Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών συμφώνησε τον περασμένο μήνα να εξετάσει μια υπόθεση που δημιουργεί ένα σημαντικό ερώτημα: Μπορεί η κυβέρνηση να απαιτεί από έναν ιδιοκτήτη κατοικίας να εξασφαλίσει άδεια πριν καλέσει φίλους στο σπίτι του για προσευχή;
Η υπόθεση Grand κατά του δήμου University Heights στο Οχάιο αφορά έναν ορθόδοξο εβραϊκό minyan, μια θρησκευτική προσευχή που απαιτεί την παρουσία τουλάχιστον 10 ενήλικων ανδρών.
Η υπόθεση φτάνει στο Ανώτατο Δικαστήριο έπειτα από χρόνια τοπικών εντάσεων και δημοτικών αντιπαραθέσεων, κατά τις οποίες οι προσπάθειες να πραγματοποιηθεί ένα minyan σε ιδιωτική κατοικία εξελίχθηκαν σε καταγγελίες για αντιεβραϊκή προκατάληψη, αστυνομική παρακολούθηση, συνεδριάσεις πολεοδομικών αρχών και εντολές «παύσης και αποχής».
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Τον Ιανουάριο του 2021, ο Ντάνιελ Γκραντ, ένας ορθόδοξος Εβραίος ιδιοκτήτης κατοικίας στο προάστιο του Κλίβελαντ, έστειλε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σε περίπου δώδεκα φίλους του, προσκαλώντας τους στο σπίτι του για ένα σαββατιανό minyan. Λίγο αργότερα, ένας γείτονας ενημέρωσε τον δήμο για το μήνυμα του Γκραντ, εκφράζοντας παράπονα και ζητώντας από τον δήμαρχο να «βάλει τέλος σε αυτό».
Σύμφωνα με τον πολεοδομικό κανονισμό της πόλης, οι «χώροι λατρείας» απαιτούν ειδική άδεια χρήσης. Μετά την καταγγελία, ο δήμαρχος επικοινώνησε με τον Γκραντ σχετικά με αυτό που χαρακτήρισε «επείγον ζήτημα». Αργότερα την ίδια ημέρα, αξιωματούχος του δήμου διέταξε τον Γκραντ να «σταματήσει αμέσως και να απέχει» από τη χρήση του σπιτιού του ως «χώρου θρησκευτικής συνάθροισης» έως ότου λάβει την απαιτούμενη άδεια.
Παρότι ο Γκραντ υποστήριζε ότι η φιλοξενία ενός minyan στο σπίτι του δεν το μετέτρεπε σε χώρο λατρείας, συμμορφώθηκε. Ακύρωσε τη συγκέντρωση και υπέβαλε αίτηση για την άδεια που απαιτούσε ο δήμος.
Ακολούθησε μια έντονη και αμφιλεγόμενη πολεοδομική διαδικασία. Περισσότερα από 100 άτομα συμμετείχαν σε μια διαδικτυακή δημόσια ακρόαση σχετικά με το θέμα. Μετά τη συνεδρίαση, η πολεοδομική επιτροπή ανέβαλε την εξέταση της αίτησης του Γκραντ, ζήτησε πρόσθετες πληροφορίες και προγραμμάτισε δεύτερη ακρόαση.
Πριν από τη δεύτερη ακρόαση, ο Γκραντ προσπάθησε να καταθέσει τα επιπλέον στοιχεία που του είχαν ζητηθεί. Ωστόσο, αξιωματούχοι του δήμου τού είπαν ότι η υπόθεσή του είχε ήδη «κλείσει» και ότι δεν θα εξετάζονταν νέα στοιχεία στη συνεδρίαση. Έτσι, απέσυρε την αίτησή του.
Η διαμάχη όμως συνεχίστηκε. Στην επόμενη συνεδρίαση της πολεοδομικής επιτροπής, ο δήμαρχος ανακοίνωσε ότι η εντολή παύσης και αποχής «παραμένει σε ισχύ». Δήλωσε ότι η «συγκέντρωση» κατοίκων σε μια περιοχή κατοικιών χωρίς άδεια παραβίαζε τον δημοτικό νόμο και κάλεσε τους κατοίκους να αναφέρουν δραστηριότητες που «συνάδουν με» έναν χώρο λατρείας, ώστε ο δήμος να «αναζητήσει όλα τα κατάλληλα ένδικα μέσα στο δικαστήριο».
Ο Γκραντ υποστηρίζει ότι η εκστρατεία εναντίον του συνεχίστηκε και περιλάμβανε ακόμη και αστυνομική παρακολούθηση.
