Μία νέα μελέτη διαπίστωσε ότι η απαγόρευση δημιουργίας λογαριασμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών στην Αυστραλία δεν περιόρισε τη χρήση τους από τους εφήβους. Τα ευρήματα έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία και άλλες χώρες εξετάζουν την επιβολή αντίστοιχων ηλικιακών περιορισμών. Έχει άραγε «αναχωρήσει το τρένο» των social media, αφήνοντας γονείς και υπεύθυνους χάραξης πολιτικής χωρίς τρόπο να προστατεύσουν τα παιδιά από τον εθιστικό κόσμο των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών;
Της Abby McCloskey, αρθρογράφου του Bloomberg
Ως μητέρα, η δική μου άποψη είναι ότι ακόμη κι αν οι ηλικιακοί περιορισμοί αποδειχθούν λιγότερο αποτελεσματικοί απ’ όσο πιστεύαμε, εξακολουθεί να αξίζει να υπάρχουν.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ήδη αλλάξει ριζικά την παιδική ηλικία. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία, οι έφηβοι περνούν πάνω από πέντε ώρες την ημέρα στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Όσοι τις χρησιμοποιούν περισσότερο είναι και εκείνοι που αξιολογούν συχνότερα την ψυχική τους υγεία ως κακή ή πολύ κακή.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Κάποιοι αμφισβητούν αν πρόκειται για σχέση αιτίου-αποτελέσματος ή απλώς για συσχέτιση. Ωστόσο, είναι δύσκολο να αγνοήσει κανείς την αισθητή επιδείνωση της ψυχικής υγείας των εφήβων, η οποία συνέπεσε χρονικά με την εξάπλωση των smartphones και την κυριαρχία των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης. Γι’ αυτό και το 2023 ο Γενικός Χειρουργός των ΗΠΑ, Βίβεκ Μέρθι, εξέδωσε δημόσια προειδοποίηση για τους κινδύνους των social media για τα παιδιά και αργότερα ζήτησε να τοποθετηθεί προειδοποιητική επισήμανση στους λογαριασμούς που χρησιμοποιούν ανήλικοι.
Περισσότερες από δώδεκα αμερικανικές πολιτείες έχουν προτείνει ή εφαρμόσει κάποια μορφή ηλικιακού περιορισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αν και ορισμένα μέτρα έχουν προσκρούσει σε συνταγματικές ενστάσεις σχετικά με την ελευθερία της έκφρασης. Παράλληλα, στο Κογκρέσο υπάρχει εδώ και χρόνια διακομματική νομοθετική πρωτοβουλία για τον περιορισμό της έκθεσης των παιδιών στα social media, ενώ πρόσφατα σχετικές εκδοχές της εγκρίθηκαν από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Η Αυστραλία, ωστόσο, ήταν η πρώτη χώρα που εφάρμοσε πανεθνική απαγόρευση. Ο νόμος “Social Media Minimum Age Act” του 2024 στόχευε να αποτρέψει τη χρήση λογαριασμών κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά κάτω των 16 ετών. Οι πλατφόρμες, όπως το TikTok, το X, το Facebook, το Instagram, το YouTube και το Snapchat, υποχρεώθηκαν να επαληθεύουν την ηλικία των χρηστών τους, διαφορετικά κινδύνευαν με υψηλά πρόστιμα.
Από τότε, χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία και πιο πρόσφατα το Ηνωμένο Βασίλειο ακολούθησαν τον ίδιο δρόμο. Η προτεινόμενη βρετανική νομοθεσία, που προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ από το 2027, δεν θα απαγορεύει μόνο τους λογαριασμούς κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών, αλλά και ορισμένες κοινωνικές λειτουργίες σε άλλες πλατφόρμες, όπως η επικοινωνία με αγνώστους στο Roblox.
Για τους ανήσυχους γονείς και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, όλα αυτά μοιάζουν με πρόοδο. Εκτός αν οι ηλικιακές απαγορεύσεις τελικά δεν λειτουργούν, όπως υποστηρίζει η νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Νιούκαστλ στην Αυστραλία.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι περισσότερο από το 85% των εφήβων ηλικίας 12 έως 17 ετών συνέχισαν να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες που υπόκεινται στους περιορισμούς, ακόμη και μετά την εφαρμογή του νόμου. Η πλειονότητα εξακολούθησε να χρησιμοποιεί τους δικούς της λογαριασμούς, παρότι περίπου τα δύο τρίτα των συμμετεχόντων ήρθαν αντιμέτωπα με κάποια μορφή επαλήθευσης ηλικίας, όπως δήλωση ηλικίας ή αποστολή selfie.
