Politico: Το σχέδιο στη Λευκορωσία για την υπονόμευση της ΕΕ μέσω του μεταναστευτικού

Tο σχέδιο στη Λευκορωσία το οποίο είχε στόχο την πολιτική διχόνοια στις χώρες της ΕΕ μέσω της εκμετάλλευσης του μεταναστευτικού, παρουσιάζεται σε δημοσίευμα του Politico.

Η καθοδήγηση από την κυβέρνηση της Λευκορωσίας ήταν σαφής: Αφήστε τους μετανάστες να πάνε στην Ευρώπη. Σύμφωνα με το Politico, όταν ο αναπληρωτής επικεφαλής της αστυνομίας στην περιοχή του Μινσκ, έλαβε αναφορές για την εξαφάνιση πολλών ανθρώπων που είχαν ταξιδέψει στη Λευκορωσία από την Αφρική, τηλεφώνησε στο Υπουργείο Εσωτερικών για να ζητήσει συμβουλές.

«Ο υπουργός έδωσε σαφείς οδηγίες», είπε ανώτερος αξιωματούχος του υπουργείου, σε μία υποκλοπή κλήσης που κοινοποιήθηκε στο Politico. «Δεν πρέπει να ασχολούμαστε με τους μετανάστες που διέρχονται προς την Ευρώπη».

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Εξαφανίστηκαν; Όλα καλά, αρκεί να μην εγκατασταθούν εδώ. Οτιδήποτε κινείται προς αυτή την κατεύθυνση… δεν πρέπει να σταθούμε εμπόδιο στο δρόμο του».

Η κλήση που διαρκεί λιγότερο από δύο λεπτά ηχογραφήθηκε τον Μάιο του 2021 και κοινοποιήθηκε στο Politico από πρώην αξιωματούχους ασφαλείας της Λευκορωσίας. Μαζί με ένα πλήθος άλλων υποκλοπών και εγγράφων και συνεντεύξεων με πρώην και νυν μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, αποκαλύπτεται πώς οι Αρχές της Λευκορωσίας διευκόλυναν τις προσπάθειες μεταναστών να περάσουν από τη χώρα και να περάσουν παράνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πότε ξεκίνησε

Το σχέδιο του «υβριδικού πολέμου» σχεδιάστηκε για να σπείρει πολιτική διχόνοια στις χώρες της ΕΕ. Ξεκίνησε την άνοιξη του 2021, καθώς η χώρα βρισκόταν υπό κυρώσεις από το μπλοκ για καταστολή της διαφωνίας μετά από νοθεία στις εκλογές οι οποίες οδήγησαν τον δικτάτορα της χώρας Αλεξάντερ Λουκασένκο σε μία έκτη θητεία ως πρόεδρος. 

Τα έγγραφα περιλαμβάνουν επικοινωνίες μεταξύ των δυνάμεων ασφαλείας της Λευκορωσίας και των ελεγχόμενων από το κράτος ταξιδιωτικών πρακτορείων και ξενοδοχείων. 

Αναφέρουν λεπτομερώς μια προσπάθεια εκμετάλλευσης του μεταναστευτικού, την ώρα που ο 70χρονος Λουκασένκο επιδιώκει εκλογή για μια άνευ προηγουμένου έβδομη θητεία στις 26 Ιανουαρίου.

Από την αρχή του σχεδίου, τουλάχιστον 120 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στα σύνορα της Λευκορωσίας με την Πολωνία, τη Λιθουανία και τη Λετονία, σύμφωνα με την οργάνωση δικαιωμάτων Human Constanta. Πολωνοί και συνοριοφύλακες της ΕΕ έχουν κατηγορηθεί ότι απωθούσαν παράνομα μετανάστες. Η Βαρσοβία σχεδιάζει να σφραγίσει όλα τα σύνορά της με τη Λευκορωσία αυτό το καλοκαίρι σε μια προσπάθεια να κλείσει τη μεταναστευτική οδό.

«Είναι ξεκάθαρο – αυτή είναι η εκδίκηση του Λουκασένκο για την επιβολή κυρώσεων», είπε ένας εν ενεργεία συνοριοφύλακας σε συνέντευξη στο Politico, ο οποίος έδωσε το όνομα Άλεχ. «Θα συνεχιστεί όσο η ΕΕ αντιδρά σε όλες τις φρικαλεότητες στη Λευκορωσία».

