Η επικείμενη σύνοδος του ΝΑΤΟ στη Χάγη αναμένεται να φέρει καθοριστικές εξελίξεις για τη στρατηγική ασφάλειας της Ευρώπης, καθώς στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ. Πίσω από αυτή τη σημαντική αλλαγή βρίσκεται τόσο η αναγκαιότητα αποτροπής της ρωσικής απειλής όσο και η πρόθεση της Συμμαχίας να ικανοποιήσει τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ για μεγαλύτερη συνεισφορά των ευρωπαϊκών κρατών.
Στροφή στην ενίσχυση της άμυνας
Από την πρώτη μέρα της θητείας της αμερικανικής κυβέρνησης Τραμπ, το ζήτημα της αύξησης των αμυντικών δαπανών είχε τεθεί ως βασική προτεραιότητα. Η πλειοψηφία των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ συστρατεύεται προς αυτή την κατεύθυνση, ιδίως χάρη στην αποφασιστική ηγεσία του Γενικού Γραμματέα, Μαρκ Ρούτε. Η πρωτοβουλία κερδίζει διαρκώς έδαφος, καθώς ακόμη και η παραδοσιακά μετριοπαθής Γερμανία στρέφει ολοένα και περισσότερους πόρους στην άμυνα.
Ανώτατοι διπλωμάτες της Συμμαχίας επισημαίνουν, σύμφωνα με δηλώσεις στο DW, ότι “στόχος είναι να δοθεί στον Τραμπ μια πολιτική νίκη, αλλά και να ενισχυθούν οι ισορροπίες εντός του ΝΑΤΟ”, κάτι που, εφόσον επιτευχθεί, θα αποτελέσει μείζονα επιτυχία για τη σύνοδο.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Κοινωνικές ισορροπίες και νέες προκλήσεις
Ο φιλόδοξος στόχος για δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ εγείρει, ωστόσο, έντονους προβληματισμούς στην Ευρώπη. Η προτεραιότητα, που εδώ και δεκαετίες ήταν η κοινωνική δικαιοσύνη και η οικονομική σταθερότητα, τίθεται πλέον στη δοκιμασία της επένδυσης σε στρατιωτική ισχύ και αυτονομία από τις ΗΠΑ. Όμως, όπως αναδεικνύεται μέσα από τη δημόσια συζήτηση σε πολλαπλά κράτη-μέλη, η ανακατανομή των κρατικών πόρων προς την άμυνα συναντά αυξανόμενες αντιστάσεις.
Ηγεσία και σχέδιο Ρούτε για πολυεπίπεδη ασφάλεια
Ο Μαρκ Ρούτε επιχειρεί να πείσει τους Ευρωπαίους πολίτες που ανησυχούν για το ενδεχόμενο μείωσης των κοινωνικών δαπανών, υποστηρίζοντας πως “αν δεν δράσουμε τώρα, σε λίγα χρόνια θα αντιμετωπίσουμε πραγματική απειλή”. Σύμφωνα με το σχέδιό του, η κατανομή του 5% του ΑΕΠ θα γίνει με 3,5% για άμεσες αμυντικές ανάγκες και 1,5% για δράσεις ασφάλειας, όπως υποδομές για στρατιωτική μεταφορά, ενίσχυση κυβερνοασφάλειας και υποστήριξη της Ουκρανίας.
Αντιδράσεις και επιφυλάξεις από χώρες-μέλη
Η Ισπανία, παραδοσιακά ουδέτερη σε στρατιωτικές δαπάνες, αλλά και η Ιταλία, που ζητά παράταση πέραν των επτά ετών για να πιάσει τους στόχους, εκφράζουν ενστάσεις. Αν και ορισμένα κράτη είναι έτοιμα να αυξήσουν τις δαπάνες τους, διατηρούν επιφυλάξεις σχετικά με τον αυστηρό μηχανισμό ελέγχου προόδου που εισηγείται ο Ρούτε.
“Η Συμμαχία κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση”, δηλώνει ο Γκαμπριέλιους Λαντσμπέργκις, πρώην ΥΠΕΞ Λιθουανίας, ενώ και άλλοι εκπρόσωποι από την ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ τονίζουν την αναγκαιότητα τήρησης της υποχρέωσης για ενίσχυση των αμυντικών δαπανών.
Η Ουκρανία στο περιθώριο των εξελίξεων
Σημαντικό μέρος της δυσαρέσκειας εστιάζεται στην Ουκρανία. Παρά το γεγονός ότι ο πρόεδρος Ζελένσκι έχει προσκληθεί, οι προσδοκίες για ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ δεν φαίνεται να βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης. Σύμφωνα με τον Τζέιμι Σι, “θα είναι μια μάλλον απογοητευτική σύνοδος για τους Ουκρανούς”, αφού ακόμη και στην τελική διακήρυξη αναμένεται χαμηλό προφίλ αναφορικά με τις φιλοδοξίες του Κιέβου.
Αν και δεν αποκλείονται αναφορές στη Ρωσία ως απειλή, το πιθανότερο είναι πως η ρητορική ενάντια στη Μόσχα δεν θα κλιμακωθεί, λόγω των διπλωματικών προσπαθειών των ΗΠΑ για έναρξη νέων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Ικανοποίηση Τραμπ και εσωτερικές στοχεύσεις της Συμμαχίας
Το ενδεχόμενο να μην εμφανιστεί ο Ντόναλντ Τραμπ τελικά δεν επαληθεύτηκε, παρά τις σχετικές φήμες. Με αφορμή επίσημο δείπνο με τον Ολλανδό βασιλιά και δεσμεύσεις για αύξηση της άμυνας, πολλοί παρατηρητές θεωρούν πως ο στόχος της συνόδου είναι να προσφέρει μία σημαντική νίκη στον Αμερικανό πρόεδρο στο εσωτερικό ακροατήριο των ΗΠΑ.
“Ο στόχος του 5% του ΑΕΠ είναι μέσο αποτροπής της Ρωσίας, προστασίας της Ευρώπης και των πολιτών του ΝΑΤΟ”, επισημαίνει ο Τζέιμι Σι, ενώ δεν αποκλείει ότι η επίτευξη της συμφωνίας θα αφήσει τον Τραμπ “πολύ χαρούμενο στην επιστροφή του στην Ουάσινγκτον”.
Επιμέλεια: Γιώργος Πασσάς
Πηγή: Deutsche Welle
