Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επανέφερε στο προσκήνιο το Όρος Pickaxe, μια άκρως οχυρωμένη υπόγεια εγκατάσταση στο κεντρικό Ιράν, η οποία θεωρείται από δυτικές και ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών ως ένα από τα σημαντικότερα σημεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
«Θα φτάσουμε σε αυτή την περιοχή πιθανότατα πολύ σύντομα. Και δεν υπάρχει τίποτα που μπορούν να κάνουν γι’ αυτό», δήλωσε ο Τραμπ την Τρίτη, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εξετάζουν το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης.
Όπως δημοσίευσε το CNN, η Τεχεράνη απάντησε ότι οποιαδήποτε αμερικανική επίθεση σε πυρηνικές εγκαταστάσεις θα θεωρηθεί κλιμάκωση της σύγκρουσης στην περιοχή, προειδοποιώντας για σοβαρές συνέπειες.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Τι είναι το Όρος Pickaxe
Το Όρος Pickaxe βρίσκεται περίπου 1,5 χιλιόμετρο νότια της εγκατάστασης εμπλουτισμού ουρανίου στη Νατάνζ και φιλοξενεί μία από τις πλέον προστατευμένες υπόγειες εγκαταστάσεις του Ιράν.
Η ονομασία προέρχεται από το γειτονικό βουνό Kuh-e Kolang Gaz La, καθώς η περσική λέξη «Kolang» σημαίνει «αξίνα» (pickaxe).
Σύμφωνα με το Institute for Science and International Security (ISIS), το υπόγειο συγκρότημα βρίσκεται σε βάθος τουλάχιστον 100 μέτρων κάτω από το βουνό, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την καταστροφή του ακόμη και με διατρητικά πυρομαχικά μεγάλης ισχύος.
Η κατασκευή της εγκατάστασης ξεκίνησε το 2020. Το Ιράν είχε ενημερώσει τότε τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) ότι η νέα μονάδα προοριζόταν για τη συναρμολόγηση προηγμένων φυγοκεντρητών, οι οποίοι χρησιμοποιούνται στη διαδικασία εμπλουτισμού ουρανίου.
Τι γνωρίζουμε για την εγκατάσταση
Η πραγματική μορφή και οι δυνατότητες της εγκατάστασης παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες, καθώς δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα σχέδια ή επίσημα στοιχεία για το εσωτερικό της. Οι περισσότερες πληροφορίες προέρχονται από την ανάλυση δορυφορικών εικόνων.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση του Institute for Science and International Security, το συγκρότημα διαθέτει πολλαπλές υπόγειες σήραγγες, εκτεταμένη περίμετρο ασφαλείας και ενισχυμένες εισόδους από οπλισμένο σκυρόδεμα, σχεδιασμένες ώστε να αντέχουν σε αεροπορικές επιθέσεις.
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι το έργο δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Μάλιστα, οι κατασκευαστικές εργασίες φαίνεται να επιταχύνθηκαν μετά τις επιθέσεις που δέχθηκαν άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν το 2025, μεταξύ των οποίων και το συγκρότημα της Νατάνζ, που βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το Όρος Pickaxe.
Γιατί προκαλεί ανησυχία
Το Center for Strategic and International Studies (CSIS) εκτιμά ότι η αυξημένη δραστηριότητα στην περιοχή μπορεί να εξηγείται με περισσότερους από έναν τρόπους.
Ένα ενδεχόμενο είναι ότι το Ιράν κατασκευάζει εκεί νέους προηγμένους φυγοκεντρητές, όπως είχε δηλώσει στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας. Ένα δεύτερο σενάριο είναι ότι μεταφέρει στο νέο συγκρότημα κρίσιμες δραστηριότητες από εγκαταστάσεις που υπέστησαν ζημιές.
Παράλληλα, ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να δημιουργείται μια νέα μυστική μονάδα εμπλουτισμού ουρανίου, η οποία θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην ανασυγκρότηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Υπάρχουν αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου;
Σύμφωνα με ισραηλινή πηγή ασφαλείας που επικαλείται το CNN, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι μετά τις επιθέσεις του Ιουνίου του 2025 το Ιράν μετέφερε στο Όρος Pickaxe μέρος των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, καθώς και προηγμένους φυγοκεντρητές.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου των 12 ημερών, το Ισραήλ έπληξε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις στη Νατάνζ, το Ισφαχάν και το Φορντό, ενώ αργότερα οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποίησαν επιθέσεις στις ίδιες εγκαταστάσεις χρησιμοποιώντας διατρητικές βόμβες μεγάλης ισχύος. Ο Τραμπ είχε τότε υποστηρίξει ότι οι πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν είχαν «εξαφανιστεί».
Ωστόσο, το Όρος Pickaxe δεν αποτέλεσε στόχο των επιθέσεων, γεγονός που έχει οδηγήσει αρκετούς αναλυτές να θεωρούν ότι ενδέχεται να έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Από την πλευρά της, η Τεχεράνη απορρίπτει κατηγορηματικά τους ισχυρισμούς περί μυστικών πυρηνικών δραστηριοτήτων, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα εξυπηρετεί αποκλειστικά ειρηνικούς ενεργειακούς σκοπούς και ότι στόχος της είναι η κάλυψη των εγχώριων ενεργειακών αναγκών και η αύξηση των εξαγωγών πετρελαίου.
Θα μπορούσε να αποτελέσει στόχο νέας επίθεσης;
Οι εκτιμήσεις των ειδικών διίστανται.
Η αναλύτρια θεμάτων μη διάδοσης πυρηνικών όπλων Άντρεα Στρίκερ υποστηρίζει ότι η εγκατάσταση θα πρέπει να εξουδετερωθεί προκειμένου να αποτραπεί η επαναφορά των δυνατοτήτων εμπλουτισμού ουρανίου και η αξιοποίηση χιλιάδων προηγμένων φυγοκεντρητών που, σύμφωνα με την ίδια, αποτελούν τα εναπομείναντα στοιχεία του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Από την άλλη πλευρά, έκθεση του Institute for Science and International Security επισημαίνει ότι, παρότι το υπόγειο συγκρότημα είναι εξαιρετικά καλά προστατευμένο, εξακολουθεί να εξαρτάται από κρίσιμες υποδομές, όπως η ηλεκτροδότηση, ο εξαερισμός, τα συστήματα ψύξης και οι οδοί ανεφοδιασμού. Αυτές οι υποδομές θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο μιας στρατιωτικής επιχείρησης.
Ωστόσο, αρκετοί ειδικοί αμφισβητούν κατά πόσο ακόμη και μια μεγάλης κλίμακας αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να καταστρέψει τον πυρήνα της εγκατάστασης.
Ο συνδιευθυντής του Προγράμματος Πυρηνικής Πολιτικής του Carnegie Endowment for International Peace, Τζέιμς Άκτον, εκτιμά ότι το πιθανότερο αποτέλεσμα θα ήταν η κατάρρευση των σηράγγων πρόσβασης και όχι η ολοκληρωτική καταστροφή του υπόγειου συγκροτήματος.
Όπως ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, μια τέτοια εξέλιξη «δεν αλλάζει ουσιαστικά τα δεδομένα».
Πηγή: skai.gr
