Η Σιντίγια Μπρακόβσκα είναι 18 ετών και ονειρεύεται να γίνει κομμώτρια ή δασκάλα χορού. Σπουδάζει στην Τεχνική Σχολή Τουρισμού και Δημιουργικών Βιομηχανιών της Ρίγας, ένα επαγγελματικό σχολείο με έμφαση στη φιλοξενία, τον τουρισμό και τη μόδα. «Μου αρέσουν τα girly πράγματα», μου λέει η ψηλή Λετονή.
Εκείνο το πρωινό του Μαρτίου, 24 κορίτσια ηλικίας 16 έως 18 ετών κάθονται στην τάξη μαζί της. Κάποιες φαίνονται ντροπαλές. Άλλες κάθονται χαλαρά με τη χαρακτηριστική βαρεμάρα των εφήβων. Η αίθουσα θα μπορούσε να βρίσκεται σχεδόν οπουδήποτε στην Ευρώπη, αν δεν υπήρχαν τα όπλα πάνω στα θρανία.
Είναι ογκώδη, μαύρα και ζυγίζουν πάνω από 2,5 κιλά. Κατασκευασμένα από την αμερικανική εταιρεία Crosman, μοντέλο SBR, τα αεροβόλα μοιάζουν με τα στρατιωτικά M4 των ΗΠΑ και εκτοξεύουν μεταλλικά σφαιρίδια. Σε ένα ανεκπαίδευτο μάτι, φαίνονται αληθινά.
«Είμαι λίγο νευρική», λέει η Μπρακόβσκα πριν πιάσει για πρώτη φορά όπλο. Τι γνώμη έχει για το μάθημα εθνικής άμυνας; «Νομίζω ότι έχει νόημα», απαντά.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, η παρουσία όπλων σε τάξη θα προκαλούσε σκάνδαλο. Στη Γερμανία, για παράδειγμα, το ισχυρό συνδικάτο εκπαιδευτικών αντιτίθεται σε κάθε μορφή στρατιωτικής παρουσίας στα σχολεία. Στη Λετονία, όμως, δεν υπάρχει τέτοια αντίσταση. Η εκπαίδευση στη χρήση όπλων έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα σπουδών, ακόμη και για μελλοντικές κομμώτριες και δασκάλες χορού.
Η χώρα βρίσκεται στις ακτές της Βαλτικής, συνορεύοντας με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Μαζί με την Εσθονία και τη Λιθουανία, υπήρξε μέρος της Σοβιετικής Ένωσης για δεκαετίες. Σήμερα αποτελεί το βορειοανατολικό σύνορο του ΝΑΤΟ.
Μετά την πλήρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, οι χώρες της Βαλτικής ανησυχούν ότι μπορεί να είναι οι επόμενες. Γι’ αυτό λαμβάνουν σοβαρά τις απειλές και προετοιμάζονται για ενδεχόμενη σύγκρουση.
Η Λετονία έχει υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τους άνδρες, ενώ παράλληλα εισήγαγε υποχρεωτική εκπαίδευση εθνικής άμυνας στα σχολεία. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει στρατιωτική ιστορία, ασκήσεις, προσανατολισμό, πρώτες βοήθειες και χρήση όπλων. «Σκοπός δεν είναι να εκπαιδεύσουμε στρατιώτες, αλλά υπεύθυνους πολίτες», λέει ο συνταγματάρχης Βαλτς Άμπολινς, υπεύθυνος του προγράμματος.
Η εκπαίδευση δεν είναι πάντα εύκολη. Μια μαθήτρια σπάει το περιποιημένο νύχι της και φεύγει κλαίγοντας. Μια άλλη δυσκολεύεται με τον γεμιστήρα και επίσης ξεσπά σε δάκρυα. Λίγα λεπτά αργότερα, όμως, επιστρέφουν και δοκιμάζουν ξανά, αυτή τη φορά με επιτυχία.
Οι μαθητές δεύτερης χρονιάς κάνουν και βολές με αεροβόλα, ξαπλωμένοι στο γρασίδι δίπλα στο σχολείο. Παρά την αυτοσχέδια εικόνα, οι κανόνες ασφαλείας τηρούνται αυστηρά.
«Δεν μπορείς να διδάξεις άμυνα μόνο θεωρητικά», λέει ο εκπαιδευτής Άντρις Σκάνις. «Πρέπει να το κάνεις ξανά και ξανά.»
Παράλληλα, τονίζει ότι ο σύγχρονος στρατός δεν έχει καμία σχέση με τη βία και τον εκφοβισμό της σοβιετικής εποχής.
Η ιστορία της Λετονίας, κατοχές, καταπίεση και απώλεια ανεξαρτησίας, διαμορφώνει βαθιά το πρόγραμμα. Στόχος είναι να καλλιεργηθεί η αποφασιστικότητα να μην ξαναβρεθεί η χώρα υπό ξένο έλεγχο.
Ένας ακόμη στόχος είναι η ενσωμάτωση της ρωσόφωνης μειονότητας, ενθαρρύνοντας την κριτική σκέψη των νέων. Οι κανονικοί καθηγητές δεν συμμετέχουν στο μάθημα, ώστε, όπως λένε οι υπεύθυνοι, να διασφαλιστεί ότι η ιστορία διδάσκεται ως «γεγονός» και όχι ως ερμηνεία. Παρότι υπήρξε συζήτηση, η εφαρμογή του προγράμματος έγινε σταδιακά και χωρίς μεγάλες αντιδράσεις. Η εισβολή στην Ουκρανία επιτάχυνε την αποδοχή του.
Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι. Η κόρη του Σκάνις, 19 ετών, είναι ειρηνίστρια. «Για εκείνη, το να είμαι στρατιώτης σημαίνει ότι λείπω», λέει.
Τι γίνεται με όσους αρνούνται να αγγίξουν όπλο; «Δεν πιέζουμε κανέναν», απαντά. Μπορούν να κάνουν παρουσιάσεις αντί για πρακτική. «Αλλά αν έρθει πόλεμος, όλοι πρέπει να είναι έτοιμοι», προσθέτει.
Η εκπαιδεύτρια Μόνικα Λαζντίνα, πρώην εργαζόμενη στον χρηματοοικονομικό τομέα, λέει ότι αν ξεσπάσει πόλεμος, θα προσπαθήσει πρώτα να βγάλει τα παιδιά της από τη χώρα — και μετά θα επιστρέψει. «Θα μείνω και θα πολεμήσω», δηλώνει.
Οι φωτογραφίες ανήκουν στην συνεργάτιδα του Politico, Marlene Gawrisch
Πηγή: skai.gr
