Ξανά στην κόψη του ξυραφιού βρίσκεται η Μέση Ανατολή. Η εύθραυστη παύση των προηγούμενων ημερών έλαβε τέλος τα ξημερώματα της Τετάρτης μετά την εκτόξευση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων κατά αμερικανικής αεροπορικής βάσης στην Ιορδανία. Κίνηση που πυροδότησε άμεση αντίδραση από τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον φιλοϊρανικών οργανώσεων στο Ιράκ, αναζωπυρώνοντας τον φόβο γενίκευσης της σύρραξης.
Από την Ιορδανία και το Ιράκ έως το Στενό του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα, η κρίση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να εξαπλώνεται ταυτόχρονα σε πολλαπλά μέτωπα, ανατρέποντας τις προσδοκίες για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και περιορίζοντας δραματικά τα περιθώρια της διπλωματίας να επιτύχει μια κατάπαυση του πυρός.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ, CENTCOM, που είναι αρμόδια για τη Μέση Ανατολή, ανακοίνωσε το απόγευμα της Τρίτης (τοπική ώρα, λίγο μετά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδος) ότι αναχαίτισε πυραύλους που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν, κάνοντας λόγο για απόπειρα αιφνιδιαστικής επίθεσης εναντίων αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
FOOTAGE: Iran’s Islamist Terror Regime launched multiple ballistic missiles at a US base in Jordan tonight. pic.twitter.com/HvS3divqSa
— Israel War Room (@IsraelWarRoom) July 28, 2026
Σύμφωνα με την αμερικανική ανακοίνωση, οι πύραυλοι αναχαιτίστηκαν προτού πλήξουν τους στόχους τους. Οι αμερικανικές δυνάμεις τέθηκαν σε αυξημένη ετοιμότητα, ενώ η Τεχεράνη δεν προχώρησε άμεσα σε επίσημη τοποθέτηση.
FOOTAGE: Iran’s Islamist Terror Regime launched multiple ballistic missiles at a US base in Jordan tonight. pic.twitter.com/HvS3divqSa
— Israel War Room (@IsraelWarRoom) July 28, 2026
Στόχος φέρεται να ήταν αμερικανική στρατιωτική βάση στην Ιορδανία. Το Al Jazeera μετέδωσε ότι, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οι ιρανικοί πύραυλοι κατευθύνονταν προς αμερικανικές εγκαταστάσεις στη χώρα, ενώ και ο Guardian, επικαλούμενος Αμερικανό αξιωματούχο, προσδιόρισε ως στόχο βάση στην Ιορδανία.
Η επίθεση σημειώθηκε έπειτα από ένα σύντομο διάστημα παύσης των εχθροπραξιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Είχαν προηγηθεί σχεδόν δύο εβδομάδες νυχτερινών αμερικανικών πληγμάτων κατά του Ιράν, καθώς και επανειλημμένες ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών δυνάμεων και συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο.
Κοινή επίθεση ΗΠΑ και Σαουδικής Αραβίας κατά στόχων στο Ιράκ
Λίγες ώρες μετά την ιρανική επίθεση, αμερικανικές και σαουδαραβικές δυνάμεις εξαπέλυσαν συντονισμένα πλήγματα εναντίον οργανώσεων και εγκαταστάσεων που θεωρούνται προσκείμενες στην Τεχεράνη, στο έδαφος του Ιράκ.
Η επιχείρηση παρουσιάστηκε ως απάντηση σε σειρά επιθέσεων με drones κατά αμερικανικών δυνάμεων και σαουδαραβικών ενεργειακών υποδομών.
Σύμφωνα με το Al Jazeera, οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία αποδίδουν σε φιλοϊρανικές οργανώσεις περισσότερες από 30 επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη μέσα στον τελευταίο μήνα. Κατά την αμερικανική εκδοχή, οι επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν υπό την καθοδήγηση των Φρουρών της Επανάστασης και είχαν ως στόχους τόσο αμερικανικές δυνάμεις όσο και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας.
