Κύμα επιθέσεων εναντίον Ουκρανών στην Πολωνία

Τα διαρκώς αυξανόμενα περιστατικά βίας με εθνικιστικά κίνητρα ανάγκασαν σε παρέμβαση τον πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, ο οποίος επέρριψε ευθύνες στην αντιπολίτευση.Την περασμένη εβδομάδα ένα ζευγάρι Ουκρανών δέχτηκε μια βάναυση επίθεση από τρεις Πολωνούς σε ένα πάρκινγκ στην πόλη του Βρότσλαβ. Οι νεαροί Ουκρανοί χρειάστηκε να μεταφερθούν στο νοσοκομείο, ενώ η επίθεση που καταγράφηκε και από κάμερα ασφαλείας προκάλεσε σοκ με την αγριότητά της. Η 20χρονη κοπέλα παραλίγο να χάσει το αυτί της. Η επίθεση είχε αποδεδειγμένα εθνικιστικά κίνητρα, αφού οι δράστες είχαν εξαπολύσει βρισιές εναντίον της Ουκρανής για την εθνικότητά της.

Η βία γίνεται καθημερινότητα

Το περιστατικό αυτό δεν ήταν μεμονωμένο. Σχεδόν κάθε εβδομάδα αναφέρονται αντίστοιχα περιστατικά εναντίον Ουκρανών, οι οποίοι έχουν βρει καταφύγιο στη χώρα.

Μια υπόθεση από τη νότια Πολωνία προκάλεσε μεγάλο σάλο. Σε ένα τοπικό λεωφορείο στην πόλη Μπιέλσκο-Μπιάλα, ένας άνδρας έβρισε χυδαία ένα κορίτσι («μικρή πόρνη»), υπαινισσόμενος την εθνικότητά της από την Ουκρανία και καλώντας την να γυρίσει «σπίτι της». Το 11χρονο κορίτσι του είχε πει ότι το Μπιέλσκο-Μπιάλα ήταν το σπίτι της. Ο 54χρονος συνελήφθη.

Στο Βρότσλαβ, ένας 19χρονος δέχθηκε επίθεση, ενώ μιλούσε με τους γονείς του στο τηλέφωνο στα ουκρανικά. Στη Γκντύνια, στις ακτές της Βαλτικής, ένας 76χρονος συνελήφθη επειδή χτύπησε επανειλημμένα μια 40χρονη γυναίκα στο κεφάλι με ένα μπαστούνι.

Τα στοιχεία της αστυνομίας δείχνουν αύξηση 30% σε τέτοιες επιθέσεις εναντίον Ουκρανών λόγω της εθνικότητάς τους κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους σε σύγκριση με την ίδια περίοδο πέρυσι.

Περίπου 1,7 εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν τώρα στην Πολωνία, αποτελώντας περισσότερο από το 70% όλων των αλλοδαπών στη χώρα. Η πλειονότητα των ενηλίκων εργάζεται και οι στατιστικές έχουν δείξει εδώ και καιρό ότι οι Ουκρανοί πολίτες -πάνω από το 70% των οποίων είναι γυναίκες– πληρώνουν περισσότερα σε φόρους και κοινωνική ασφάλιση από ό,τι κοστίζουν στο κράτος, για παράδειγμα, μέσω της κοινωνικής βοήθειας. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση Τουσκ μείωσε πρόσφατα αυτά τα επιδόματα, προφανώς νιώθοντας πιεσμένη από την εθνικιστική αντιπολίτευση του κόμματος του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS) και από μικρότερα ακροδεξιά κόμματα.

Οι πολιτικές αυτές δυνάμεις ζητούν πλέον και τον τερματισμό της βοήθειας προς τη γειτονική εμπόλεμη χώρα, πιέζοντας ολοένα περισσότερο την κεντρώα κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ. Ο τελευταίος πέρασε στην αντεπίθεση προ ημερών και κατηγόρησε απερίφραστα την αντιπολίτευση για τις βίαιες αυτές επιθέσεις εναντίον Ουκρανών. Υποστήριξε ότι όσοι διέπραξαν τέτοιες πράξεις ακολουθούσαν «πολιτική εντολή», για παράδειγμα, από τον Πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι ή τον αρχηγό του PiS Γιάροσλαβ Κατσίνσκι.

