Οι γλάροι σας κλέβουν το φαγητό; Το κόλπο με τα «μάτια» που τους κρατάει μακριά 

Είναι μια από τις πιο κλασικές καλοκαιρινές σκηνές. Κάθεσαι στην παραλία, απολαμβάνεις τη θάλασσα και έχεις μπροστά σου το φαγητό σου. Και ξαφνικά, πριν προλάβεις να καταλάβεις τι έχει συμβεί, ένας γλάρος κάνει μια απότομη βουτιά και σου αρπάζει το φαγητό μέσα από τα χέρια.

Για όσους έχουν βρεθεί σε παραθαλάσσια περιοχή (και πλέον όχι μόνο…)  όπου οι γλάροι κυκλοφορούν… ανενόχλητοι, το περιστατικό μόνο σπάνιο δεν είναι.

Οι μεγαλύτεροι και πιο χαρακτηριστικοί γλάροι του βόρειου ημισφαιρίου μπορεί να ζυγίζουν περίπου 1,5 κιλό και να έχουν άνοιγμα φτερών έως και 1,5 μέτρο. Όταν ένας από αυτούς έρχεται κατά πάνω σου, η εμπειρία μπορεί να είναι αρκετά τρομακτική.

Υπάρχει, όμως, τρόπος να προστατεύσουμε το γεύμα μας;

Ερευνήτρια συμπεριφοράς ζώων από το Πανεπιστήμιο του Έξετερ στη Βρετανία, η Laura Kelley, προσπάθησε να βρει την απάντηση. Και το εύρημά της είναι μάλλον απρόσμενο.

Το… βλέμμα που τους κάνει να διστάζουν

Το 2019, η Kelley πραγματοποίησε ένα πείραμα για να διαπιστώσει αν οι γλάροι αποφεύγουν να πλησιάσουν το φαγητό όταν αντιλαμβάνονται ότι κάποιος τους κοιτάζει. Και πράγματι, όταν ένας άνθρωπος τους κοιτούσε απευθείας, οι γλάροι καθυστερούσαν να πλησιάσουν. 

Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι πολλά ζώα αντιδρούν όταν αντιλαμβάνονται μια πιθανή απειλή. Το επίμονο βλέμμα μπορεί να αποτελεί ένδειξη κινδύνου και, επομένως, να λειτουργεί αποτρεπτικά. 

Η Kelley σκέφτηκε τότε κάτι απλό: αν οι γλάροι αντιδρούν σε αυτό που μοιάζει με βλέμμα, θα μπορούσε άραγε κάτι που θυμίζει μάτια πάνω στη συσκευασία του φαγητού να τους κρατήσει μακριά; Έτσι αποφάσισε να δοκιμάσει την ιδέα της, μαζί με την ομάδα της, σε παραθαλάσσιες περιοχές της νοτιοδυτικής Αγγλίας, όπου οι γλάροι είναι γνωστοί για τις… επιδρομές τους.

Οι ερευνητές τοποθέτησαν στο έδαφος δύο κουτιά με φαγητό, σε απόσταση περίπου δύο μέτρων μεταξύ τους. Το ένα είχε πάνω του σχέδια που έμοιαζαν με μάτια, ενώ το άλλο ήταν εντελώς απλό.

Οι γλάροι δεν είχαν κανένα πρόβλημα να πλησιάσουν το απλό κουτί. Όταν όμως έβλεπαν τα σχέδια που θύμιζαν μάτια, τα πράγματα άλλαζαν. Κάποιοι γλάροι δίσταζαν αρχικά, αλλά στη συνέχεια καταλάβαιναν ότι δεν υπήρχε πραγματική απειλή και πλησίαζαν. Άλλοι, ωστόσο, δεν πλησίαζαν καθόλου.

Δεν είναι όλοι οι γλάροι ίδιοι

Η συμπεριφορά αυτή δείχνει ότι δεν αντιδρούν όλοι οι γλάροι με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι είναι πιο τολμηροί και περίεργοι και είναι πολύ πιο πιθανό να επιχειρήσουν μια επιδρομή για να αρπάξουν το φαγητό ενός ανθρώπου. «Είναι αυτοί που ευθύνονται για το 95% της αναστάτωσης», λέει η Kelley. Πρόκειται, όπως εξηγεί, για μια μικρή ομάδα που έχει δώσει κακή φήμη σε ολόκληρο το είδος.

Οι γλάροι παρατηρούν τι συμβαίνει γύρω τους, εντοπίζουν μια ευκαιρία και περιμένουν την κατάλληλη στιγμή για να δράσουν. 

Μαθαίνουν ακόμη και από τις διατροφικές μας επιλογές

Η σχέση των γλάρων με τους ανθρώπους είναι, όμως, πιο σύνθετη από μια απλή… κλοπή φαγητού. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι γλάροι παρατηρούν τους ανθρώπους και μπορούν ακόμη και να επηρεαστούν από τις επιλογές τους. Η Franziska Hacker, ερευνήτρια συμπεριφοράς ζώων στο Australian National University, θέλησε να διαπιστώσει αν οι γλάροι θα επέλεγαν ένα φαγητό με βάση αυτό που έβλεπαν να τρώει ένας άνθρωπος.

