Αιχμηρή ανακοίνωση με αφορμή τη συζήτηση για την αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ και ειδικότερα του συντελεστή πρωτογενούς ενέργειας του ηλεκτρισμού, εξέδωσε το Ελληνικό Ινστιτούτο Παθητικού Κτιρίου (ΕΙΠΑΚ), διατυπώνοντας σοβαρές ενστάσεις για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει η προτεινόμενη αλλαγή.
Οπως αναφέρει ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Στέφανος Παλλαντζάς, η πρόσφατη πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ, διά του συμβούλου της Δρ. Απόστολου Ευθυμιάδη καθώς και η σχετική επιστολή προς το ΥΠΕΝ, για την αναθεώρηση του συντελεστή πρωτογενούς ενέργειας του ηλεκτρισμού στον ΚΕΝΑΚ, δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική εισήγηση. Αγγίζει τον πυρήνα της ενεργειακής πιστοποίησης και τον τρόπο με τον οποίο αξιολογείται το υφιστάμενο κτιριακό απόθεμα.
Ο κ. Παλλαντζάς παραθέτει μια σειρά από λόγους που εξηγούν την τοποθέτησή του:
1. Αναβάθμιση χωρίς τις απαραίτητες βελτιώσεις
Η πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ ζητά τη μείωση του συντελεστή μετατροπής του ηλεκτρισμού από το 2,9 στο 1,0. Εάν υιοθετηθεί, εκατοντάδες χιλιάδες ακίνητα χαμηλών κατηγοριών (προ του 1980) θα εμφανίζονται αναβαθμισμένα κατά 2-3 κατηγορίες στο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ), χωρίς να έχει γίνει η παραμικρή βελτίωση στη μόνωσή τους. Με άλλα λόγια, το κτίριο που στα χαρτιά θα παρουσιάζεται ως ενεργειακά επαρκές, στην πραγματικότητα θα παραμένει ενεργοβόρο, επισημαίνει ο κ. Παλλαντζάς.
2. ΑΠΕ και ηλεκτρικό δίκτυο
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΕΙΠΑΚ, στην πρόταση της ΠΟΜΙΔΑ αναφέρεται ότι οι ΑΠΕ πρέπει να έχουν συντελεστή 0. Οπως εξηγεί, ο συντελεστής 0 αφορά την αυτοπαραγωγή στο σημείο κατανάλωσης (on-site), δηλαδή, το φωτοβολταϊκό στη στέγη μου. Η πρόταση ζητά ο συντελεστής 0 να διαχυθεί στο σύνολο του ηλεκτρικού δικτύου, κάτι που δεν εφαρμόζεται πουθενά στην Ευρώπη, ούτε καν με συντελεστή 1,0.
Το ηλεκτρικό δίκτυο της Ελλάδας, ακόμα και με 50% ΑΠΕ το καλοκαίρι, τη νύχτα του χειμώνα -όταν οι ανάγκες θέρμανσης είναι μέγιστες- στηρίζεται σε φυσικό αέριο και λιγνίτη. Το ρεύμα που καταναλώνει μια αντλία θερμότητας ένα παγωμένο βράδυ του Ιανουαρίου δεν είναι απαραίτητα «πράσινο». Είναι ρεύμα παραγόμενο από ορυκτά καύσιμα, με τεράστιες απώλειες μεταφοράς και διανομής. Το να δίνουμε συντελεστή 1,0 στο δίκτυο είναι σαν να λέμε ότι η ενέργεια φτάνει στην πρίζα μας με μαγικό τρόπο, χωρίς καμία απώλεια και καμία περιβαλλοντική επιβάρυνση.
3. Αντλία θερμότητας
Η παρουσίαση της αντλίας θερμότητας ως «μοναδικής λύσης» χωρίς προηγούμενη μόνωση είναι, σύμφωνα με το Ινστιτούτο, τεχνικά προβληματική. Σε ένα αμόνωτο κτίριο προ του ’80, η λειτουργία της μπορεί να οδηγήσει σε υψηλές θερμοκρασίες προσαγωγής, με αποτέλεσμα μείωση του COP (βαθμού απόδοσης) και αυξημένη κατανάλωση.
