Οκτώ χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την τραγωδία στο Μάτι, που κόστισε τη ζωή σε 104 ανθρώπους και άφησε πίσω δεκάδες τραυματίες και ανεξίτηλα σημάδια στις ζωές των κατοίκων της περιοχής. Με μια σειρά εκδηλώσεων μνήμης, συγγενείς των θυμάτων, εγκαυματίες, τοπικοί φορείς και πολίτες αποτίουν φόρο τιμής στους ανθρώπους που χάθηκαν στη φονικότερη πυρκαγιά της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Παρά το πέρασμα των χρόνων, οι πληγές παραμένουν ανοιχτές. Εκτός από τις απώλειες των 104 θυμάτων και τους 57 ανθρώπους που υπέστησαν σοβαρά εγκαύματα, ζωντανές παραμένουν οι μνήμες εκείνης της δραματικής νύχτας, για την οποία καταδικάστηκαν δέκα πρόσωπα, με τέσσερις εξ αυτών να εκτίουν ποινές φυλάκισης.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι εκδηλώσεις μνήμης άρχισαν την περασμένη Κυριακή με το καθιερωμένο ετήσιο μνημόσυνο στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μάτι. Το βράδυ της Τρίτης τελέστηκε αγρυπνία στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, στον Νέο Βουτζά, δίπλα στο μνημείο των θυμάτων της πυρκαγιάς.
Οι κεντρικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται σήμερα, με πρωτοβουλία του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018 στην Ανατολική Αττική, σε συνεργασία με τον Δήμο Μαραθώνα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επιμνημόσυνες δεήσεις, τρισάγια, ανάγνωση των ονομάτων των θυμάτων και πορεία μνήμης κατά μήκος της διαδρομής που ακολούθησε η καταστροφική φωτιά έως την Αργυρά Ακτή.
Συγκεκριμένα:
- Μετά τη Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου – Αγίου Θωμά και Αγίου Πορφυρίου στο Κόκκινο Λιμανάκι θα τελεστεί επιμνημόσυνη δέηση
- Στις 19:00 θα πραγματοποιηθεί τρισάγιο στο Μνημείο των Θυμάτων, στον Ιερό Ναό Αγίου Ιωάννη Προδρόμου στον Νέο Βουτζά, ενώ θα ακολουθήσει το προσκλητήριο νεκρών
- Στη συνέχεια οι συμμετέχοντες θα ακολουθήσουν πεζή τη διαδρομή που διέσχισε η πυρκαγιά προς το Μάτι
- Στις 20:30 θα πραγματοποιηθεί η κεντρική εκδήλωση μνήμης και νέο τρισάγιο στον Ναυτικό Αθλητικό Όμιλο Ματιού (Ν.Α.Ο.ΜΑ.)
- Στις 21:15 έχει προγραμματιστεί πορεία από την οδό Ποσειδώνος έως την Αργυρά Ακτή
Σε μήνυμά του, ο Σύλλογος υπογραμμίζει ότι η επέτειος δεν αποτελεί μόνο μια ημέρα τιμής στα θύματα, αλλά και μια διαρκή υπενθύμιση της υποχρέωσης της Πολιτείας και της κοινωνίας να προστατεύουν την ανθρώπινη ζωή. Όπως αναφέρει, το βαρύ αποτύπωμα της τραγωδίας αποτελεί κληρονομιά ευθύνης για την υπεράσπιση της αλήθειας, της λογοδοσίας και της αλληλεγγύης, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ μια αντίστοιχη καταστροφή.
Οι δικαστικές εκκρεμότητες
Παράλληλα, 8 χρόνια μετά, παραμένουν ανοικτά σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με τη δικαστική διερεύνηση της υπόθεσης και την εκτέλεση των ποινών όσων κρίθηκαν υπεύθυνοι για πράξεις ή παραλείψεις που συνέβαλαν στην τραγωδία.
Το Τριμελές Εφετείο Πλημμελημάτων επέβαλε ποινές στους 10 καταδικασθέντες, οι οποίες κυμαίνονται από 3 έως 340 έτη, με ανώτατο εκτιτέο όριο τα 5 χρόνια.
Στη φυλακή βρίσκονται οι τότε αρχηγός της Πυροσβεστικής Σωτήρης Τερζούδης, ο υπαρχηγός Βασίλης Ματθαιόπουλος, ο επικεφαλής του ΕΣΚΕ Ιωάννης Φωστιέρης και ο τότε γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Ιωάννης Καπάκης.
