΟΡΙΟ με τις Ηνωμένες Πολιτείες όταν τελειώσει αυτό το καταστροφικό “λουτρό αίματος”», έγραψε μετά την επικοινωνία του με τον Πούτιν.

Αυτό που λείπει από τις αντιφατικές τοποθετήσεις του Τραμπ είναι οποιαδήποτε πειστική εξήγηση για το γιατί δεν έχει καταφέρει να αξιοποιήσει την προσωπική του σχέση με τον Πούτιν ώστε να τον πείσει να σταματήσει τη βία, έστω και μέσω μιας προσωρινής εκεχειρίας 30 ημερών. Κατά την προεκλογική του εκστρατεία, ο Τραμπ υποστήριζε συστηματικά ότι ο Πούτιν αγνοούσε τον Τζο Μπάιντεν και τον Μπαράκ Ομπάμα επειδή δεν τους «σεβόταν», ενώ διαβεβαίωνε ότι με τον ίδιο στην εξουσία η κατάσταση θα ήταν εντελώς διαφορετική. Δήλωνε μάλιστα πως θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο «μέσα σε 24 ώρες».

Την Κυριακή, ο τόνος του Ντόναλντ Τραμπ ήταν διαφορετικός. «Δεν είμαι καθόλου ικανοποιημένος με αυτό που κάνει ο Πούτιν. Σκοτώνει πολύ κόσμο», δήλωσε. «Δεν ξέρω τι στο καλό έπαθε ο Πούτιν. Τον γνωρίζω εδώ και πολλά χρόνια. Πάντα τα πηγαίναμε καλά, αλλά τώρα στέλνει πυραύλους σε πόλεις και σκοτώνει ανθρώπους και αυτό δεν μου αρέσει καθόλου».

Λίγο αργότερα, έγραψε ότι η πρόθεση του Πούτιν είναι να καταλάβει ολόκληρη την Ουκρανία, δήλωση που έρχεται σε αντίθεση με όσα είχε πει ο βασικός του διαπραγματευτής, Στιβ Γουίτκοφ, σε συνέντευξή του στον Τάκερ Κάρλσον πριν από δύο μήνες.
Όμως την Κυριακή, ο Τραμπ έγραψε ότι «αν το κάνει, αυτό θα οδηγήσει στην κατάρρευση της Ρωσίας!»

Ο εκπρόσωπος του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, αντέκρουσε τις δηλώσεις του Τραμπ για τον Ρώσο ηγέτη, χαρακτηρίζοντάς τες ως «συναισθηματική αντίδραση».

Πηγή: skai.gr