Ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, άσκησε βέτο σε δύο κυβερνητικά νομοσχέδια που θα εισήγαγαν για πρώτη φορά ένα θεσμικό πλαίσιο αναγνώρισης των ζευγαριών που συμβιώνουν, στερώντας έτσι από εκατομμύρια πολίτες – μεταξύ αυτών και τα ομόφυλα ζευγάρια – μια σειρά βασικών νομικών δικαιωμάτων.
Η απόφαση αποτελεί σημαντικό πλήγμα για τη μεταρρυθμιστική ατζέντα της κυβέρνησης του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ και διατηρεί την Πολωνία μεταξύ των ελάχιστων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν αναγνωρίζουν καμία μορφή συμβίωσης τόσο για τα ετερόφυλα, όσο και για τα ομόφυλα ζευγάρια.
Ο Ντόναλντ Τουσκ είχε αναλάβει την εξουσία το 2023 δεσμευόμενος να προωθήσει μεταρρυθμίσεις τόσο στα ζητήματα των αμβλώσεων όσο και στα δικαιώματα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Ωστόσο, οι εσωτερικές διαφωνίες στην κυβερνητική συμμαχία, σε συνδυασμό με την ισχυρή αρμοδιότητα του προέδρου να ασκεί βέτο, έχουν περιορίσει σημαντικά την υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Τι προέβλεπαν τα νομοσχέδια
Τα δύο νομοσχέδια, που αφορούσαν το «καθεστώς του εγγύτερου προσώπου σε μια σχέση» και τη σύναψη συμφώνου συμβίωσης, θα επέτρεπαν σε δύο ενήλικες ανεξαρτήτως φύλου, να υπογράφουν ενώπιον συμβολαιογράφου συμφωνία, η οποία θα καταχωριζόταν στο ληξιαρχείο.
Το νέο πλαίσιο θα ρύθμιζε σειρά πρακτικών ζητημάτων, όπως τη κοινή περιουσία, τις διατροφικές υποχρεώσεις, το δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία, την πρόσβαση σε ιατρικές πληροφορίες, τη λήψη αποφάσεων σε περιπτώσεις νοσηλείας, τις φορολογικές και κληρονομικές διευκολύνσεις, καθώς και δικαιώματα σχετικά με την ταφή ή την κηδεία του/της συντρόφου.
Τα σχέδια νόμου είχαν εξασφαλίσει την υποστήριξη του συνόλου σχεδόν της κυβερνητικής συμμαχίας, ακόμη και του συντηρητικού Πολωνικού Λαϊκού Κόμματος (PSL), το οποίο στο παρελθόν είχε απορρίψει αντίστοιχες πρωτοβουλίες φοβούμενο ότι θα αλλοίωναν τον θεσμό του γάμου.
Η αιτιολόγηση του προέδρου
Παρότι το κυβερνητικό επιτελείο υποστήριζε ότι οι ρυθμίσεις δεν εξομοίωναν τα σύμφωνα συμβίωσης με τον γάμο, ο Κάρολ Ναβρότσκι υποστήριξε ότι οδηγούν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός παράλληλου θεσμού οικογενειακού δικαίου.
Σε βιντεοσκοπημένη δήλωσή του ανέφερε ότι: «Οι προτάσεις αυτές δημιουργούν έναν νέο, θεσμοθετημένο θεσμό οικογενειακού δικαίου, ο οποίος συνοδεύεται από ένα ευρύ φάσμα δικαιωμάτων αντίστοιχων με εκείνα του γάμου».
Ο ίδιος επικαλέστηκε το άρθρο 18 του πολωνικού Συντάγματος, σύμφωνα με το οποίο ο γάμος ορίζεται ως ένωση άνδρα και γυναίκας και τελεί υπό την προστασία του κράτους.
«Ως θεματοφύλακας του Συντάγματος, δεν μπορώ να αποδεχθώ μια λύση που θα υπονόμευε το ιδιαίτερο συνταγματικό καθεστώς του γάμου», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Πολιτικά αδύνατη η ανατροπή του βέτο
Για να παρακαμφθεί το προεδρικό βέτο απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων στη Βουλή, στόχος που θεωρείται ανέφικτος, καθώς τα εθνικιστικά/ακροδεξιά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ήδη ξεκαθαρίσει ότι θα καταψηφίσουν οποιαδήποτε σχετική προσπάθεια.
Σφοδρές αντιδράσεις από την κυβέρνηση
Η κυβερνητική επίτροπος Ισότητας, Καταρζίνα Κότουλα, κατηγόρησε τον πρόεδρο ότι «γύρισε την πλάτη σε περίπου δύο εκατομμύρια ανθρώπους που ζουν σε άτυπες σχέσεις», τονίζοντας ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να αναζητεί τρόπους ώστε τα ομόφυλα ζευγάρια να αποκτήσουν όσο το δυνατόν περισσότερα δικαιώματα.
Η Κότουλα υπενθύμισε ότι, μετά από απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Πολωνία υποχρεώνεται πλέον να αναγνωρίζει γάμους ομόφυλων ζευγαριών που έχουν τελεστεί σε άλλα κράτη-μέλη, γεγονός που δημιουργεί νέα νομικά δεδομένα στη χώρα.
Αντιδράσεις από οργανώσεις και πολωνικά μέσα
Η οργάνωση Campaign Against Homophobia (KPH) έκανε λόγο για «άρνηση ακόμη και των απολύτως ελάχιστων δικαιωμάτων» προς τα ζευγάρια που δεν μπορούν να παντρευτούν στην Πολωνία, επισημαίνοντας ότι το νομοσχέδιο αποτελούσε ήδη μια σημαντικά περιορισμένη εκδοχή των αρχικών κυβερνητικών προτάσεων.
Ιδιαίτερα επικριτικά εμφανίστηκαν και πολωνικά μέσα ενημέρωσης.
Το Πολωνικό Πρακτορείο Ειδήσεων (PAP) φιλοξενεί δηλώσεις κορυφαίων κυβερνητικών στελεχών που χαρακτηρίζουν το βέτο «μπλοκάρισμα θετικών αλλαγών», με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και υπουργό Άμυνας Βλαντισλάβ Κοσινιάκ-Καμύς να υποστηρίζει ότι η απόφαση στερεί από εκατομμύρια Πολωνούς βασικές νομικές εγγυήσεις και προστασία.
Παράλληλα, η δημόσια ραδιοφωνία Polskie Radio υπενθυμίζει ότι το νομοσχέδιο δεν αφορούσε αποκλειστικά τα ομόφυλα ζευγάρια, αλλά κάθε ζευγάρι που συμβιώνει χωρίς γάμο, δίνοντας έμφαση στις πρακτικές διευκολύνσεις που θα παρείχε στην καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.
Πηγή: skai.gr
