Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, στέκεται εμπόδιο στο σχέδιο της ΕΕ να κατασχέσει 140 δισ. ευρώ από τα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και να τα δανείσει στην Ουκρανία. Όμως, οι Βρυξέλλες πιστεύουν πως βρήκαν έναν νόμιμο τρόπο για να αποκλείσουν τη χώρα από τη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Κανονικά, ένα μέτρο τόσο δραστικό όσο το σχέδιο των Βρυξελλών να κατάσχουν τα αποθέματα της Μόσχας θα απαιτούσε ομοφωνία των 27 κρατών-μελών, παρέχοντας ουσιαστικά δικαίωμα βέτο στον Όρμπαν, που είναι κοντά στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Καθώς ο Όρμπαν στο παρελθόν έχει προσπαθήσει πολλές φορές να εμποδίσει τις κυρώσεις κατά του Κρεμλίνου, οι νομικοί εμπειρογνώμονες της ΕΕ εργάζονται σε ένα σχέδιο που θα διασφαλίζει ότι η απόφαση σχετικά με το προτεινόμενο δάνειο προς την Ουκρανία θα μπορεί να ληφθεί με ειδική πλειοψηφία.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο Politico, η ΕΕ ελπίζει να βασίσει το σχέδιό της σε μια σειρά συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, που είχαν συμφωνήσει όλοι οι ηγέτες της ΕΕ τον Δεκέμβριο του 2024, ακόμη και ο Όρμπαν.
Τότε, σε κοινή δήλωσή τους, οι 27 ανέφεραν: «Τα περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας πρέπει να παραμείνουν δεσμευμένα έως ότου η Ρωσία σταματήσει τον πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας και αποζημιώσει τη χώρα για τις ζημίες που προκάλεσε ο πόλεμος αυτός».
Την εποχή εκείνη, η δήλωση είχε ερμηνευθεί ως εξής: τα περιουσιακά στοιχεία θα έπρεπε να παραμείνουν δεσμευμένα, κυρίως στην τράπεζα Euroclear στο Βέλγιο, και να μην είναι προσβάσιμα από τη Ρωσία, ενώ οι τόκοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον πόλεμο.
Το νέο επιχείρημα της ΕΕ είναι ότι η δήλωση αυτή παρέχει επαρκή κάλυψη για την αλλαγή των κανόνων επιβολής κυρώσεων και δεν χρειάζεται ομοφωνία από όλους τους ηγέτες, αλλά πλειοψηφία.
«Αυτό θα απαιτούσε μια πολιτική συμφωνία υψηλού επιπέδου από όλους ή από τους περισσότερους αρχηγούς κρατών ή κυβερνήσεων», ανέφερε η Επιτροπή σε σημείωμα προς τους πρεσβευτές της ΕΕ που συνεδρίασαν την Παρασκευή.
Δεν είναι εμπόδιο μόνο η Ουγγαρία
Ωστόσο, όπως σημειώνει το Politico, η εξεύρεση πλειοψηφίας δεν είναι τόσο εύκολη όσο ακούγεται, καθώς υπάρχουν και άλλες φιλικές προς τη Ρωσία χώρες, όπως η Σλοβακία.
Παράλληλα, και το Βέλγιο έχει αντιδράσει στο σχέδιο, εκφράζοντας ανησυχίες πως η κατάσχεση των κεφαλαίων της ΕΕ θα μπορούσε να εκθέσει το Βέλγιο και την Euroclear, ένα χρηματοπιστωτικό ίδρυμα που διαχειρίζεται τα δεσμευμένα κρατικά περιουσιακά στοιχεία της Ρωσίας, σε νομικά αντίποινα από τη Μόσχα.
«Να πάρουν τα χρήματα του Πούτιν και να αφήσουμε τους κινδύνους σε εμάς. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί, θέλω να είμαι πολύ σαφής σε αυτό», δήλωσε ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ Ντε Βέβερ στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
«Αν οι χώρες διαπιστώσουν ότι τα χρήματα της κεντρικής τράπεζας μπορούν να εξαφανιστούν αν οι Ευρωπαίοι πολιτικοί το κρίνουν σκόπιμο, ενδέχεται να αποφασίσουν να αποσύρουν τα αποθέματά τους από την ευρωζώνη», τόνισε.
