Πόλεμος στην Ουκρανία: Ο Πούτιν έχει πιο φιλοδόξους στόχους από το Κίεβο

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι πιστεύει ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν θέλει ειρήνη. Η Ουκρανία και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί της δεν πιστεύουν ότι θέλει ειρήνη, ενώ ο ίδιος ο Ρώσος ηγέτης είπε ότι θέλει, αλλά στη συνέχεια αρνήθηκε να υπογράψει εκεχειρία όταν του δόθηκε η επιλογή.

Αυτό που πραγματικά θέλει ο Πούτιν, ωστόσο, είναι κάτι πολύ, πολύ μεγαλύτερο τονίζει το CNN σε ανάλυσή του. 

Ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει κρύψει το γεγονός ότι πιστεύει πως η Ουκρανία δεν πρέπει να υπάρχει ως ανεξάρτητο κράτος, και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θέλει το ΝΑΤΟ να συρρικνωθεί ξανά στο μέγεθος της εποχής του Ψυχρού Πολέμου.

Αλλά περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, θέλει να δει μια νέα παγκόσμια τάξη πραγμάτων – και θέλει η Ρωσία να παίξει τον πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτήν.

Ο Πούτιν και αρκετοί από τους πιο έμπιστους συμμάχους του προέκυψαν από τα απομεινάρια της KGB, της υπηρεσίας πληροφοριών της σοβιετικής εποχής. Ποτέ δεν ξέχασαν την ταπείνωση της πτώσης της Σοβιετικής Ένωσης και δεν είναι ευχαριστημένοι με τις διεθνείς εξελίξεις έκτοτε.

Ο Πούτιν αναρρήθηκε στην εξουσία κατά τη διάρκεια του χάους της δεκαετίας του 1990, όταν η ρωσική οικονομία κατέρρευσε και έπρεπε να διασωθεί από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και την Παγκόσμια Τράπεζα – άλλη μια ταπείνωση για την πρώην υπερδύναμη.

Αλλά από το 2000, οπότε ο Πούτιν έγινε πρόεδρος, η σταθερή αύξηση των τιμών του πετρελαίου έκανε τη Ρωσία και πολλούς Ρώσους πλουσιότερους από ποτέ. Και η Ρωσία είχε φωνή. Προσκλήθηκε στον όμιλο G7 των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου – μετονομάστηκε σε G8 μετά την ένταξή της. 

Αλλά αυτό δεν ήταν αρκετό για τον Ρώσο ηγέτη, δήλωσε στο CNN η Κριστίν Μπερζίνα, διευθύνουσα σύμβουλος στο German Marshal Fund των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Ο Πούτιν ήταν ευτυχής να τα πετάξει όλα αυτά για λογαριασμό των πολιτών του λόγω υψηλότερων γεωπολιτικών στόχων», είπε η Μπερζίνα. Η Ρωσία εκδιώχθηκε από την G8, επιβλήθηκε κυρώσεις από τη Δύση και εξοστρακίστηκε από την παγκόσμια σκηνή λόγω της επιθετικότητάς της κατά της Ουκρανίας.

Η Μπερζίνα είπε ότι ποτέ δεν ήταν αρκετά καλό για τη Ρωσία να είναι «η όγδοη της G7». 

Για να κατανοήσουμε τι θέλει ο Πούτιν από τις τρέχουσες συνομιλίες με τις ΗΠΑ, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι οι δύο πλευρές συζητούν επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες έκαναν μια στροφή πολιτικής υπό τον Τραμπ – όχι λόγω μιας θεμελιώδους αλλαγής στη ρωσική σκέψη.

Ο Τραμπ θέλει ο πόλεμος στην Ουκρανία να τελειώσει το συντομότερο δυνατό, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει περαιτέρω εδαφικές απώλειες για την Ουκρανία.

Αυτό σημαίνει ότι ο Πούτιν δεν έχει πολλά να χάσει από τη συζήτηση.

Ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι «η Ρωσία έχει όλα τα χαρτιά» στον πόλεμο με την Ουκρανία, αλλά στο πεδίο της μάχης καταγράφεται ως επί το πλείστον αδιέξοδο τα τελευταία δύο χρόνια.
Ενώ η Ρωσία σημειώνει κάποια σταδιακά εδαφικά κέρδη, σίγουρα δεν κερδίζει – αν και αυτό θα μπορούσε να αλλάξει αν οι ΗΠΑ σταματήσουν να παρέχουν όπλα και πληροφορίες στην Ουκρανία.

“Ο Πούτιν πήγε στην Ουκρανία σκεπτόμενος ότι θα είναι μια εύκολη, γρήγορη επιχείρηση. Τρία χρόνια μετά, ελέγχει το 20% της Ουκρανίας, αλλά με τρομερό, τρομερό κόστος. Εννοώ ότι ουσιαστικά οι Ρώσοι χάνουν. Το θέμα όμως είναι ότι οι Ουκρανοί χάνουν γρηγορότερα”, δήλωσε στο CNN ο κορυφαίος Ρώσος αναλυτής Μαρκ Γκαλεότι. 

Για τον Πούτιν και τους ανθρώπους γύρω του, η πίεση του Τραμπ για κατάπαυση του πυρός απλώς παρουσιάζει μια ευκαιρία για να εξασφαλίσει γρήγορες νίκες, ενώ συνεχίζει να παρακολουθεί τους μακροπρόθεσμους στόχους του, είπε.

“Ο Πούτιν είναι καιροσκόπος. Του αρέσει να δημιουργεί δυναμικές, χαοτικές καταστάσεις, που δημιουργούν μια μεγάλη ποικιλία ευκαιριών. Και μετά μπορεί να επιλέξει ποια ευκαιρία του αρέσει και μπορεί να αλλάξει γνώμη”, σχολίασε ο Γκαλεότι. 

Μακροπρόθεσμο σχέδιο

Ο Πούτιν και οι βοηθοί του έχουν καταστήσει σαφές ότι οι μακροπρόθεσμοι στόχοι τους δεν έχουν αλλάξει. Ακόμη και όταν μιλούν για επιθυμία για ειρήνη, οι Ρώσοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι οι «πρωτεύουσες αιτίες» της σύγκρουσης στην Ουκρανία πρέπει να «εξαλειφθούν».

Κατά την άποψη του Κρεμλίνου, αυτές οι «ριζικές αιτίες» ισοδυναμούν με την κυριαρχία της Ουκρανίας και τον δημοκρατικά εκλεγμένο πρόεδρό της Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς και την επέκταση του ΝΑΤΟ προς ανατολάς τα τελευταία 30 χρόνια.

Ο Πούτιν διέταξε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022 για να αναγκάσει μια αλλαγή καθεστώτος στο Κίεβο, σχεδιάζοντας να εγκαταστήσει μια κυβέρνηση υπέρ της Μόσχας. Στόχος του ήταν να μετατρέψει την Ουκρανία σε ένα κράτος υποτελές όπως η Λευκορωσία και να αποτρέψει τη μελλοντική ένταξη της στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο ΝΑΤΟ.

Δεν πέτυχε αυτόν τον στόχο χρησιμοποιώντας στρατιωτική δύναμη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τον έχει εγκαταλείψει.

Αντίθετα, μπορεί να προσπαθήσει να το πετύχει με άλλα μέσα.

«Ο ευκολότερος τρόπος για τη Ρωσία να πετύχει αυτό που θέλει σε μια διαφορετική χώρα δεν είναι μέσω στρατιωτικών μέσων, αλλά μέσω παρεμβάσεων και της εκλογικής διαδικασίας», είπε η Μπερζίνα, προσθέτοντας ότι αυτό είναι το πιο πιθανό –ή μάλλον το πιθανότερο– ότι θα επιχειρήσει να κάνει μετά την επιβολή κατάπαυσης του πυρός.

