Ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός TotalEnergies κατηγορείται επίσημα για συνενοχή σε εγκλήματα πολέμου και βασανιστήρια, μετά από αγωγή που κατατέθηκε στο Παρίσι για μια σφαγή στο εργοστάσιο φυσικού αερίου της Μοζαμβίκης, η οποία αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά από μια έρευνα του Politico πέρσι.
Η καταγγελία, που κατατέθηκε από τον μη κερδοσκοπικό νομικό οργανισμό European Centre for Constitutional and Human Rights (ECCHR), ισχυρίζεται ότι η TotalEnergies έγινε συνεργός στη λεγόμενη «σφαγή των κοντέινερ»», επειδή «χρηματοδότησε άμεσα και υποστήριξε υλικά» τους στρατιώτες της Μοζαμβίκης που προστάτευαν τις εγκαταστάσεις της από μια εξέγερση που συνδέεται με το ISIS.
Όπως αποκάλυψε το Politico, οι στρατιώτες, που είχαν τη βάση τους εντός της παραχώρησης της TotalEnergies, νότια των συνόρων με την Τανζανία, κακοποίησαν, άφησαν να λιμοκτονήσουν, εκτέλεσαν ή εξαφάνισαν περίπου 200 άνδρες στο φυλάκιο της εταιρείας από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο του 2021.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Η TotalEnergies γνώριζε ότι οι ένοπλες δυνάμεις της Μοζαμβίκης είχαν κατηγορηθεί για συστηματικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αλλά συνέχισε να τις υποστηρίζει με μοναδικό στόχο την ασφάλεια των δικών της εγκαταστάσεων», δήλωσε η Clara Gonzales, συν-διευθύντρια του προγράμματος επιχειρήσεων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο ECCHR, μια ομάδα δικηγόρων με έδρα το Βερολίνο που ειδικεύεται στο διεθνές δίκαιο.
Αρνείται τις κατηγορίες η TotalEnergies
Σε απάντηση σε ερωτήσεις του Politico πέρσι, η TotalEnergies -μέσω της θυγατρικής της Mozambique LΝG- δήλωσε ότι δεν είχε γνώση των δολοφονιών στο κοντέινερ, προσθέτοντας ότι η «εκτενής έρευνα» της «δεν εντόπισε καμία πληροφορία ή απόδειξη που να επιβεβαιώνει τους ισχυρισμούς για σοβαρές κακοποιήσεις και βασανιστήρια».
Όταν ρωτήθηκε για τις δολοφονίες στο φυλάκιο τον Μάιο, ο διευθύνων σύμβουλος της TotalEnergies, Patrick Pouyanné, απέρριψε «αυτές τις ψευδείς κατηγορίες» και ζήτησε από τους κατήγορους της εταιρείας να «παρουσιάσουν τα αποδεικτικά στοιχεία τους».
Η 56σέλιδη καταγγελία, η οποία επίσης ισχυρίζεται συνενοχή σε εξαφανίσεις, κατατέθηκε στα γραφεία του Εθνικού Εισαγγελέα Αντιτρομοκρατίας της Γαλλίας, η αρμοδιότητα του οποίου περιλαμβάνει εγκλήματα πολέμου. Ο εισαγγελέας θα αποφασίσει εάν θα ξεκινήσει επίσημη έρευνα και θα διορίσει ανακριτή. Εάν η υπόθεση προχωρήσει σε δίκη, οι πιθανές ποινές κυμαίνονται από πέντε χρόνια έως ισόβια κάθειρξη.
Η καταγγελία κατατέθηκε βάσει μιας νομικής αρχής γνωστής ως «καθολική δικαιοδοσία», η οποία επιτρέπει σε μια χώρα να διώκει εγκλήματα που διαπράχθηκαν εκτός του εδάφους της. Η αρχή αυτή, που διαμορφώθηκε στη Νυρεμβέργη και το Τόκιο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έχει χρησιμοποιηθεί πιο πρόσφατα από διεθνή δικαστήρια για να παραπέμψουν σε δίκη πολέμαρχους και δικτάτορες -και από εθνικά δικαστήρια για να διώξουν πολίτες ή εταιρείες που εμπλέκονται σε παραβιάσεις στο εξωτερικό, όπου τα τοπικά δικαστικά συστήματα είναι αδύναμα.