Όταν ο Λουκασένκο ρωτήθηκε το 2021, περίπου έξι μήνες μετά το τηλεφώνημα μεταξύ του αρχηγού της αστυνομίας και του αξιωματούχου του υπουργείου Εσωτερικών, εάν εκμεταλλευόταν το θέμα του μεταναστευτικού, εκείνος το αρνήθηκε.

«Διακοπές» στη Λευκορωσία

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα του Politico, το σχέδιο ξεκίνησε με φόντο την κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ Λευκορωσίας και ΕΕ μετά την αμφιλεγόμενη επανεκλογή του Λουκασένκο το 2020. Τότε ήταν σαρωτική η καταστολή στις μαζικές διαμαρτυρίες κατά της νοθείας της ψηφοφορίας.

Τον Μάιο του 2021, ο Λευκορώσος δικτάτορας διέταξε στρατιωτικά αεροσκάφη να αναγκάσουν ένα αεροπλάνο της Ryanair με τον αντιπολιτευόμενο μπλόγκερ Ράμαν Πρατάσεβιτς να προσγειωθεί στο Μινσκ. Όταν η ΕΕ απάντησε με ένα πακέτο κυρώσεων ένα μήνα αργότερα, ο Λουκασένκο ανταπέδωσε, λέγοντας ότι η Λευκορωσία θα σταματήσει τις προσπάθειες να εμποδίσει τη ροή ναρκωτικών και μεταναστών στα σύνορά της με την ΕΕ. Τα έγγραφα δείχνουν ότι έκανε περισσότερα από αυτό.

Διαφημίσεις αναρτήθηκαν σε χώρες όπως το Ιράκ σχετικά με εκδρομές στη Λευκορωσία. Όταν οι πιθανοί μετανάστες ανταποκρίθηκαν, οι ταξιδιωτικές εταιρείες υπέβαλαν αναφορές στο Υπουργείο Εξωτερικών της Λευκορωσίας, ζητώντας βίζες βραχείας διάρκειας.

Οι αναφερόμενοι σκοποί ταξιδιών ήταν τα επαγγελματικά ταξίδια, ο τουρισμός, το κυνήγι και η ιατρική περίθαλψη – που συχνά περιλαμβάνουν ομαδικές βίζες – όπως αποδεικνύεται από τα έντυπα αιτήσεων και τα αρχεία διαβατηρίων όπως αναφέρει το Politico. Ωστόσο, πολλοί μετανάστες δήλωσαν ότι τους υποσχέθηκε ανεπίσημα μια εύκολη διέλευση στην ΕΕ.

Αφού πλήρωσαν μεταξύ 6.000 και 15.000 δολάρια για το πακέτο, οι ταξιδιώτες πέταξαν στη Λευκορωσία με αεροπορικές εταιρείες. Έλαβαν βίζα κατά την άφιξή τους και μεταφέρθηκαν σε ξενοδοχεία — που ανήκουν στην Προεδρική Διεύθυνση Διαχείρισης Περιουσίας, μια κυβερνητική υπηρεσία που αναφέρεται απευθείας στον Λουκασένκο

Πράγματι, προσφέρθηκαν στους τουρίστες στη Λευκορωσία εκδρομές σε κρατικές επιχειρήσεις, ταξίδια για κυνήγι, επισκέψεις σε κέντρα σπα, ακόμη και εκδρομές σε τσίρκο — όπως δείχνουν οι φωτογραφίες που χρονολογούνται από τον Νοέμβριο του 2021. Αλλά οι τουριστικές εταιρείες γνώριζαν ότι οι μετανάστες δεν έρχονταν στη Λευκορωσία μόνο για επαγγελματικούς λόγους ή για αναψυχή.

Οι ίδιες πηγές αναφέρουν πως το σχέδιο λειτουργούσε ομαλά μέχρι τον Ιούνιο του 2021, όταν ανεξάρτητα λευκορωσικά και δυτικά μέσα άρχισαν να αναφέρουν τον μεγάλο αριθμό αλλοδαπών στους δρόμους, τις καφετέριες και τα εμπορικά κέντρα και να συνδέουν τις αφίξεις τους με κρατική εταιρεία εκδρομών που κατονομάζεται στις αιτήσεις βίζας, η οποία ανήκει στη Διεύθυνση Διαχείρισης Προεδρικής Περιουσίας.

