Ουκρανία: Ο Σρέντερ ως έντιμος διαμεσολαβητής;

Η Μόσχα θέλει τον πρώην καγκελάριο Σρέντερ ως διαμεσολαβητή στο Ουκρανικό. Πολλοί κάνουν λόγο για «διαμφισβητούμενη», αν όχι για «μη σοβαρή» επιλογή…Ως επικεφαλής των Γερμανών Σοσιαλδημοκρατών (SPD) ο Γκέρχαρντ Σρέντερ είχε διατελέσει καγκελάριος στην περίοδο 1998-2005. Τώρα ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλάντιμιρ Πούτιν δηλώνει ότι θα επιθυμούσε να τον δει σε ρόλο διαμεσολαβητή για την ειρήνευση στην Ουκρανία.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του ο Σρέντερ είχε ακολουθήσει μία εξωτερική πολιτική φιλική απέναντι στη Ρωσία, η οποία πάντως δεν διέφερε σημαντικά από εκείνη που είχαν εφαρμόσει άλλοι Γερμανοί πολιτικοί. Τόσο οι διάδοχοι του Σρέντερ στην καγκελαρία- δηλαδή η Άνγκελα Μέρκελ και ο Όλαφ Σολτς- όσο και ο σημερινός πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Γερμανίας, Φρανκ Βάλτερ Στάινμαϊερ, είχαν διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εδραίωση φιλικών δεσμών μεταξύ Βερολίνου και Μόσχας, ιδιαίτερα μέσα από έργα μακράς πνοής, όπως οι αγωγοί φυσικού αερίου Nord Stream.

Αυτό όμως που διαφοροποιεί τον 82χρονο Σρέντερ από όλους τους άλλους Γερμανούς πολιτικούς, είναι ότι εξακολουθούσε να τηρεί φιλορωσική στάση ακόμη και μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αγνοώντας τη γενική κατακραυγή. Αυτή η στάση έχει αποξενώσει τον Σρέντερ ακόμη και από το ίδιο του το κόμμα, το οποίο παλαιότερα είχε επιχειρήσει να τον αποπέμψει.

Μία μακρά φιλία

Από τότε που ανήλθε στην εξουσία, το 1998, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ άρχισε να οικοδομεί μία στενή φιλία με τον Πούτιν. Μάλιστα ο Ρώσος πρόεδρος τον κάλεσε σε πάρτι για τα γενέθλιά του το 2014 στη Μόσχα. Μετά τη θητεία του στην καγκελαρία, ο Σρέντερ εργάστηκε σε κρατικούς ενεργειακούς κολοσσούς της Ρωσίας. Ενώ ο ίδιος λίγο πριν αφυπηρετήσει είχε δώσει την τελική έγκριση για την κατασκευή του αγωγού Nord Stream 1, το 2016 εξελέγη πρόεδρος στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας που διαχειρίζεται τον Nord Stream 2. Τελικά ο αγωγός Nord Stream 2 ολοκληρώθηκε, αλλά δεν λειτούργησε ποτέ.

Το 2022 ο Αλεξέι Ναβάλνι, ένας από τους πιο γνωστούς Ρώσους αντιφρονούντες που θα έβρισκε αργότερα τραγικό θάνατο σε στρατόπεδο αναγκαστικής εργασίας στη Σιβηρία, επέκρινε τον πρώην καγκελάριο για τις προνομιακές σχέσεις του με το Κρεμλίνο. «Ο Γκέρχαρντ Σρέντερ πληρώνεται από τον Πούτιν» έλεγε χαρακτηριστικά ο Ναβάλνι στην Bild. «Είχε διατελέσει καγκελάριος στην πιο ισχυρή χώρα της Ευρώπης και τώρα είναι το ‘παιδί για τα θελήματα’ του Πούτιν, προστατεύοντας δολοφόνους».

Στη Μόσχα, ακόμη και το 2022

Το 2022 και ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, ο Σρέντερ δεν δίστασε να ταξιδέψει στη Μόσχα, αναζητώντας μία «λύση μέσω διαπραγμάτευσης» με τον Πούτιν, όπως ισχυριζόταν ο ίδιος. Την εποχή εκείνη ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έκανε λόγο για μία «αηδιαστική» πρωτοβουλία του Σρέντερ. Ωστόσο, δύο χρόνια αργότερα ο πρώην καγκελάριος, μιλώντας στο πρακτορείο dpa, επανέλαβε ότι η διαπραγμάτευση με τον Πούτιν θα ήταν η μοναδική λύση για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Απαντώντας στο ερώτημα γιατι διατηρεί ακόμη μία φιλική σχέση με τον Πούτιν, παρά τις αιτιάσεις για ρωσικά εγκλήματα πολέμου στην Ουκρανία, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ θέλησε να διαχωρίσει τα δύο αυτά ζητήματα. Από τη μία πλευρά, τόνισε, δεν θέλει να λησμονήσει «τα θετικά στοιχεία» στην προσωπική σχέση με τον Πούτιν, η οποία μάλιστα θα μπορούσε να αποδειχθεί ωφέλιμη στις προσπάθειες για διευθέτηση κρίσιμων πολιτικών ζητημάτων. Από την άλλη, ξεκαθάρισε, «είναι προφανές ότι ο πόλεμος δεν μπορεί να λήξει με την ολοκληρωτική ήττα ούτε της μίας, ούτε της άλλης πλευράς».

Τον περασμένο Ιανουάριο, σε άρθρο του για την εφημερίδα Berliner Zeitung, ο Γκέρχαρντ Σρέντερ παραδέχθηκε ότι η ρωσική εισβολή στη γειτονική Ουκρανία παραβιάζει το διεθνές δίκαιο. «Ωστόσο», διευκρίνησε, «είμαι αντίθετος σε μία δαιμονοποίηση της Ρωσίας, ωσάν να πρόκειται για προαιώνιο εχθρό».

Επιμέλεια: Γιάννης Παπαδημητρίου

Πηγή: Deutsche Welle