Για τους υπόλοιπους καταδικασθέντες επιβλήθηκαν πολυετείς ποινές που μετατράπηκαν σε χρηματικές, μεταξύ των οποίων ο τότε διευθυντής του «199» Χρήστος Γκολφίνος, ο διευθυντής του Κέντρου Επιχειρήσεων Πολιτικής Προστασίας Φίλιππος Παντελεάκος, ο διοικητής της Πυροσβεστικής Νέας Μάκρης Δαμιανός Παπαδόπουλος, ο διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αθηνών Νίκος Παναγιωτόπουλος, ο διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής Χαράλαμπος Χιώνης, καθώς και ο κάτοικος της περιοχής Κωνσταντίνος Αγγελόπουλος, από το οικόπεδο του οποίου ξεκίνησε η φωτιά κατά τη διάρκεια καύσης ξερών κλαδιών και χόρτων.
Νέα προσφυγή στον Άρειο Πάγο
Την ίδια στιγμή, ο Σύλλογος Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών κατέθεσε στις αρχές της εβδομάδας αναφορά προς την Εισαγγελία του Αρείου Πάγου, ζητώντας τη διερεύνηση νέων στοιχείων που αφορούν τη διαχείριση των θυμάτων της τραγωδίας.
Μεταξύ άλλων, ζητείται να εξεταστούν καταγγελίες για χώρο ομαδικής ταφής στο κοιμητήριο Νέας Μάκρης, όπου, σύμφωνα με την αναφορά, έχουν ενταφιαστεί αταυτοποίητα ανθρώπινα υπολείμματα, πιθανώς ακόμη και λείψανα ήδη ταυτοποιημένων θυμάτων, καθώς και ζωικά κατάλοιπα και άλλα αντικείμενα.
Παράλληλα, ζητείται να διερευνηθεί η διαχείριση της σορού γυναίκας που εντοπίστηκε στη θάλασσα μετά την πυρκαγιά και ενταφιάστηκε ύστερα από μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να διαπιστωθεί αν ακολουθήθηκαν όλες οι προβλεπόμενες διαδικασίες ταυτοποίησης. Στην αναφορά γίνεται επίσης λόγος για ζητήματα που αφορούν την ταυτοποίηση και την παράδοση σορών, υπό το πρίσμα περιστατικών λανθασμένης παράδοσης ανθρώπινων λειψάνων που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της ποινικής διαδικασίας.
«Για εμάς δεν έχουν περάσει ούτε 8 λεπτά – Καήκαμε στον δρόμο, είχαν περιθώριο αντίδρασης οι υπεύθυνοι»
Πάντοτε έχει πόνο. Μιλούν όλοι τώρα για τα οχτώ χρόνια. Για εμάς όμως δεν έχει περάσει ούτε καν μια μέρα. Είναι σαν οκτώ λεπτά μετά».
Με αυτά τα λόγια η Κάλλι Αναγνώστου, εγκαυματίας εκείνης της ημέρας και πρόεδρος του Συλλόγου Συγγενών Θανόντων και Εγκαυματιών της 23ης Ιουλίου 2018, ξεκινά την αφήγησή της στο Orange Press Agency, για το βαθύ, ανεπούλωτο τραύμα των επιζώντων της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, τον Νέο Βουτζά και την ευρύτερη περιοχή που άφησε πίσω της εκατόμβη νεκρών, δεκάδες εγκαυματίες και τραυματίες, αγνοούμενους αλλά και βροντερά, αναπάντητα «γιατί».
Η κ. Αναγνώστου περιγράφει πώς μια κανονική ημέρα μετατράπηκε μέσα σε ελάχιστο χρόνο σε έναν ανεπανάληπτο εφιάλτη, καθώς η ίδια και το παιδί της βρίσκονταν στην περιοχή για διακοπές, προκειμένου να επισκεφθούν την οικογένειά τους.
«Για μας δεν έχει περάσει ούτε καν μια μέρα. Είναι σαν να είναι οχτώ λεπτά μετά ή οχτώ λεπτά πριν ξεσπάσει. Κοιμόμουν μαζί με το παιδάκι μου αγκαλιά. Φιλοξενούμουν βασικά τότε στο Μάτι. Εμείς ζούσαμε στο εξωτερικό και είχαμε έρθει εδώ για διακοπές, για να δούμε τη γιαγιά και τον παππού. Οπότε για να απαντήσω σε αυτό που λέτε για το τι θυμόμαστε από τη στιγμή είναι μια ζωή κανονική» λέει αρχικά. Αναφερόμενη στην πρώτη επαφή με τις φλόγες η Κάλλι Αναγνώστου εξηγεί:
«Μπήκε μέσα στο σπίτι (η φωτιά) και δυστυχώς το καταλάβαμε όταν ήταν μέσα στο σπίτι. Να πρέπει εκείνη την ώρα να πάρουμε μια ακραία απόφαση για το αν μένουμε μέσα ή φεύγουμε, όπου εννοείται ότι αν πλέον βλέπεις τις φλόγες και μέσα στο σπίτι σου δεν θα κάτσεις. Αναγκαστικά θα βγεις. Και βγήκαμε και καήκαμε εκεί. Στο δρόμο. Γιατί η φωτιά πλέον όταν έφτασε κάτω σε εμάς εκεί είχε μετατραπεί σε τσουνάμι. Όχι νωρίτερα όμως, γιατί νωρίτερα υπήρχε αρκετό περιθώριο για την αντίδραση των υπευθύνων και το να σταματήσουν την εξέλιξή της, να την περιορίσουν και να τη σβήσουν».
