
Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να επανενώσει τις αντίπαλες δυνάμεις της Λιβύης, προωθώντας κοινές στρατιωτικές ασκήσεις για πρώτη φορά, σε μια προσπάθεια να περιορίσει τη ρωσική επιρροή και να ανοίξει τον δρόμο για την αξιοποίηση των πλούσιων ενεργειακών και ορυκτών πόρων της χώρας.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal ο Αμερικανός αντιστράτηγος Τζον Μπρέναν επισκέφτηκε την Τρίτη την Λιβύη.
Στο αεροδρόμιο τον υποδέχθηκε ένας στρατός αποτελούμενος από δύο αντίπαλες λιβυκές παρατάξεις, τις οποίες ο Αμερικανός αξιωματικός είχε πείσει να πραγματοποιήσουν τις πρώτες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις στην ιστορία τους. Αν όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το σχέδιο, λένε δυτικοί αξιωματούχοι, αυτό θα αποτελέσει το επόμενο βήμα για τον εκτοπισμό της Ρωσίας από το μεγαλύτερο προγεφύρωμά της στην Αφρική και για τη μετατόπιση μιας από τις πιο πλούσιες σε ενέργεια και ορυκτά χώρες της περιοχής προς μια πιο φιλοδυτική κατεύθυνση.
«Το μέγεθος των επενδυτικών δυνατοτήτων αποτελεί κίνητρο για επανένωση», δήλωσε ο Μπρέναν, ο οποίος είναι αναπληρωτής διοικητής της Διοίκησης Αφρικής των ΗΠΑ. «Η σταθεροποίηση της Λιβύης μπορεί επίσης να επιτρέψει την αξιοποίηση πόρων για διάφορους κλάδους ιδίως για την υψηλή τεχνολογία και την άμυνα».
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το αμερικιανικό δίκτυο, πρόκειται για ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Η Λιβύη μαστίζεται από βία από την πτώση και τον θάνατο του πρώην ηγέτη της Μουαμάρ Γκαντάφι το 2011. Οι δύο στρατοί πολεμούν μεταξύ τους επί χρόνια: ο ένας στηρίζει τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση με έδρα την Τρίπολη, ενώ ο άλλος την αντίπαλη παράταξη υπό τον στρατηγό Χαλίφα Χαφτάρ, ο οποίος επί μακρόν επιδιώκει να εδραιώσει την εξουσία του από το προπύργιό του στην ανατολή, στη Βεγγάζη.
Η Ρωσία εκμεταλλεύτηκε το κενό, στηρίζοντας τον Χαφτάρ. Έστειλε μισθοφόρους της Wagner για να ενισχύσουν τις δυνάμεις του και χρησιμοποίησε το έδαφός του ως κόμβο εφοδιαστικής υποστήριξης προς άλλες χώρες της υποσαχάριας Αφρικής, όπου απέσπασε πολύτιμα αποθέματα χρυσού, διαμαντιών και ξυλείας, σημειώνει η WSJ.
Το ειρηνευτικό σχέδιο των ΗΠΑ προβλέπει ότι οι δύο λιβυκοί στρατοί θα μπορούν να λάβουν εξαιρέσεις από το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεργαστούν και θα δημιουργήσουν κοινή στρατιωτική διοίκηση.
«Η Λιβύη γίνεται σταδιακά πιο συνεκτική», δήλωσε ο Τζεφ Πόρτερ, πρόεδρος της North Africa Risk Consulting, με έδρα τη Νέα Υόρκη. «Πιο παραδοσιακοί δυτικοί παράγοντες είναι πλέον πρόθυμοι να εμπλακούν τόσο με τη Δύση όσο και με την Ανατολή της Λιβύης], με αποτέλεσμα η Ρωσία να παραγκωνίζεται».
Η μετατόπιση αυτή ξεκίνησε κατά τη διάρκεια του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο Χαφτάρ φοβήθηκε ότι οι μισθοφόροι της Μόσχας θα μπορούσαν να επιχειρήσουν πραξικόπημα εναντίον της παράταξής του, όπως είχαν επιχειρήσει στη Ρωσία, σύμφωνα με Λίβυους και Ευρωπαίους αξιωματούχους. Ο Μπρέναν διέκρινε μια ευκαιρία να φέρει τον Χαφτάρ κοντά με τον Αμπντούλ Σαλάμ Αλ-Ζούμπι, αναπληρωτή υπουργό Άμυνας της κυβέρνησης της Τρίπολης, ώστε να βρεθεί μια κοινή πορεία.
Οι δύο άνδρες τελικά ανέπτυξαν καλή σχέση, φτάνοντας μάλιστα να γευματίζουν μαζί κάποιες φορές, παρά το ότι ανήκουν σε αντίπαλα στρατόπεδα, σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας που επικαλείται στο άρθρο της η WSJ.