Το Ριάντ ανακοίνωσε, παράλληλα, ότι αναχαίτισε drones τα οποία κατευθύνονταν προς σαουδαραβικούς στόχους. Οι επιθέσεις εντείνουν την ανησυχία ότι η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον στο άμεσο στόχαστρο οργανώσεων που συνδέονται με την Τεχεράνη, παρότι ορισμένα πλήγματα δεν εξαπολύονται επισήμως από το ίδιο το Ιράν.
Η Βαγδάτη επιχειρεί να αποτρέψει τη μετατροπή του Ιράκ σε πεδίο μιας ευρύτερης περιφερειακής αναμέτρησης. Ο Ιρακινός πρωθυπουργός διέταξε τις υπηρεσίες ασφαλείας να διερευνήσουν τις καταγγελίες για επιθέσεις που φέρεται να εξαπολύθηκαν από ιρακινό έδαφος, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως διάδρομος ή ορμητήριο για επιχειρήσεις κατά γειτονικών και φιλικών κρατών.
Οι φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές του Ιράκ αρνούνται, ωστόσο, οποιαδήποτε εμπλοκή στις επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων. Η Ισλαμική Αντίσταση στο Ιράκ, ομπρέλα ένοπλων οργανώσεων που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη, χαρακτήρισε κατασκευασμένες τις κατηγορίες του Ριάντ και άφησε να εννοηθεί ότι πίσω από ορισμένα πλήγματα ενδέχεται να βρίσκονται οι Χούθι της Υεμένης.
Συνεχίζεται το μπρα ντε φερ στο Ορμούζ
Την ώρα που οι πυραυλικές επιθέσεις και τα αντίποινα διευρύνουν τα μέτωπα της σύγκρουσης, η ένταση εντείνεται και στις δύο κρισιμότερες θαλάσσιες αρτηρίες της περιοχής: το Στενό του Ορμούζ και το Μπαμπ ελ Μαντέμπ.
Στο Στενό του Ορμούζ, από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα σκληρό μπρα ντε φερ για τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας.
Η Τεχεράνη απαιτεί από τα εμπορικά πλοία να ακολουθούν πορεία πλησιέστερα στις ιρανικές ακτές και υποστηρίζει ότι έχει δικαίωμα να επιβάλλει τέλη διέλευσης. Την ίδια στιγμή, ολοένα και περισσότερα πλοία επιλέγουν νοτιότερη διαδρομή, κοντά στις ακτές του Ομάν και υπό την προστασία αμερικανικών δυνάμεων.
Το Ιράν εμφανίζεται όμως αδιάλλακτο και αποφασισμένο να διατηρήσει το ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί που έχει στα χέρια του. Οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν τρία πετρελαιοφόρα δεξαμενόπλοια τα οποία επιχειρούσαν να διασχίσουν το Στενό. Σύμφωνα με το ιρανικό ναυτικό, τα πλοία αγνόησαν τις εντολές και τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης, συνέχισαν την πορεία τους και τελικά «χτυπήθηκαν και σταμάτησαν».
Ο ισχυρισμός μεταδόθηκε από το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, χωρίς να έχουν δοθεί περισσότερες πληροφορίες για την ταυτότητα των πλοίων, την έκταση των ζημιών ή την κατάσταση των πληρωμάτων.
Παράλληλα με τη στρατιωτική πίεση, βρίσκεται σε εξέλιξη και ένα σκληρό διπλωματικό παζάρι για το καθεστώς λειτουργίας του περάσματος. Το Ιράν απέρριψε σχέδιο του Ομάν που προέβλεπε ισότιμη κατανομή των διαδρόμων διέλευσης μεταξύ των δύο χωρών, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση δεν απαντά στις ανησυχίες του για την ασφάλεια όσο δεν υπάρχει μακροχρόνια περιφερειακή σταθερότητα.
Η πρόταση της Μουσκάτ, που υποστηρίζεται και από άλλες χώρες του Κόλπου, προέβλεπε ότι το Ιράν δεν θα ασκεί αποκλειστικό έλεγχο στη θαλάσσια δίοδο. Προέβλεπε επίσης την καταβολή τελών από τα διερχόμενα πλοία σε εθελοντική βάση, κατά το πρότυπο της συνεργασίας που εφαρμόζεται στο Στενό της Μάλακα για τη χρηματοδότηση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, της προστασίας του περιβάλλοντος και των επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης.
