Ισραήλ-Λίβανος: Επέκταση εκεχειρίας με υποσημειώσεις

Παράταση 45 ημερών της συμφωνίας και νέα χρονοδιαγράμματα διαπραγμάτευσης στον τρίτο γύρο απευθείας επαφών υπό την αιγίδα των ΗΠΑ. Επί του πεδίου όμως ο πόλεμος Ισραήλ-Χεζμπολάχ συνεχίζεται.Ανταπόκριση από την Ιερουσαλήμ

Το άμεσο αποτέλεσμα του τρίτου κατά σειρά κύκλου απευθείας επαφών Ισραήλ-Λιβάνου, που ολοκληρώθηκε την Παρασκευή 15/5, στην έδρα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση είναι η παράταση της εφαρμογής της συμφωνίας εκεχειρίας που επρόκειτο να λήξει την Κυριακή (17/5). Όπως εκτιμούν πολιτικοί παρατηρητές, η έμφαση που δόθηκε επικοινωνιακά σε αυτήν την πτυχή των θεμάτων που συζητήθηκαν συνίσταται κυρίως στο ότι, με αυτόν τον τρόπο, επεκτείνονται χρονικά οι διαπραγματεύσεις, ο ορίζοντας των οποίων είναι η σταδιακή εξομάλυνση των σχέσεων Ισραήλ και Λιβάνου, που είναι, στην πραγματικότητα, ο στόχος θέτει η διακυβέρνηση Τραμπ.

Μακριά ακόμα η αποχώρηση του IDF

Από την άλλη, όπως μεταδίδουν τα ισραηλινά κρατικά Μέσα, απέχει πολύ η στιγμή της αποχώρησης των δυνάμεων του IDF από τα λιβανικά εδάφη, όσο η φιλοϊρανική σιιτική οργάνωση Χεζμπολάχ δεν αφοπλίζεται και διατηρεί τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Παράλληλα, εκτιμήσεις ισραηλινών και λιβανέζων αξιωματούχων καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, παραμένει πολύ μικρή έως ανύπαρκτη η πιθανότητα συνάντησης του Προέδρου του Λιβάνου, Ζοζέφ Αούν, με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό, Βενιαμίν Νετανιάχου, στον Λευκό Οίκο ή οπουδήποτε αλλού.

Οι πολεμικές συγκρούσεις που συνεχίζουν να βρίσκονται σε εξέλιξη ανάμεσα στο Ισραήλ και την Χεζμπολάχ, αλλά και οι σοβαρές αντιδράσεις που εκφράζονται από το πολιτικό σκέλος της Χεζμπολάχ σχετικά με την καθαυτή πραγματοποίηση των επαφών με το Ισραήλ υπό την αιγίδα των ΗΠΑ, δημιουργούν ένα παντελώς ακατάλληλο κλίμα που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μία τέτοια εξέλιξη, παρά τις επίμονες πιέσεις της αμερικανικής διπλωματίας για κάτι τέτοιο. Πέραν αυτού, η ισραηλινή πλευρά έχει ξεκαθαρίσει με ποικίλους τρόπους ότι η αποχώρηση του IDF από τον Νότιο Λίβανο δεν πρόκειται να γίνει, παρά μόνο εάν θα καταστεί ορατή η στιγμή της απόλυτης εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων – ένα ενδεχόμενο, που οι Ισραηλινοί θεωρούν μελλοντικό και αβέβαιο.

Ημερομηνίες-κλειδιά: 29 Μαΐου και το διήμερο 2-3 Ιουνίου

Ωστόσο, κατά τις απευθείας επαφές του προηγούμενου διημέρου, εκτός από τους πρέσβεις του Λιβάνου και του Ισραήλ, Νάντα Μοάουαντ και Γιεχιέλ Λάιτερ αντίστοιχα, συμμετείχαν για πρώτη φορά και εκπρόσωποι του τακτικού λιβανικού στρατού και του IDF. Παρ’ ότι δεν είχε καταστεί εξ αρχής σαφές ποια θα ήταν η ιδιαίτερη ατζέντα που θα συζητούσαν, εκ των υστέρων αποδείχθηκε ότι πρόθεση της αμερικανικής πλευράς ήταν η έναρξη παράλληλων επαφών στρατιωτικού χαρακτήρα. Έτσι, όπως δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, στις 29 Μαΐου θα πραγματοποιηθεί στο αμερικανικό Πεντάγωνο η πρώτη απευθείας επαφή εκπροσώπων του ισραηλινού και του λιβανικού στρατού, υπονοώντας ότι θα αποτελέσει την απαρχή σειράς διαβουλεύσεων με στόχο την διευθέτηση ζητημάτων ασφαλείας.