Στη συνέχεια κατέθεσε αγωγή σε ομοσπονδιακό δικαστήριο, υποστηρίζοντας ότι οι ενέργειες του δήμου παραβίασαν την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, το Σύνταγμα του Οχάιο, το κοινό δίκαιο και τον ομοσπονδιακό νόμο Religious Land Use and Institutionalized Persons Act, ο οποίος προστατεύει τις θρησκευτικές κοινότητες και την άσκηση της θρησκείας από διακριτικές, ή υπερβολικά επιβαρυντικές πολεοδομικές ρυθμίσεις.
Ωστόσο, τόσο το πρωτοβάθμιο δικαστήριο όσο και το Εφετείο των ΗΠΑ για την 6η Περιφέρεια απέρριψαν την αγωγή του για τον ίδιο λόγο: κατά την άποψή τους, η υπόθεση δεν ήταν ακόμη ώριμη για δικαστική εξέταση, καθώς ο Γκραντ είχε αποσύρει την αίτησή του και δεν είχε λάβει τελική απόφαση από την πολεοδομική επιτροπή.
Τα κατώτερα δικαστήρια, επομένως, δεν εξέτασαν ποτέ το βασικό ερώτημα: αν ο δήμος μπορούσε να απαιτήσει ειδική άδεια για ένα minyan σε ιδιωτική κατοικία ή αν η πραγματοποίηση αυτής της προσευχής μετέτρεπε πράγματι το σπίτι του Γκραντ σε «χώρο λατρείας».
Αντί γι’ αυτό, αποφάνθηκαν ότι ο Γκραντ έπρεπε πρώτα να ολοκληρώσει ολόκληρη την τοπική πολεοδομική διαδικασία πριν ζητήσει από ομοσπονδιακό δικαστήριο να εξετάσει την υπόθεση.
Η διαδικαστική πλευρά της υπόθεσης Γκραντ, ιδιαίτερα η απαίτηση για «τελική απόφαση», αναδεικνύει επίσης ένα ευρύτερο πρόβλημα. Αν ένας δήμος μπορεί να αποφεύγει τον δικαστικό έλεγχο επιμένοντας ότι η πολεοδομική διαδικασία συνεχίζεται, τι εμποδίζει την παράτασή της επ’ αόριστον;
Ένας άκαμπτος κανόνας που απαιτεί τελική απόφαση μπορεί τελικά να ενθαρρύνει γραφειοκρατικές καθυστερήσεις: περισσότερες ακροάσεις, περισσότερα αιτήματα για πληροφορίες, περισσότερα διαδικαστικά εμπόδια. Και όλο αυτό το διάστημα κανένα ομοσπονδιακό δικαστήριο δεν μπορεί να εξετάσει την ουσία της υπόθεσης.
Το κρίσιμο ερώτημα εδώ δεν είναι αν μια πολεοδομική επιτροπή έχει εκδώσει τελική απόφαση. Το ερώτημα είναι αν η διοικητική διαδικασία έχει μετατραπεί σε βάρος για τη θρησκευτική άσκηση, κάτι που ο νόμος Religious Land Use and Institutionalized Persons Act απαγορεύει.
Γι’ αυτό ακριβώς η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να εξετάσει την υπόθεση έχει τόσο μεγάλη σημασία. Το δικαστήριο δεν συμφώνησε να αποφασίσει αν ο Γκραντ έχει τελικά το δικαίωμα να φιλοξενεί ένα minyan στο σπίτι του. Αντίθετα, θα επικεντρωθεί στο αν όσοι εμποδίζονται από την άσκηση της θρησκείας τους ενώ μια διοικητική διαδικασία παρατείνεται μπορούν να προσφύγουν σε ομοσπονδιακό δικαστήριο και να ζητήσουν να κριθεί αν η κυβέρνηση έχει την εξουσία να επιβάλει αυτό το βάρος.
Οι θρησκευόμενοι πολίτες δεν θα πρέπει να χρειάζεται να περάσουν από μια χρονοβόρα διαδικασία προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στη δικαστική προστασία. Μια απόφαση υπέρ του Γκραντ δεν θα καταργούσε τους πολεοδομικούς νόμους. Θα εμπόδιζε όμως τις τοπικές κυβερνήσεις από το να χρησιμοποιούν τις πολεοδομικές διαδικασίες για να καθυστερούν επ’ αόριστον αποφάσεις σχετικά με το αν οι νόμοι αυτοί εφαρμόζονται σύμφωνα με τις ομοσπονδιακές προστασίες της θρησκευτικής ελευθερίας.
Πηγή: skai.gr