«Πλέον δεν ορίζω εγώ το σώμα μου»
Οι επιπτώσεις των εκτενών εγκαυμάτων συνοδεύουν τους επιζώντες σε κάθε τους βήμα, αλλάζοντας ριζικά την καθημερινότητά τους. Η πρόεδρος του Συλλόγου αναφέρεται στον μακρύ και επώδυνο δρόμο της αποκατάστασης, αλλά και στο σκληρό αποτύπωμα που άφησε η φωτιά ακόμα και στα μικρότερα παιδιά:
«Δυστυχώς, ζω ακόμα μέσα σε εκείνη την ημέρα. Έχουν περάσει οχτώ χρόνια. Είναι σαν να είναι οχτώ λεπτά όπως είπα πριν ή μετά και ταυτόχρονα είναι σαν να έχει περάσει και μια αιωνιότητα. Γιατί έχεις όλο αυτό που κουβαλάς, που δεν ιαίνεται. Και ήταν άλλη μια πληγή αυτό. Η αναγνώριση ότι δεν πρόκειται ποτέ να αποκατασταθεί όλο αυτό. Πέρα από την νοσηλεία στο νοσοκομείο έκανα νοσηλεία κατ οίκον για πάνω από έναν χρόνο. Σε αποστειρωμένο περιβάλλον, αρκετούς περιορισμούς γιατί ήταν έντονα και εκτενή τα εγκαύματά μου, το οποίο σήμαινε ότι έπρεπε να είμαι εδώ για να λαμβάνω τυπικά φροντίδα και θεραπείες, τα οποία βέβαια δεν μπορώ να πω ότι γινόντουσαν πιο πολύ προσωπικά οτιδήποτε γινόταν, αλλά ήταν αδύνατο να φύγουμε. Το οποίο σήμαινε λοιπόν ότι έπρεπε να επιστρέψουμε στη ζωή μας εδώ»
Η κυρία Αναγνώστου τονίζει ότι «πλέον δεν ορίζω εγώ το σώμα μου. Το σώμα μου ορίζει εμένα. Δεν μπορώ να είμαι λειτουργική όπως θέλω. Δεν ελέγχω ποιες μέρες του χρόνου θα είμαι ικανή ακόμη και για να περπατήσω. Δεν αποκαθίσταται. Φροντίζεις απλά αυτό που έχεις και που κουβαλάς, το οποίο επηρεάζει όχι μόνο δερματικά αλλά και κινητικά, νευρολογικά, παθολογικά και αφήνει πάρα πολλά θέματα και προβλήματα».
Σε εκείνο το σημείο, ο Κάλλι Αναγνώστου μιλά για τον γιο της, ο οποίος ήταν μόλις πεντέμισι ετών όταν η φωτιά τύλιξε το σπίτι:
«Είναι ο μικρότερος εγκαυματίας θύμα. Θα σας το πω πολύ απλά: Αυτή η φωτιά αφάνισε όποια μνήμη είχε από την πρότερη ζωή του και αναγκάστηκε να δημιουργήσει νέες συνθήκες στηριγμένες πάνω σε… σε μια αποδοχή ότι θα ζει έτσι. Δεν είναι καθόλου εύκολο να το διαχειριστείς αυτό».
«Η φύση αναγεννάται, για εμάς τους ανθρώπους δεν είναι εύκολο»
Κάθε χρόνο, την ημέρα της «μαύρης» επετείου, κάτοικοι από τον Νέο Βουτζά, το Μάτι και τις γύρω περιοχές, μεταβαίνουν στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου, στον Νέο Βουτζά, όπου έχει στηθεί το Μνημείο των Θυμάτων.
«Το συγκεκριμένο μνημείο απεικονίζει την αλήθεια όπως είναι, ωμή, χωρίς τερτίπια, χωρίς περιττά φτιασίδια, ας το πούμε έτσι. Κάθε ένας από εμάς είναι εκεί μέσα» σχολιάζει η κ. Αναγνώστου.