Παράλληλα, όσον αφορά τη συνέχιση των διαβουλεύσεων για διμερή ανοικτά ζητήματα πολιτικής φύσης, προαναγγέλθηκε ότι στις 2 και 3 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί ακόμα ένας γύρος απευθείας επαφών σε επίπεδο πρέσβεων, με την διαφορά ότι, από λιβανικής πλευράς, τα διαπραγματευτικά ηνία θα διατηρεί πλέον ο Σιμόν Καράμ, πρέσβης ε.τ. και ειδικός σύμβουλος του Προέδρου Αούν, ο οποίος φέρεται να διαθέτει πολυετή πείρα στην διαχείριση των αμερικανολιβανικών σχέσεων. Κατά το διήμερο 14-15/5, ο Καράμ τέθηκε για πρώτη φορά επικεφαλής της λιβανικής διαπραγματευτικής αποστολής και οι πρόσφατες επαφές του στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχαν εν πολλοίς προκαταρκτικό χαρακτήρα.

Διαφορετικοί στόχοι και αφετηρίες

Εκπεφρασμένος στόχος της λιβανικής κυβέρνησης είναι η επιστροφή των εκτοπισμένων λιβανέζων πολιτών στις εστίες τους στον Νότιο Λίβανο «σε συνθήκες ασφάλειας και αξιοπρέπειας», όπως τονίζει, και η ανάκτηση της κρατικής κυριαρχίας σε ολόκληρη την χώρα, που θα επιτευχθεί με την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων. Από την άλλη, ο ισραηλινός πρέσβης στην Ουάσιγκτον, Γιεχιέλ Λάιτερ, μετά την ολοκλήρωση των επαφών αρκέστηκε σε μία λακωνική ανάρτηση στην πλατφόρμα Χ, δηλώνοντας τη συγκρατημένη του αισιοδοξία.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ισραηλινά ΜΜΕ και κυβερνητικοί αξιωματούχοι φρόντισαν να μην τονίσουν ιδιαίτερα το αποτέλεσμα των επαφών με την λιβανική κυβέρνηση. Αντιθέτως, οι κύριοι τίτλοι της ισραηλινής επικαιρότητας εδώ και ένα τριήμερο επικεντρώνονται στις σφοδρές εχθροπραξίες μεταξύ IDF και Χεζμπολάχ, κατά τις οποίες έχασαν τη ζωή τους και τραυματίστηκαν δεκάδες λιβανέζοι πολίτες από ισραηλινούς βομβαρδισμούς, τρεις ισραηλινοί στρατιώτες από χερσαίες συγκρούσεις στον Νότιο Λίβανο και υλικές ζημιές σε μεθοριακές κωμοπόλεις του βορείου Ισραήλ από εκτοξεύσεις πυραύλων και drones της σιιτικής οργάνωσης.

Λιβανική διχογνωμία

Αντιθέτως, το κλίμα που επικρατεί στον Λίβανο παραμένει αντιφατικό. Λίγες ώρες μετά την ολοκλήρωση των επαφών στην Ουάσιγκτον, ο Πρωθυπουργός, Ναουάφ Σαλάμ, τόνισε ότι ο Λίβανος θα πρέπει να πάψει να άγεται και να φέρεται από πολέμους που εξυπηρετούν ξένα συμφέροντα, υπονοώντας για άλλη μια φορά την απόλυτη εξάρτηση της Χεζμπολάχ από το καθεστώς της Τεχεράνης.

Από την άλλη, ο Σιίτης Πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Ναμπίχ Μπέρι, αφ’ ενός απέφυγε να επικρίνει την διακυβέρνηση Αούν για την επιλογή της να συνεχίζει τις επαφές της με το Ισραήλ, αφ’ ετέρου όμως, τόνισε ότι η λιβανική πλευρά θα έπρεπε πρωτίστως να απαιτήσει η εκεχειρία που είναι συμφωνημένη μόνο «στα χαρτιά» να εφαρμοστεί και στην πράξη.

Ο ηγέτης των Δρούζων του Λιβάνου, Ουαλίντ Τζουμπλάτ, αποφεύγει και εκείνος να αντιταχθεί στις επαφές με Ισραήλ και ΗΠΑ. Τονίζει όμως την ανάγκη να τεθούν ξεκάθαρες κόκκινες γραμμές εκ μέρους του Λιβάνου, με γνώμονα τους όρους της Συμφωνίας Κατάπαυσης του Πυρός μεταξύ Ισραήλ-Λιβάνου του έτους 1949, ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανσή του περί της ανάγκης να συζητηθεί το ενδεχόμενο εγκατάστασης διεθνούς δύναμης στην μεθόριο Λιβάνου-Ισραήλ με τη συμμετοχή της Γαλλίας ή/και και της Ιταλίας – μία πρόταση που εκφράζεται για πρώτη φορά, ενόψει της επικείμενης λήξης της θητείας της πολυεθνικής δύναμης του ΟΗΕ (UNIFIL).

Τέλος, η Χεζμπολάχ, δια των εκπροσώπων της και της εφημερίδα Αλ-Αχμπάρ που εκδίδεται στη Βηρυτό και εκφράζει τις θέσεις της οργάνωσης, συνεχίζει να τονίζει πως το πλέγμα των επαφών μεταξύ της διακυβέρνησης Αούν, του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών δεν είναι τίποτα περισσότερο από μία καλοστημένη πλεκτάνη εις βάρος των λιβανικών εθνικών συμφερόντων.

Πηγή: Deutsche Welle