Αυτός είναι πιθανόν ο λόγος που η Ρωσία συνεχίζει να αμφισβητεί τη νομιμότητα του Ζελένσκι και να πιέζει για εκλογές – και γιατί το Κρεμλίνο χάρηκε όταν ο Τραμπ υιοθέτησε αυτή την αφήγηση και αποκάλεσε τον Ουκρανό ηγέτη «δικτάτορα χωρίς εκλογές». Ο στρατιωτικός νόμος της Ουκρανίας – που επιβλήθηκε λόγω της επιθετικότητας της Ρωσίας – απαγορεύει τη διεξαγωγή εκλογών ενώ η σύγκρουση είναι σε εξέλιξη.

Ο Τραμπ και ο αντιπρόεδρος Βανς απέρριψαν την ιδέα ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ σύντομα και ο Πούτιν ζήτησε τη δέσμευση των ΗΠΑ ότι αυτό δεν θα είναι μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.

Όμως η Μπερζίνα είπε ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας δεν πιστεύουν τις υποσχέσεις του Πούτιν ότι θα σταματήσει να πολεμά εάν η Ουκρανία γίνει – όπως την αποκάλεσε – ουδέτερη.

«Ανεξάρτητα από το τι πιστεύουν ο Τραμπ και ο Πούτιν ότι μπορούν να κανονίσουν αυτή την εβδομάδα ή φέτος, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη βρίσκουν πλέον τον Πούτιν ουσιαστικά αναξιόπιστο», είπε.

“Μπορεί να υπάρξει επιθυμία για τη Ρωσία να δοκιμάσει ξανά τις δυνάμεις της στρατιωτικά; Σίγουρα. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι Ευρωπαίοι βλέπουν πολύ καθαρά τις δυνατότητες μελλοντικής στρατιωτικής εμπλοκής.”

«Ζήτημα πολύ προσωπικό»

Ο Αντρέι Σολντάτοφ, ένας Ρώσος ερευνητής δημοσιογράφος και ειδικός σε θέματα ασφάλειας που ζει εξόριστος στο Λονδίνο, σχολίασε ότι ο Πούτιν και οι συνεργάτες του πιστεύουν ότι μπορούν «να προσπαθήσουν να βγάλουν κάτι από τον Τραμπ αυτή τη στιγμή».

«Πιστεύουν ότι μπορούν να κερδίσουν κάποιες τακτικές μάχες, αλλά ότι αυτό δεν θα τους έδινε αυτό που πραγματικά θέλουν, που είναι μια πλήρης αναδιάταξη των ρυθμίσεων ασφαλείας στην Ευρώπη», είπε.

«Για το Κρεμλίνο, δεν πρόκειται για πόλεμο με την Ουκρανία, πρόκειται για πόλεμο με τη Δύση, και πολλοί άνθρωποι στη Μόσχα δεν πιστεύουν πραγματικά ότι μπορούν να επιτύχουν κάποιου είδους μόνιμη συμφωνία με τις ΗΠΑ», είπε ο Σολντάτοφ στο CNN.

Η επιφυλακτικότητα της Ρωσίας για τις ΗΠΑ πηγαίνει πολύ πίσω στο χρόνο.

«Είναι πολύ προσωπικό ζήτημα για αυτούς γιατί ήταν όλοι νέοι αξιωματούχοι της KGB τότε και έχασαν την κοινωνική τους θέση, έχασαν μια θέση στη ρωσική κοινωνία, έχασαν τη χώρα όπως την περιγράφουν τώρα και αυτό ήταν εξαιρετικά ταπεινωτικό», σημείωσε ο Ρώσος αναλυτής. 

