Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάμερ (Keir Starmer), βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή πίεση για την παραμονή του στην εξουσία, μετά την έκκληση δεκάδων βουλευτών του ίδιου του κόμματός του να παραιτηθεί, ύστερα από τη βαριά ήττα του κεντροαριστερού Εργατικού Κόμματος στις τοπικές εκλογές της περασμένης εβδομάδας.
Ο Στάρμερ εμφανίζεται ανυποχώρητος, δηλώνοντας την Τρίτη ότι θέλει να συνεχίσει να κυβερνά. Ωστόσο, οι εξελίξεις ενδέχεται να τον ξεπεράσουν. Την ίδια ημέρα, αρκετοί υφυπουργοί παραιτήθηκαν από την κυβέρνηση και κάλεσαν τον πρωθυπουργό να αποχωρήσει, ενισχύοντας τις συγκρίσεις με την πτώση του Μπόρις Τζόνσον (Boris Johnson) το 2022, όταν μαζικές παραιτήσεις υπουργών τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει την ηγεσία των Συντηρητικών.
Αν και οι επόμενες βουλευτικές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι υποχρεωτικό να διεξαχθούν πριν από το 2029, το βρετανικό πολιτικό σύστημα επιτρέπει την αλλαγή ηγεσίας ενός κόμματος εν μέσω κοινοβουλευτικής θητείας, χωρίς γενικές εκλογές.
Ο ευκολότερος τρόπος
Η πιο απλή εξέλιξη θα ήταν ο Στάρμερ να ανακοινώσει οικειοθελώς την παραίτησή του, γεγονός που θα πυροδοτούσε εσωκομματικές εκλογές για την ηγεσία των Εργατικών. Αν αποχωρούσε άμεσα, το υπουργικό συμβούλιο και τα αρμόδια κομματικά όργανα πιθανότατα θα επέλεγαν έναν προσωρινό πρωθυπουργό, πιθανώς κάποιο πρόσωπο που δεν θα διεκδικούσε την ηγεσία. Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Ντέιβιντ (David Lammy) θεωρείται πιθανός μεταβατικός υποψήφιος.
Σύμφωνα με τους κανόνες των Εργατικών, κάθε υποψήφιος χρειάζεται τη στήριξη του ενός πέμπτου των βουλευτών του κόμματος στη Βουλή των Κοινοτήτων, δηλαδή 81 βουλευτών.
Περίπου 80 μέλη έχουν ήδη ζητήσει από τον Στάρμερ να ανακοινώσει χρονοδιάγραμμα αποχώρησης, αλλά μέχρι στιγμής κανείς δεν έχει δηλώσει επίσημα υποψηφιότητα.
Αν ξεκινήσει διαδικασία εκλογής ηγέτη, όσοι συγκεντρώσουν την απαραίτητη κοινοβουλευτική στήριξη θα πρέπει επίσης να εξασφαλίσουν τη στήριξη του 5% των τοπικών κομματικών οργανώσεων ή τουλάχιστον τριών συνδεδεμένων οργανώσεων, όπως συνδικάτα και συνεταιρισμοί.
Στη συνέχεια, τα μέλη του κόμματος και των συνεργαζόμενων οργανώσεων θα ψηφίσουν με σύστημα κατάταξης προτιμήσεων. Νικητής θα είναι όποιος εξασφαλίσει πάνω από το 50% των ψήφων.
Ο πιο δύσκολος δρόμος
Αν ο Στάρμερ αρνηθεί να παραιτηθεί, θα μπορούσε να αντιμετωπίσει επίσημη πρόκληση από βουλευτές των Εργατικών. Θα μπορούσε επίσης να τεθεί πρόταση μομφής από το αντιπολιτευόμενο Συντηρητικό Κόμμα, αν και λόγω της μεγάλης κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας των Εργατικών, αυτό θεωρείται απίθανο να πετύχει.
Η πρώτη που κινήθηκε ήταν η βουλευτής (Κάθριν Γουεστ) Catherine West, η οποία δήλωσε την Κυριακή ότι θα διεκδικούσε την ηγεσία αν το υπουργικό συμβούλιο δεν απομάκρυνε τον Στάρμερ έως τη Δευτέρα. Παραδέχθηκε όμως ότι δεν διέθετε την απαραίτητη στήριξη και τελικά εγκατέλειψε την προσπάθεια.
Σε αντίθεση με το Συντηρητικό Κόμμα, που έχει απομακρύνει ηγέτες εν ενεργεία, όπως την Θάτσερ (Margaret Thatcher) το 1990 και τον Τζόνσον το 2022, οι Εργατικοί δεν έχουν ανάλογη παράδοση. Κανένας πρωθυπουργός των Εργατικών δεν έχει ανατραπεί εσωκομματικά, αν και ο Τόνι Μπλερ Tony Blair ανακοίνωσε το 2007 ότι θα αποχωρήσει έπειτα από σειρά παραιτήσεων υπουργών. Σε περίπτωση εσωκομματικής πρόκλησης, οι διεκδικητές θα πρέπει να πληρούν τα ίδια κριτήρια υποψηφιότητας, ενώ ο ίδιος ο Στάρμερ θα συμμετείχε αυτόματα στην ψηφοφορία.
Οι πιθανοί διάδοχοι
Μεταξύ όσων θεωρείται ότι έχουν ηγετικές φιλοδοξίες είναι ο υπουργός Υγείας, Γουες Στρίτινγκ (Wes Streeting) και η πρώην αναπληρώτρια πρωθυπουργός Άντζελα Ράινερ Angela Rayner, η οποία παραιτήθηκε πέρυσι αφού παραδέχθηκε ότι δεν είχε καταβάλει επαρκή φόρο σε αγορά κατοικίας — υπόθεση που εξακολουθεί να ερευνάται.
Ο Άντι Μπούραμ (Andy Burnham), δημοφιλής δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ, θεωρείται από πολλούς ένας από τους ισχυρότερους πιθανούς υποψηφίους. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να διεκδικήσει την ηγεσία, επειδή δεν είναι μέλος του Κοινοβουλίου. Νωρίτερα φέτος, στελέχη των Εργατικών εμπόδισαν την υποψηφιότητά του σε αναπληρωματική εκλογή.
Αν όμως ο Στάρμερ δείξει πρόθεση αποχώρησης (για παράδειγμα στο ετήσιο συνέδριο των Εργατικών τον Σεπτέμβριο) θα μπορούσε να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή του Μπέρναμ στη Βουλή των Κοινοτήτων. Ένας βουλευτής των Εργατικών σε ασφαλή εκλογική περιφέρεια θα μπορούσε να παραιτηθεί ώστε να διεξαχθεί νέα εκλογή. Ωστόσο, με βάση τα πρόσφατα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών, ακόμη και αυτή η διαδικασία δεν θεωρείται δεδομένη.
Πηγή: skai.gr
