Ουκρανία: Και η «προθυμία» έχει τα όριά της

Η συνάντηση του «Συνασπισμού των προθύμων» την Πέμπτη στις Βρυξέλλες φανέρωσε τα προβλήματα που έχει εκ γενετής αυτή η ιδέα, που προωθούν μετ’ επιτάσεως Εμμανουέλ Μακρόν και Κιρ Στάρμερ, με στόχο τη στήριξη και την προστασία της Ουκρανίας. Από τις χώρες που συμμετέχουν, καμία σχεδόν δεν έδειξε πραγματικά πρόθυμη να στείλει δυνάμεις στην Ουκρανία, την ώρα που έτσι κι αλλιώς παραμένει ασαφές τι μέγεθος θα πρέπει να έχει μια τέτοια αποστολή των Ευρωπαίων για τη διασφάλιση της ειρήνης και ποιος ακριβώς θα είναι ο στόχος και ο χαρακτήρας της.

Περιμένοντας τον Τραμπ

Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι υπουργοί έδειξαν να υπολογίζουν στην περαιτέρω αμερικανική παρουσία στην περιοχή και να ελπίζουν στην αλλαγή στάσης της Ουάσινγκτον για το θέμα. Ήταν χαρακτηριστική η απάντηση του Φινλανδού υπουργού Άμυνας, που παραδέχτηκε ότι θα είναι πολύ δύσκολη η παρακολούθηση και διαφύλαξη μιας εκεχειρίας κατά μήκος των περίπου 1.400 χιλιομέτρων συνόρων Ρωσίας και Ουκρανίας, χωρίς την συμμετοχή των ΗΠΑ στο όλο εγχείρημα. Ο Ντόναλντ Τραμπ το έχει ωστόσο αποκλείσει κατ’ επανάληψη και έχει εκτός αυτού ανακοινώσει τη σταδιακή απόσυρση Αμερικανών στρατιωτών συνολικά από την Ευρώπη.

Ούτε οι Φινλανδοί, ούτε οι Πολωνοί, ούτε οι Ολλανδοί, που αποτελούν σταθερά «στηρίγματα» του Κιέβου την τελευταία τριετία, δείχνουν όμως καμιά προθυμία επί τόπου εμπλοκής τους στο ουκρανικό έδαφος. Το ίδιο ισχύει φυσικά εξ’ αρχής και για χώρες του Νότου, όπως η Ιταλία και η Ισπανία, που ποτέ δεν έδειξαν να ενθουσιάζονται με αυτή τη γαλλοβρετανική ιδέα. Απομένουν έτσι οι Δανοί και οι χώρες της Βαλτικής, που θα μπορούσαν να συμβάλουν περισσότερο με συμβολικό τρόπο, αφού μιλάμε για χώρες με μικρό πληθυσμό και ανάλογο αριθμό δυνάμεων.

Πόσοι και με ποια εντολή

Υπάρχουν όμως και πολλά αδιευκρίνιστα ζητήματα, κι ας έχουν περάσει στο μεταξύ εβδομάδες από την εξαγγελία της πρωτοβουλίας. Πρώτο και βασικότερο, με ποια εντολή και με ποια σημαία θα εγκατασταθεί μια τέτοια δύναμη στην Ουκρανία; Θα είναι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, όπως είχε πει κάποια στιγμή ο Μακρόν; Αυτό φαντάζει αδύνατο, από τη στιγμή που η Ρωσία είναι μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και έχει απορρίψει αυτό το δεδομένο. Το ΝΑΤΟ δεν μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο, εκτός αν θέλει να ρισκάρει μια ερμηνεία της κίνησης αυτής από τη Μόσχα ως κήρυξη πολέμου. Έτσι το πλαίσιο παραμένει ασαφές, όπως και το πού θα τοποθετηθούν θεωρητικά αυτές οι δυνάμεις και αν θα έχουν εντολή εμπλοκής. Μια ιδέα είναι να βρίσκονται στα μετόπισθεν, όχι δηλαδή στα σύνορα με τη Ρωσία ως δύναμη υποστήριξης. Άλλωστε οι 20.000 ή 30.000 για τις οποίες γίνεται λόγος δεν είναι σε θέση να προστατεύσουν την πρώτη γραμμή του μετώπου.

Πρόσθετη βοήθεια σε… είδος

Με άλλα λόγια, παρά τις συνεχείς διασκέψεις των «προθύμων», που τυγχάνουν προς το παρόν σημαντικής επικοινωνιακής προβολής από τον γαλλικό και βρετανικό Τύπο, το σχέδιο παραμένει υπέρμετρα θολό και απλώς καταφέρνει να συντηρεί τη συζήτηση για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια πιο ενεργή παρέμβαση των Ευρωπαίων στην επόμενη μέρα της Ουκρανίας.

Αυτό που παραμένει πιο συγκεκριμένο είναι η αποστολή στρατιωτικού υλικού προς το Κίεβο, κάτι που επιβεβαιώθηκε την Παρασκευή στη συνάντηση της Ομάδας Επαφής για την άμυνα της Ουκρανίας, επίσης στις Βρυξέλλες. Ανάμεσα στις χώρες που ανακοίνωσαν πρόσθετη βοήθεια, ύψους αρκετών δισεκατομμυρίων ευρώ, ήταν η Βρετανία, η Νορβηγία και η Γερμανία. Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους επανέλαβε ότι η Ομάδα Επαφής στο «σχήμα Ράμσταϊν» παραμένει ένας αξιόπιστος σύμμαχος της Ουκρανίας. Και υπολόγισε ότι έως το 2029 η Γερμανία θα διαθέσει στο Κίεβο στρατιωτικό υλικό ύψους 8 δισεκατομμυρίων ευρώ.