Ωστόσο, ο Ντε Βέβερ παραδέχτηκε ότι είναι πρόθυμος να συζητήσει το θέμα, και το Βέλγιο υποστηρίζει ευρέως τα μέτρα κατά του Πούτιν, σε αντίθεση με την Ουγγαρία και τη Σλοβακία.
Οι άλλες χώρες της ΕΕ είναι πιθανό να παρέμβουν, εάν επιτευχθεί συμφωνία, ώστε να αντικατασταθούν τα περιουσιακά στοιχεία της Euroclear που θα δοθούν στην Ουκρανία με εγγυημένα γραμμάτια.
Οι ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν την επόμενη εβδομάδα στην Κοπεγχάγη, όπου έχουν προγραμματιστεί συζητήσεις σχετικά με το δάνειο. Δεν θα ληφθούν επίσημες αποφάσεις, καθώς αυτές αναμένονται στη σύνοδο κορυφής στα τέλη Οκτωβρίου, αφού οι υπουργοί Οικονομικών εξετάσουν λεπτομερώς την πρόταση στο Λουξεμβούργο στις 10 Οκτωβρίου.
«Ο στόχος (στην Κοπεγχάγη) είναι να συγκεντρωθεί επαρκής υποστήριξη από άλλες χώρες για να απομονωθεί ο Όρμπαν», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ υπό τον όρο της ανωνυμίας. «Βρισκόμαστε σε μια γκρίζα ζώνη», σημείωσε στο Politico.
Η Γερμανία, η Ισπανία, η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής που συνορεύουν με την Ουκρανία είναι βασικοί υποστηρικτές του σχεδίου της ΕΕ. Ωστόσο, η Γαλλία και η Ιταλία έχουν δείξει μέχρι τώρα επιφυλακτικότητα απέναντι σε οποιαδήποτε καινοτόμα ιδέα για τη χρήση των παγωμένων κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Το στοίχημα των 140 δισ. ευρώ
Το μεγαλύτερο μέρος των ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων έχει παγώσει στην Euroclear από τότε που ο Πούτιν ξεκίνησε τον πόλεμο, τον Φεβρουάριο του 2022. Μεγάλο μέρος αυτών είχε επενδυθεί σε δυτικά κρατικά ομόλογα που έχουν λήξει και έχουν μετατραπεί σε μετρητά. Αυτά τα μετρητά βρίσκονται επί του παρόντος σε λογαριασμό καταθέσεων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Οι Βρυξέλλες έχουν ήδη εξετάσει το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσουν τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία, αλλά οι προηγούμενες προσπάθειες να χρησιμοποιηθούν τα μετρητά που έχουν δεσμευθεί λόγω κυρώσεων, συνάντησαν έντονη πολιτική αντίσταση.
Το δάνειο αποζημίωσης θα εκταμιευθεί σε δόσεις και θα χρησιμοποιηθεί για την «ευρωπαϊκή αμυντική συνεργασία» και «για την κάλυψη των δημοσιονομικών αναγκών», ανέφερε η Επιτροπή σε σημείωμα.
Αλλά ένα βέτο από τη Βουδαπέστη θα επέστρεφε ουσιαστικά τα ρωσικά χρήματα στη Μόσχα, αφήνοντας τις ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν την αποπληρωμή του δανείου προς την Ουκρανία. Και γι’ αυτό αναζητείται λύση για να μειωθεί αυτός ο κίνδυνος.
Αρκετές χώρες όμως ανησυχούν ότι η χρήση παλιών δηλώσεων για να καθοριστεί η μελλοντική πολιτική θα δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο. «Η Ουγγαρία έχει λόγους για να αντιδράσει νομικά», δήλωσε ένας διπλωμάτης της ΕΕ. «Εάν οι σκεπτικιστές δεν αλλάξουν γνώμη, δεν υπάρχει ζήτημα Όρμπαν», τόνισε άλλος.
Πηγή: skai.gr