Αυτή η προσέγγιση άρχισε να γίνεται αισθητή και στο πεδίο. Μεσαία στελέχη και από τις δύο πλευρές τοποθετήθηκαν σε ένα κοινό κέντρο κοντά στη Σύρτη, ενισχύοντας την ικανότητα της Λιβύης να αντιμετωπίζει τζιχαντιστικές ομάδες που κάποτε κυριαρχούσαν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Έκθεση του ΟΗΕ τον Φεβρουάριο διαπίστωσε ότι η Λιβύη είχε πρόσφατα εξαρθρώσει τέσσερις πυρήνες του Ισλαμικού Κράτους, οι οποίοι διέδιδαν προπαγάνδα στο διαδίκτυο και διακινούσαν ανθρώπους προς την Ευρώπη, αναφέρει το ίδιο άρθρο.
Την Τρίτη, οι δύο πλευρές ενίσχυσαν τη συνεργασία τους δημιουργώντας μια νέα κοινή επιτροπή έξι διοικητών για την επίβλεψη μιας κοινής δύναμης.
Οι ασκήσεις αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς τη συμφιλίωση των άλλοτε αντιπάλων. Αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, φέροντας διακριτικά τόσο των ΗΠΑ όσο και της Λιβύης, συνέδραμαν σε μια εικονική επιχείρηση διάσωσης ομήρων με τη συμμετοχή 50 Λίβυων μαχητών. Οι ΗΠΑ έχουν εμπλέξει και άλλους εταίρους: ο γερμανικός στρατός παρείχε ιατρική υποστήριξη και τουρκικές δυνάμεις βοήθησαν με μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι από την Ιταλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αίγυπτο και τη Γαλλία, καθώς και από το Τσαντ, γειτονική χώρα της Λιβύης και εστία ένοπλης δραστηριότητας.
Οι ασκήσεις αναμένεται να ανοίξουν τον δρόμο ώστε η Λιβύη να αποκτήσει πρόσβαση σε περισσότερη εκπαίδευση και εξοπλισμό από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους, επιτρέποντάς της τελικά να πάψει να εξαρτάται από τη Ρωσία και τη Λευκορωσία για εξοπλισμό και μισθοφόρους.
«Θα θέλαμε να δούμε μια κυβέρνηση… που να μην αισθάνεται την ανάγκη να φέρνει ξένες δυνάμεις», ιδίως τη Ρωσία, δήλωσε ο Μάρτιν Ρέινολντς, πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στη Λιβύη, ο οποίος παρακολούθησε τις ασκήσεις.
Καίριας σημασίας είναι ότι μια επανενωμένη Λιβύη θα μπορούσε να αισθανθεί αρκετά ισχυρή ώστε να διακόψει μια αερογέφυρα που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη μεταφορά προσωπικού και όπλων προς τους συμμάχους της στην Αφρική, ανέφεραν δυτικοί αξιωματούχοι, όπως ακριβώς η Μόσχα παραγκωνίστηκε στη Συρία μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ-Άσαντ.
Τα οικονομικά οφέλη από μια διαρκή ειρηνευτική συμφωνία θα μπορούσαν επίσης να είναι σημαντικά, τόσο για τη Λιβύη όσο και για τις ΗΠΑ.
Η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στην Αφρική, όμως τα χρόνια συγκρούσεων και αστάθειας την έχουν αφήσει υποανάπτυκτη. Αμερικανικοί ενεργειακοί κολοσσοί δείχνουν πλέον ενδιαφέρον για πρώτη φορά μετά από χρόνια. Τον Φεβρουάριο, η Chevron υπέγραψε την πρώτη της συμφωνία στη Λιβύη, ενώ η ExxonMobil συμφώνησε πέρυσι να επιστρέψει στη χώρα, αφού είχε διακόψει τις δραστηριότητές της το 2013.
Η παραγωγή πετρελαίου αυξάνεται ήδη, φτάνοντας τα 1,43 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως νωρίτερα αυτόν τον μήνα, το υψηλότερο επίπεδο εδώ και πάνω από μια δεκαετία, καθώς η αστάθεια στον Περσικό Κόλπο επιβράδυνε τις παγκόσμιες αποστολές.
Υπάρχει και ένα επιπλέον «δέλεαρ».
Ένα πιο σταθερό περιβάλλον θα μπορούσε να διευκολύνει την ανάπτυξη των τεράστιων αποθεμάτων σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών της Λιβύης, τα οποία περιλαμβάνουν ουράνιο και ενδεχομένως λίθιο και κοβάλτιο. Η πρόσβαση σε αυτούς τους πόρους, που είναι κρίσιμη για τη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας των ΗΠΑ, αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση Τραμπ.
Πηγή: skai.gr