Κατηγορίες και για την Lafarge
Το ECCHR έχει ήδη υποβάλει ποινική καταγγελία κατά της γαλλικής εταιρείας παραγωγής τσιμέντου Lafarge, για τις δραστηριότητές της στη Συρία, κατηγορώντας την ότι κατέβαλε χρήματα στο ISIS για προστασία. Αφού ένας Γάλλος εισαγγελέας ανέλαβε την υπόθεση, η εταιρεία και οκτώ πρώην στελέχη της παραπέμφθηκαν σε δίκη αυτό το μήνα στο Παρίσι, με την κατηγορία της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, την οποία αρνούνται. Ένα αμερικανικό δικαστήριο έχει ήδη επιβάλει πρόστιμο 777,8 εκατομμυρίων δολαρίων στην εταιρεία για χρηματοδότηση της τρομοκρατίας μέσω των δραστηριοτήτων της στη Συρία.
Η Gonzales του ECCHR κάλεσε τη γαλλική δικαιοσύνη να αναλάβει και την υπόθεση της TotalEnergies. «Οι εταιρείες και τα στελέχη τους δεν είναι ουδέτεροι παράγοντες όταν δραστηριοποιούνται σε ζώνες συγκρούσεων», δήλωσε. «Εάν διευκολύνουν ή τροφοδοτούν εγκλήματα, ενδέχεται να είναι συνένοχοι και πρέπει να λογοδοτήσουν», επεσήμανε.
Σκηνικό φρίκης στη Μοζαμβίκη
Το Politico αποκάλυψε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2024 πώς οι Μοζαμβικανοί κομάντος που είχαν τη βάση τους στο εργοστάσιο φυσικού αερίου της TotalEnergies -μέρος της μεγαλύτερης ιδιωτικής επένδυσης που έχει γίνει ποτέ στην Αφρική- συνέλαβαν περίπου 500 χωρικούς και τους κατηγόρησαν ότι υποστήριζαν τους τοπικούς αντάρτες.
Οι στρατιώτες χώρισαν τους άνδρες από τις γυναίκες και τα παιδιά, βίασαν αρκετές από τις γυναίκες και στη συνέχεια στρίμωξαν 180 έως 250 άνδρες σε δύο μεταλλικά κοντέινερ χωρίς παράθυρα, τα οποία αποτελούσαν μια πρόχειρη οχυρωμένη είσοδο στο εργοστάσιο της TotalEnergies.
Σύμφωνα με 11 επιζώντες και δύο μάρτυρες, οι άνδρες φυλακίστηκαν για τρεις μήνες σε θερμοκρασία 30 βαθμών Κελσίου. Μερικοί πέθαναν από ασφυξία. Άλλοι πέθαναν από την πείνα ή τη δίψα, αφού τους τάιζαν μόνο λίγες χούφτες ρύζι και καπάκια μπουκαλιών νερό. Οι στρατιώτες χτυπούσαν και βασάνιζαν πολλούς από τους υπόλοιπους. Τελικά, άρχισαν να τους μεταφέρουν ανά ομάδες και να τους εκτελούν.
Μόνο 26 άνδρες επέζησαν, αφού διασώθηκαν όταν μια δύναμη παρέμβασης της Ρουάντα, που είχε αποσταλεί για να πολεμήσει το ISIS, ανακάλυψε την επιχείρηση. Μια έρευνα εντόπισε αργότερα τα ονόματα 97 νεκρών ή αγνοουμένων.
Κατηγορίες για ακούσια ανθρωποκτονία
Η αγωγή του ECCHR είναι η δεύτερη που πλήττει τη δραστηριότητα της TotalEnergies στη Μοζαμβίκη φέτος. Τον Μάρτιο, ο Γάλλος εισαγγελέας ανακοίνωσε την έναρξη επίσημης ποινικής έρευνας κατά της εταιρείας για κατηγορίες ακούσιας ανθρωποκτονίας και παράλειψης παροχής βοήθειας σε άτομα που βρισκόταν σε κίνδυνο, σε σχέση με τον θάνατο 55 εργολάβων της εταιρείας σε επίθεση του ISIS τον Μάρτιο του 2021 στην πόλη Πάλμα.
Η TotalEnergies, η οποία ισχυρίζεται ότι δεν έχασε κανένα μέλος του προσωπικού της κατά τη διάρκεια της επίθεσης, αρνείται τις κατηγορίες. Αφού ανέστειλε την κατασκευή του εργοστασίου μετά την επίθεση, η εταιρεία προχώρησε στην επανεκκίνηση των δραστηριοτήτων της τον περασμένο μήνα και ελπίζει να ξεκινήσει την άντληση φυσικού αερίου έως το 2029.
Ο Pouyanné αποκάλυψε τον περασμένο μήνα ότι η εταιρεία του έχει επιβαρυνθεί με επιπλέον κόστος 4,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων από το 2021, ποσό το οποίο επιθυμεί να του επιστρέψει η κυβέρνηση της Μοζαμβίκης. Το έργο εξαρτάται επίσης από δάνεια ύψους 14,9 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ορισμένα από τα οποία είναι στον αέρα.
Πηγή: skai.gr