Το πείραμα πραγματοποιήθηκε στο Μπράιτον της Βρετανίας. Η Hacker έτρωγε πατατάκια με γεύση αλάτι και ξίδι από ένα μπλε σακουλάκι. Δίπλα της τοποθέτησε δύο σακουλάκια, ένα μπλε και ένα πράσινο, και περίμενε να δει ποιο θα επέλεγαν οι γλάροι. Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό: στο 95% των περιπτώσεων επέλεγαν το σακουλάκι που είχε το ίδιο χρώμα με εκείνο από το οποίο έτρωγε η ίδια. Με άλλα λόγια, οι γλάροι δεν κοιτούσαν απλώς τι κρατούσε η ερευνήτρια. Παρατηρούσαν τι επέλεγε η ίδια και «αντέγραφαν» την επιλογή της. 

«Αυτό είναι πραγματικά έξυπνο», εξηγεί η Hacker. Για να το πετύχουν, πρέπει να αναγνωρίσουν το αντικείμενο, να το συγκρίνουν με εκείνο που κρατά ο άνθρωπος και στη συνέχεια να υποθέσουν ότι αυτό που τρώει ο άνθρωπος μπορεί να είναι καλό και για τους ίδιους.

Γιατί οι γλάροι βρίσκονται πια όλο και περισσότερο στις πόλεις;

Μπορεί να έχουμε την εντύπωση ότι οι γλάροι αυξάνονται διαρκώς, καθώς τους βλέπουμε όλο και συχνότερα σε πόλεις και τουριστικές περιοχές. Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική. Οι πληθυσμοί των γλάρων σε πολλές φυσικές περιοχές μειώνονται, μεταξύ άλλων εξαιτίας της απώλειας βιοτόπων και της μείωσης της φυσικής τροφής λόγω της υπεραλίευσης.

Οι πόλεις, από την άλλη, προσφέρουν κάτι πολύτιμο: εύκολη πρόσβαση σε τροφή. Οι γλάροι είναι εξαιρετικά προσαρμοστικοί, περίεργοι και επίμονοι. Έτσι, έχουν μάθει να αξιοποιούν τις ευκαιρίες που τους προσφέρει το αστικό περιβάλλον.

Αυτό, πάντως, δεν σημαίνει ότι προτιμούν απαραίτητα το ανθρώπινο φαγητό. Έρευνες δείχνουν ότι όταν έχουν την επιλογή, οι ενήλικοι γλάροι, ειδικά όταν πρέπει να ταΐσουν τους νεοσσούς τους, συχνά προτιμούν να αναζητούν φυσική τροφή στη θάλασσα. Το φαγητό των ανθρώπων φαίνεται να αποτελεί περισσότερο μια εύκολη λύση όταν οι άλλες επιλογές είναι περιορισμένες.

Όπως χαρακτηριστικά λέει η Kelley: «Μερικές φορές απλώς πρέπει να φας. Και ένα σακουλάκι πατατάκια είναι μια καλή λύση».

Πώς θα κρατήσετε τους γλάρους μακριά από το φαγητό σας

Η κατανόηση της συμπεριφοράς τους μπορεί να βοηθήσει και στο να αποφύγουμε τις ανεπιθύμητες… επιδρομές. Οι ειδικοί προτείνουν μερικές απλές κινήσεις:

• Καθίστε με την πλάτη σας σε έναν τοίχο ή άλλο σταθερό σημείο. Οι γλάροι συχνά πλησιάζουν από πίσω, εκεί όπου είναι πιο δύσκολο να τους αντιληφθείτε.
• Κρατήστε το φαγητό καλυμμένο μέχρι τη στιγμή που θα το καταναλώσετε.
• Μην το κρατάτε ψηλά και μην το επιδεικνύετε, καθώς έτσι μπορεί να τραβήξετε την προσοχή τους.
• Έχετε το βλέμμα σας πάνω τους. Η άμεση οπτική επαφή μπορεί να τους κάνει λιγότερο πρόθυμους να πλησιάσουν.

Τελικά, η λύση μπορεί να μην είναι να… κερδίσουμε τη μάχη με τους γλάρους, αλλά να μάθουμε πώς σκέφτονται. «Προσπαθούν απλώς να αξιοποιήσουν όσο καλύτερα μπορούν το περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται», λέει η Kelley. «Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να συνυπάρχουμε μαζί τους όσο καλύτερα γίνεται».

Και αν αυτή η ειρηνική συνύπαρξη απαιτεί λίγη περισσότερη προσοχή, ένα καλυμμένο σάντουιτς και -γιατί όχι- μερικά σχέδια που θυμίζουν μάτια στη συσκευασία, ίσως τελικά αξίζει τον κόπο.

Πηγή: Με πληροφορίες από το BBC