Η φύση, ωστόσο, δείχνει να επουλώνει τις πληγές της ταχύτερα, καθώς αρκετές εκτάσεις από τα σημεία που κατέκαψε η φωτιά, σήμερα αρχίζουν να πρασινίζουν. Για τους ανθρώπους, σύμφωνα με την Κάλλι Αναγνώστου, δεν συμβαίνει το ίδιο:
«Η φύση έχει τον τρόπο να αναγεννάται. Παρά το γεγονός ότι είχε κατακαεί όλη η περιοχή, κατάφερε να αναγεννηθεί και να βλέπουμε πάλι δεντράκια να γεννιούνται, να πρασινίζει ο τόπος. Βέβαια, ανάμεσα σε όλα αυτά τα δεντράκια, στα λουλούδια και σε οτιδήποτε βγαίνει τώρα, αν κοιτάξεις λίγο πιο προσεκτικά θα δεις και καμένους κορμούς, κουκουνάρια ακόμα καμένα. Υπάρχουν τα υπολείμματα. Απλά φροντίζει (η φύση) και μπορεί και προχωρά. Απλά δυστυχώς αυτό δεν συμβαίνει και με εμάς. Οι άνθρωποι δεν είναι εύκολο να αναγεννηθούμε. Δεν μπορούν να επιστρέψουν οι νεκροί μας και δεν μπορούν να επιστρέψουμε και εμείς στο πώς ήμασταν πριν. Εμείς δυστυχώς θα παραμένουμε πληγωμένοι»
Τα 17 κυπαρισσάκια για τους νεκρούς του Βουτζά
Λίγες εκατοντάδες μέτρα από το μνημείο για τα θύματα στον Ιερό Ναό του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου βρίσκεται η οδός Ισμήνης. Εκεί, όπως λέει η πρόεδρος του Συλλόγου, στην πρώτη επέτειο της τραγωδίας, φυτεύτηκαν 17 κυπαρίσσια για τους ανθρώπους που έχασαν τις ζωές τους στον Νέο Βουτζά.
Σε ανύποπτο χρόνο ένα ζευγάρι αστυνομικών της ομάδας ΔΙ.ΑΣ περνούν μπροστά από την Κάλλι Αναγνώστου. «Τότε που χρειαζόμασταν, δυστυχώς δεν τους είχαμε. Βέβαια, υπήρχαν κάποιοι ανάμεσά τους που παράκουσαν εντολές και χάρη σε εκείνους κάποιοι οδηγηθήκαμε και έξω από τις καμένες περιοχές. Συγκεκριμένα, στη δική μου την περίπτωση φύγαμε από το Μάτι μέσα σε ένα βαν, διότι τέσσερις εγκαυματίες με τη συνοδεία αστυνομικών που πέταξαν τους ασυρμάτους -που τους έλεγαν να μην μπουν μέσα- και μας οδήγησαν έξω από τη φωτιά και στο νοσοκομείο» αναφέρει εκείνη.
Τη Δευτέρα της 23ης Ιουλίου 2018 η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας είχε θέσει την Αττική σε πολύ υψηλή κατηγορία κινδύνου 4. Η πρώτη μεγάλη πυρκαγιά εκδηλώθηκε στις 12:03 σε δασική έκταση στα Γεράνεια Όρη πάνω από την Κινέτα, εξαιτίας καλωδίων σε κολώνα ηλεκτροδότησης, και κατέκαψε περίπου 60.000 στρέμματα, με σφοδρούς ανέμους ταχύτητας έως 100 χιλιομέτρων την ώρα να ωθούν με ορμή τις φλόγες προς τους οικισμούς .
Λίγες ώρες αργότερα, στις 16:41, ξέσπασε το δεύτερο και μοιραίο μέτωπο κοντά στο Νταού Πεντέλης, το οποίο προκλήθηκε από έναν 65χρονο που επιχείρησε να κάψει κλαδιά. Αρχικά η πυρκαγιά εξελισσόταν σε δασική έκταση της Πεντέλης, όμως η ραγδαία ενίσχυση των δυτικών-βορειοδυτικών ανέμων μετά τις 17:00 επιτάχυνε την ανατολική πορεία της προς τον Νέο Βουτζά και το Μάτι. Οι ριπές στο βουνό άγγιξαν τα 124 χιλιόμετρα την ώρα, φτάνοντας τα 12 μποφόρ, ενώ η θερμοκρασία στην περιοχή άγγιζε τους 39°C με την υγρασία μόλις στο 19%. Το μικροκλίμα και η τοπογραφία δημιούργησαν ισχυρούς καταβατικούς ανέμους, ωθώντας τη φωτιά με απίστευτη ταχύτητα μέσα από τον Νέο Βουτζά, το Κόκκινο Λιμανάκι και το Μάτι, με το πύρινο μέτωπο να καταλήγει στη θάλασσα μέσα σε λιγότερο από μιάμισι ώρα, στις 18:15.
Πηγή: skai.gr