Έτσι, ένας ιδιοκτήτης μπορεί να βλέπει ένα ΠΕΑ κατηγορίας Β, αλλά ο λογαριασμός ρεύματος να παραμένει ιδιαίτερα υψηλός.
Αυτό, όπως επισημαίνεται, ενδέχεται να ενισχύσει φαινόμενα «ενεργειακής φτώχειας», δηλαδή ένα σπίτι να εμφανίζεται αποδοτικό στα χαρτιά, αλλά να μην είναι οικονομικά βιώσιμο στη χρήση.
4. Να μην γίνει ο ΚΕΝΑΚ ένα αναξιόπιστο εργαλείο
Η αναθεώρηση του ΚΕΝΑΚ, υπογραμμίζεται, οφείλει να διασφαλίζει ότι η ενεργειακή κατάταξη αντανακλά την πραγματική κατανάλωση και δεν δημιουργεί στρεβλά κίνητρα που ενδέχεται να αναβάλλουν ουσιαστικές παρεμβάσεις μόνωσης. Πρέπει επίσης να διασφαλίζει τη θερμική άνεση, την υγεία των ενοίκων και την ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος.
5. Καταδίκη των υφιστάμενων κτιρίων
Κατά το ΕΙΠΑΚ, υπάρχει ο κίνδυνος να αποθαρρυνθούν επενδύσεις σε θερμοπρόσοψη και μόνωση δώματος -παρεμβάσεις που βελτιώνουν ουσιαστικά το κέλυφος και τη μακροχρόνια απόδοση του κτιρίου- εάν η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να επιτευχθεί λογιστικά μέσω αλλαγής συντελεστών.
Τα κτίρια προ του ’80, επισημαίνεται, κινδυνεύουν να παραμείνουν ενεργειακά ανεπαρκή, παρότι θα εμφανίζονται αναβαθμισμένα στο ΠΕΑ.
6. “Μας συμφέρει μεν, διαφωνούμε δε”
Ο κ. Παλλαντζάς αναφέρει ότι, ως μελετητής Παθητικών Κτιρίων (Passive House), μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε θεωρητικά να ενισχύσει τη θέση των πλήρως εξηλεκτρισμένων κτιρίων με αυτοπαραγωγή. Ωστόσο, όπως σημειώνει, το ζητούμενο δεν είναι η ενίσχυση επιμέρους τεχνολογιών, αλλά η συνολική αναβάθμιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, μεγάλο μέρος του οποίου παραμένει αμόνωτο.
Η αρχή «Efficiency First» (Πρώτα η Απόδοση) -πρώτα θωράκιση του κελύφους και έπειτα αναβάθμιση συστημάτων -χαρακτηρίζεται ως επιστημονικά ορθότερη προσέγγιση.
7. Η Έλευση του ETS-2
Από το 2027-2028, οι εκπομπές ρύπων από τη θέρμανση των κτιρίων θα κοστολογούνται μέσω του συστήματος ETS-2. Εκεί, σημειώνεται, θα μετρά η πραγματική κατανάλωση ενέργειας και όχι μόνο η τυπική ενεργειακή κατάταξη.
Συμπερασματικά, το ΕΙΠΑΚ τονίζει ότι η ενεργειακή μετάβαση απαιτεί τεχνική ακρίβεια, διαφάνεια και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Καλεί το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να αξιολογήσει προσεκτικά τις προτάσεις, με γνώμονα την επιστημονική τεκμηρίωση και το δημόσιο συμφέρον.
Η ουσιαστική αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, καταλήγει το ΕΙΠΑΚ, προϋποθέτει ενίσχυση του κελύφους (μόνωση, κουφώματα) σε συνδυασμό με αποδοτικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης.
Πηγή: skai.gr