Στο ναδίρ οι διμερείς σχέσεις

Η σχέση των δύο χωρών βρίσκεται έτσι κι αλλιώς στο χειρότερο σημείο της εδώ και μήνες, εξαιτίας της απόφασης του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι να «βαφτίσει» μια στρατιωτική μονάδα «Ήρωες της UPA», δίνοντάς της το όνομα του Ουκρανικού Επαναστατικού Στρατού (UPA), που δολοφόνησε δεκάδες χιλιάδες Πολωνούς πολίτες κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι μαχητές του UPA είχαν συνεργαστεί με τη Βέρμαχτ, αλλά στην Ουκρανία τιμώνται ως ήρωες για τον αγώνα τους κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Ως αποτέλεσμα όλων αυτών, ο προερχόμενος από το PiS Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι ανακάλεσε το παράσημο του Τάγματος του Λευκού Αετού, το υψηλότερο πολιτικό βραβείο της Πολωνίας.

Ο επικεφαλής υποψήφιος του PiS στις επόμενες εκλογές Πρζέμισλαβ Τσάρνεκ κατηγορεί ανοικτά την Ουκρανία ότι υπερασπίζεται τους φασίστες. Τώρα απαίτησε να «αναγκαστεί» η ΕΕ να «παύσει προς το παρόν κάθε χρηματοδότηση εξοπλιστικών έργων στην Ουκρανία και την ανοικοδόμησή της, μέχρι το Κίεβο να αποδείξει τον σεβασμό των ανθρωποκεντρικών αξιών».

Το κλίμα γίνεται διαρκώς και πιο βαρύ και αυτό έχει αντίκρισμα και στην καθημερινότητα των Ουκανών που ζουν στην Πολωνία και αντιμετωπίζονται με ολοένα μεγαλύτερη εχθρότητα. Είναι σίγουρο ότι το «Ουκρανικό» σε όλες τις πτυχές του θα βρεθεί στην κορυφή της ατζέντας της αντιπαράθεσης στην επόμενη προεκλογική περίοδο, κάτι που φυσικά έχει αρχίσει να προβληματίζει και τους «συμμάχους» του Κιέβου στις Βρυξέλλες, καθώς η στήριξη της Ουκρανίας με μια εχθρική απέναντί της Πολωνία θα καταστεί ακόμα δυσκολότερη.

Το ξεχασμένο «κύμα αλληλεγγύης»

Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022, η Πολωνία αντέδρασε γρήγορα. Εκείνη την εποχή, το PiS βρισκόταν στην εξουσία. Ξεκίνησε άμεσες και εκτεταμένες αποστολές όπλων στην Ουκρανία, στέλνοντας άρματα μάχης αξιοποιώντας μεγάλες ποσότητες των δικών της στρατιωτικών αποθεμάτων. Σε ένα κύμα αλληλεγγύης και συμπάθειας, δημοτικές αρχές και κάτοικοι οργάνωσαν την προσωρινή στέγαση έως και δέκα εκατομμυρίων προσφύγων.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν είχε δηλώσει, επισκεπτόμενος τη Βαρσοβία, ότι οι Πολωνοί «άνοιξαν τις καρδιές και τα σπίτια τους» και ότι εντυπωσιάστηκε από τη γενναιοδωρία τους. Τώρα η στάση απέναντι στην Ουκρανία έχει αλλάξει δραματικά: Η υποστήριξη για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλό επίπεδο, ενώ μόνο λίγο περισσότεροι από τους μισούς ερωτηθέντες υποστηρίζουν πλέον τη στρατιωτική βοήθεια, ενώ το 2023, το ποσοστό αυτό έφτανε το 80%.

Ως αιτία της μεταστροφής αυτής αναφέρεται η μεγαλύτερη του αναμενόμενου διάρκεια του πολέμου, αλλά και η διασπορά ψευδών ειδήσεων για τα «προνόμια» και τη συμπεριφορά των Ουκρανών στην Πολωνία.

Πηγές: Süddeutsche Zeitung, taz

Πηγή: Deutsche Welle