Η μελέτη δεν κατέγραψε ούτε μείωση της καθημερινής χρήσης ούτε περιορισμό του χρόνου που αφιερώνουν οι έφηβοι στα social media. Το μόνο που φάνηκε να αλλάζει ήταν η αύξηση των τρόπων παράκαμψης των περιορισμών, όπως η χρήση ψεύτικων λογαριασμών, ιδιωτικής περιήγησης ή λογαριασμών άλλων προσώπων.
Σε απάντηση, η αυστραλιανή κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα προωθήσει νομοθεσία για τον διπλασιασμό των προστίμων προς τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης, φτάνοντας τα 99 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας. Και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα υψηλά πρόστιμα αποτελούν το βασικό μέσο επιβολής της νομοθεσίας. Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο αυτή η προσέγγιση είναι πραγματικά αποτελεσματική. Οι πιο κυνικοί θα παρατηρήσουν ότι στην Αυστραλία δεν έχει επιβληθεί ούτε ένα πρόστιμο, ακόμη και με το ισχύον, χαμηλότερο όριο. Και είναι γνωστό ότι οι τεχνολογικοί κολοσσοί διαθέτουν τεράστιους οικονομικούς πόρους για να αντιδρούν σε τέτοιες ρυθμίσεις.
Στο βάθος υπάρχει ένα ακόμη πιο ουσιαστικό ερώτημα: ακόμη κι αν υπήρχε μια πιο αποτελεσματική απαγόρευση, με αυστηρότερη εφαρμογή και λιγότερα «παραθυράκια», θα άλλαζε πραγματικά κάτι;
Ως μητέρα τριών μικρών παιδιών, με το μεγαλύτερο να είναι 11 ετών, ομολογώ ότι υπάρχουν στιγμές που αισθάνομαι πως θέλω απλώς να σηκώσω τα χέρια ψηλά. Ότι η μάχη απέναντι σε αυτό που ο συγγραφέας Πολ Κίνγκσνορθ αποκαλεί «η Μηχανή» είναι χαμένη από χέρι, όπως θα ήταν κάποτε η προσπάθεια να προτιμηθούν οι άμαξες αντί για τα αυτοκίνητα. Ίσως η μείωση της χρήσης των social media να απαιτεί μια βαθύτερη πολιτισμική αλλαγή και αποφάσεις που θα λαμβάνονται από κάθε οικογένεια ξεχωριστά, πριν υπάρξει μια συνολική πολιτική λύση.
Παρ’ όλα αυτά, πιστεύω ότι οι ηλικιακοί περιορισμοί χαράσσουν μια σαφή γραμμή. Και μόνο γι’ αυτό αξίζει να συνεχίσουμε να τους επιδιώκουμε, τόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και διεθνώς. Μπορούν να βοηθήσουν έναν γονέα που διστάζει να αποφασίσει πού θα θέσει τα όρια για το παιδί του.
Είναι αντίστοιχο με το ηλικιακό όριο στην κατανάλωση αλκοόλ. Υπάρχουν γονείς που εξακολουθούν να αγοράζουν ποτό για τα πάρτι των παιδιών τους και νέοι που χρησιμοποιούν πλαστές ταυτότητες για να το αποκτήσουν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι ηλικιακοί περιορισμοί είναι άχρηστοι. Αντίθετα, λειτουργούν ως μια σαφής προειδοποίηση: «Αυτό δεν είναι καλή ιδέα». Τα στοιχεία δείχνουν ότι, μακροπρόθεσμα, τα όρια ηλικίας στο αλκοόλ μείωσαν την κατανάλωση από ανηλίκους, περιόρισαν τα θανατηφόρα τροχαία ατυχήματα μεταξύ εφήβων και πιθανώς συνέβαλαν ακόμη και στη μείωση της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ αργότερα στη ζωή.
Ας συνεχιστεί, λοιπόν, η έρευνα για την αποτελεσματικότητα των ηλικιακών περιορισμών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ας βελτιωθούν οι σχετικές πολιτικές. Όμως, αυτά τα πρώτα, απογοητευτικά ευρήματα δεν πρέπει να αποτελέσουν άλλοθι για να σταματήσουμε να λέμε κάτι που είναι σημαντικό: δεν είναι καλό, ούτε για το ίδιο το παιδί ούτε για την κοινωνία συνολικά, να αφήνουμε τα παιδιά να περιφέρονται ανεξέλεγκτα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Πηγή: skai.gr