«Πιστεύουν πραγματικά ότι η Δύση για αιώνες επιδιώκει την πλήρη καταστροφή και υποταγή της Ρωσίας. Δεν είναι απλώς προπαγάνδα, πιστεύουν πραγματικά, πραγματικά σε αυτό». Αλλά ο Πούτιν έχει επίσης πλαισιώσει το σχέδιό του για την Ουκρανία με τη δική του – ανακριβή – ερμηνεία της ιστορίας, η οποία ξεπερνά κατά πολύ την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης. Ο Πούτιν έχει υποστηρίξει συχνά ότι η Ουκρανία δεν είναι πραγματική χώρα επειδή η Ουκρανία και οι Ουκρανοί είναι μέρος μιας μεγαλύτερης «ιστορικής Ρωσίας».

Οι ειδικοί λένε ότι αυτό είναι, φυσικά, ανοησία.

«Αυτό για το οποίο μιλάει είναι το γεγονός ότι η Ρωσία και η Ουκρανία και η Λευκορωσία μοιράζονται έναν πολιτικό πρόγονο που ονομάζεται Ρως… Ήταν μια μεσαιωνική πολιτική οντότητα, και να λέμε ότι η Ουκρανία δεν έχει δικαίωμα ύπαρξης λόγω αυτού του κοινού προγόνου – καμία χώρα δεν είναι όπως ήταν τον 10ο αιώνα», δήλωσε η Μόνικα Γουάιτ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ρωσικών και Σλαβονικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ.

Ο Πούτιν έχει επίσης συχνά στραφεί στη θρησκευτική ταυτότητα της Ρωσίας για να υποστηρίξει το σχέδιό του. Ο ηγέτης της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, Πατριάρχης Κύριλλος, είναι ένας από τους πιο δυνατούς υποστηρικτές του πολέμου.

«Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, η Ρωσία έχασε τη σύνδεσή της με τα προγονικά ορθόδοξα εδάφη και νομίζω ότι μέρος του έργου του Πούτιν είναι να προσπαθήσει να ξανασυνδέσει αυτό το νήμα που συνδέει τη Ρωσία του 10ου αιώνα με αυτή την καθαρή ορθόδοξη συνέχεια», είπε η Γουάιτ. «Αυτό που κάνει στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο διαφορετικό από αυτό που έκαναν μερικοί από τους πρώτους τσάρους Ρομάνοφ που συνέχισαν να προσπαθούν να πάρουν πίσω τα Ορθόδοξα εδάφη που βρίσκονταν υπό είτε οθωμανική είτε καθολική κυριαρχία, και τελικά το έκαναν».

Η συντριπτική επιθυμία του Πούτιν είναι η ηχηρή επιστροφή της Ρωσίας στο παγκόσμιο σκηνικό, τονίζει η Γουάιτ – δημιουργώντας μια “σφήνα” μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ, και με συνεργασία με τους άλλους αντιπάλους της Δύσης.

Ο Πούτιν πιστεύει ξεκάθαρα ότι η Ρωσία –η μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο από πλευράς εδαφών – θα πρέπει να συμμετέχει στη διαχείριση του κόσμου. Μπορεί να έχει έναν ομοϊδεάτη στον Λευκό Οίκο. Ο Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει ότι πιστεύει ότι οι μεγαλύτερες και πιο ισχυρές χώρες πρέπει να παίρνουν αυτό που θέλουν – είτε αυτό είναι η Γροιλανδία, είτε η Διώρυγα του Παναμά ή ένα κομμάτι της Ουκρανίας.

«Νομίζω ότι το θεμελιώδες ζήτημα όσον αφορά τον Τραμπ, είναι πως Ουκρανία είναι ένα αγορασμένο και πληρωμένο υποτελές κράτος, που οφείλει να καταλάβει τη θέση του και να αποδεχτεί ότι ουσιαστικά η Αμερική θα συνάψει κάποιου είδους συμφωνία με τη Ρωσία και στη συνέχεια θα τη φέρει πίσω στην Ουκρανία», σημείωσε ο Γκαλεότι.
 

Πηγή: skai.gr