Η ορατότητα των δεσμών μεταξύ του Λουκασένκο και του κρατικού τουριστικού πράκτορα φαίνεται να οδήγησε σε αλλαγή στρατηγικής. Φέρεται να συμφωνήθηκε να «μεταφερθεί» η γραφειοκρατία για την έκδοση βίζας σε ιδιωτική εταιρεία.

Σύμφωνα με το Politico, αιτήσεις για βίζα υπέβαλαν επίσης λευκορωσικές εταιρείες. Αργότερα, άρχισαν να εκδίδονται προσκλήσεις μέσω Ρωσίας. Οι μετανάστες πετούσαν συχνά στη Μόσχα ή την Αγία Πετρούπολη με το πρόσχημα των σπουδών, πριν ταξιδέψουν στη Λευκορωσία.

«Στραβά μάτια»

Σύμφωνα με την BelPol, μια ένωση πρώην αξιωματικών της υπηρεσίας ασφαλείας που τώρα αντιτίθενται στην εξουσία του Λουκασένκο, το σχέδιο εξελίχθηκε μεταξύ της άνοιξης και του φθινοπώρου του 2021.

Στην αρχή, το καθεστώς απλώς έκανε τα στραβά μάτια όταν μεμονωμένοι μετανάστες κατάφεραν να περάσουν στην ΕΕ. 

«Ήταν εντυπωσιακό το πόσο οργανωμένες έγιναν οι ομάδες», σημειώνει ένα συνοριοφύλακας.

Όπως αναφέρει το Politico, μετανάστες μεταφέρθηκαν με ιδιωτικά οχήματα στα σύνορα, όπου με τη βοήθεια φρουρών, οδηγήθηκαν σε συγκεκριμένα σημεία διέλευσης και επιχείρησαν να παραβιάσουν τα σύνορα.

«Στην αρχή, δεν υπήρχε δομή – απλώς προχώρησαν με ανοργάνωτο τρόπο», είπε ο συνοριοφύλακας. «Αργότερα, όταν το σχέδιο βελτιώθηκε, οι ενέργειές τους έγιναν πιο υπολογισμένες. Αρκετοί συνοδοί με στολή. Μικρές ομάδες από πέντε έως 15 άτομα. Όλοι άρχισαν να φέρνουν σκάλες και μεταλλικά ψαλίδια και να φορούν ποιοτικά χειμωνιάτικα ρούχα».

Εάν η πρώτη προσπάθεια ήταν αποτυχημένη, προσπαθούσαν ξανά αργότερα. Αν ήταν ξανά αποτυχημένη, χρησιμοποιούταν μια νέα τακτική: Μια ομάδα λειτουργούσε ως «δόλωμα», ενώ μικρότερες μονάδες προσπαθούσαν να περάσουν από λιγότερο φυλασσόμενες περιοχές. Εάν εντοπίζονταν από τις Αρχές της Πολωνίας, της Λιθουανίας ή της Λετονίας, οι μετανάστες αποσύρονταν στο δάσος για να περιμένουν περαιτέρω οδηγίες.

Η κατάσταση έγινε σύντομα πρωτοσέλιδα στα διεθνή μέσα καθώς η Πολωνία, η Λετονία και η Λιθουανία προσπάθησαν να εμποδίσουν την είσοδο μεταναστών, αφήνοντας χιλιάδες εγκλωβισμένους στα σύνορα.

Ένας άλλος συνοριοφύλακας, είπε ότι ορισμένοι μετανάστες, εξουθενωμένοι μετά από μέρες χωρίς φαγητό, ήταν έτοιμοι να ορμήσουν στο σημείο των συνόρων, ενώ άλλοι προσπάθησαν να επιστρέψουν στη Λευκορωσία.

«Όποιος προσπαθούσε να επιστρέψει τον έσερναν πίσω στα σύνορα και τον ξυλοκοπούσαν», εξηγεί ο ίδιος.

Σήμερα, όπως αναφέρει το Politico, το σχέδιο συνεχίζεται. Ωστόσο, το καθεστώς Λουκασένκο εστιάζει τώρα στην «ποιότητα έναντι της ποσότητας».

Η μετακίνηση μεταναστών στα σύνορα της ΕΕ περιλαμβάνει πολλές ομάδες: μια μονάδα υποστήριξης, μια ομάδα αντιπερισπασμού και ειδικευμένους καθοδηγητές. Οποιαδήποτε σημαντική πολιτική δήλωση γίνεται από γείτονα της ΕΕ προκαλεί άμεση αύξηση των μεταναστευτικών ροών προς τα σύνορα.

Πηγή: skai.gr