Η Τεχεράνη μάλιστα κατέθεσε δική της αντιπρόταση: η κυκλοφορία των πλοίων προς τη μία κατεύθυνση να πραγματοποιείται μέσω των ιρανικών χωρικών υδάτων, ενώ και μέρος της αντίθετης διαδρομής να παραμένει υπό ιρανικό έλεγχο. Μόνο το υπόλοιπο τμήμα θα ελεγχόταν από το Ομάν.
Το μήνυμα του Ιράν προς τη Μουσκάτ είναι σαφές και συνοδεύεται από ευθεία απειλή: εάν η ιρανική αντιπρόταση απορριφθεί, το Στενό του Ορμούζ θα παραμείνει κλειστό. Η Τεχεράνη υπενθύμισε, μάλιστα, ότι δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ τον λεγόμενο «νότιο διάδρομο», ο οποίος περνά κατά μήκος των ακτών του Ομάν.
Την ίδια ώρα, ενεργό παραμένει και το δεύτερο θαλάσσιο μέτωπο στην Ερυθρά Θάλασσα, με τη ναυσιπλοΐα να απειλείται και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, τη στρατηγική δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν. Οι Χούθι αυξάνουν την πίεση στη Σαουδική Αραβία, έχοντας ανακοινώσει αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοΐας και υποστηρίζοντας ότι ανάγκασαν σαουδαραβικό πετρελαιοφόρο να αλλάξει πορεία.
Οι βρετανικές υπηρεσίες θαλάσσιας ασφάλειας ανέφεραν ότι πλήρωμα δεξαμενόπλοιου άκουσε εκρήξεις κατά τη διέλευσή του από τη νότια Ερυθρά Θάλασσα. Το πλοίο και το πλήρωμά του παρέμειναν ασφαλή, όμως το περιστατικό επιβεβαιώνει ότι τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η εμπορική ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Με τα δύο στρατηγικά περάσματα να βρίσκονται ταυτόχρονα υπό πίεση, ο κίνδυνος ξεπερνά πλέον τα όρια μιας περιφερειακής στρατιωτικής αναμέτρησης. Αγγίζει απευθείας τις παγκόσμιες εμπορικές ροές και τον ενεργειακό εφοδιασμό εγείροντας φόβους για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία.
Η κρίση στο τραπέζι Τραμπ–Νετανιάχου
Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή συνέπεσε με την επίσκεψη του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον και τη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Ήταν η πρώτη κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών μετά την έναρξη του πολέμου και διήρκεσε περίπου μιάμιση ώρα. Ο Λευκός Οίκος τη χαρακτήρισε «θετική και παραγωγική», ενώ ο Νετανιάχου μίλησε για «εξαιρετική συνάντηση».
Πίσω από τις επίσημες διατυπώσεις, ωστόσο, διακρίνονται διαφορετικές επιδιώξεις. Το Ισραήλ επιθυμεί τη διατήρηση ισχυρής στρατιωτικής πίεσης στην Τεχεράνη. Η αμερικανική κυβέρνηση, από την άλλη, βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες εσωτερικές πιέσεις να περιορίσει έναν πόλεμο που έχει ήδη προκαλέσει οικονομικούς κραδασμούς και άνοδο των τιμών, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Οι διπλωματικοί δίαυλοι μπορεί να μην έχουν κλείσει πλήρως, όμως οι στρατιωτικές κινήσεις στο Ιράν, στην Ιορδανία, στο Ιράκ, στον Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα στενεύουν με ταχύτητα τα περιθώρια για πολιτική λύση.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο εάν η Ουάσιγκτον θα απαντήσει εκ νέου στην ιρανική πυραυλική επίθεση. Είναι εάν ο κύκλος πληγμάτων και αντιποίνων μπορεί να ανακοπεί προτού η σύγκρουση ξεφύγει οριστικά από τον έλεγχο και μετατραπεί σε γενικευμένο περιφερειακό πόλεμο – με ανυπολόγιστες συνέπειες για την ασφάλεια, τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια οικονομία.
Πηγή: skai.gr
