Πριν από πέντε χρόνια, η Δύση διακινδύνευσε σοβαρή διπλωματική κρίση με την Τουρκία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, όταν 10 πρέσβεις ζήτησαν την απελευθέρωση ενός άνδρα που θεωρούσαν πολιτικό κρατούμενο, με τον οργισμένο Ερντογάν να διατάζει την απέλασή τους, υπενθυμίζει το Reuters.
Μετά από δύο ημέρες έντασης το 2021, στο χείλος του (διπλωματικού) γκρεμού, οι δυο πλευρές έκαναν πίσω, με τους απεσταλμένους των ΗΠΑ, της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Καναδά και άλλων χωρών να προβαίνουν σε κατευναστικές δηλώσεις, και τον Ερντογάν να δηλώνει ότι θα είναι πιο προσεκτικοί στο μέλλον.
Και αυτό κάνουν.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Έκτοτε – και ειδικά από τότε που η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία ένα χρόνο αργότερα άφησε την Ευρώπη να νιώθει εκτεθειμένη – η Δύση έχει ως επί το πλείστον αποφύγει να εκφράσει δημόσια ανησυχίες για το ιστορικό της Τουρκίας όσον αφορά τα δικαιώματα και τις ελευθερίες, εστιάζοντας αντ’ αυτού στην ενίσχυση των δεσμών ασφαλείας με την περιφερειακή στρατιωτική δύναμη και τον μεγάλο εξαγωγέα όπλων.
Η διπλωματική στροφή της Δύσης θα φανεί όταν οι ηγέτες των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ συναντηθούν στην Άγκυρα στις 7 και 8 Ιουλίου.
Δεν αναμένεται να επικρίνουν την πρωτοφανή δικαστική καταστολή εις βάρος του κύριου κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης της Τουρκίας, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), συμπεριλαμβανομένης της φυλάκισης του προεδρικού του υποψηφίου, του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος είναι ο βασικός αντίπαλος του Ερντογάν, σύμφωνα με Δυτικούς και Τούρκους διπλωμάτες που συμμετέχουν στον σχεδιασμό της συνόδου κορυφής.
Δυτική σιωπή
Ορισμένοι επικριτές της κυβέρνησης Ερντογάν πιστεύουν ότι η σχετικά σιωπηλή Δύση ενθαρρύνει την αυταρχική διολίσθηση της Τουρκίας, απομονώνει την τουρκική αντιπολίτευση και αγνοεί τις θεμελιώδεις αρχές του ΝΑΤΟ για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
«Παραμένει σημαντικό για τη Δύση να συνεχίσει να σχολιάζει την υποβάθμιση των δημοκρατικών θεσμών στην Τουρκία, επειδή η πορεία (υποβάθμισης) δεν είναι αμετάκλητη, η Τουρκία δεν έχει ξεπεράσει ακόμη τα
εσκαμμένα», δήλωσε ο Ντέιβιντ Σάτερφιλντ, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Άγκυρα.
«Είναι σημαντικό οι Τούρκοι να ακούν άλλους να μιλάνε για το σύστημά τους με αυτόν τον τρόπο», δήλωσε στο Reuters ο Σάτερφιλντ, νυν διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Πολιτικής Baker.
Ο Σάτερφιλντ αρνήθηκε ότι η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία από πλευράς του είχε βλάψει τον πυρήνα των διμερών, συναλλακτικών σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας, και πρόσθεσε ότι η απόφαση κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αποφεύγεται η συζήτηση για τις δημοκρατικές αξίες δεν είχε βοηθήσει στην πρόοδο των διμερών σχέσεων.
Ο Ερντογάν είχε δώσει εντολή, για ένα σύντομο χρονικό διάστημα το 2021, να κηρυχθεί ο Σάτερφιλντ “persona non grata” (ανεπιθύμητο πρόσωπο), μαζί με άλλους εννέα Δυτικούς πρέσβεις, αφότου ζήτησαν από κοινού την απελευθέρωση του φυλακισμένου φιλανθρώπου Οσμάν Καβαλά, δηλώνοντας ότι η υπόθεση αυτή πλήττει την τουρκική δημοκρατία.
Ο Καβαλά, που έχει φυλακιστεί για σχεδόν εννέα χρόνια, αντιμετωπίζει ποινή ισόβιας κάθειρξης για φερόμενη απόπειρα ανατροπής της κυβέρνησης, κάτι που ο ίδιος αρνείται. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε ότι αυτός και άλλοι στην υπόθεση πρέπει να αφεθούν ελεύθεροι δεδομένου ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία και ότι η κράτησή του έχει ως στόχο να τον φιμώσει.
Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) του Ερντογάν, που βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 23 χρόνια, απορρίπτει την κριτική για τα δημοκρατικά του διαπιστευτήρια και οποιουσδήποτε υπαινιγμούς ότι τα δικαστήρια είναι πολιτικοποιημένα, ισχυριζόμενο ότι η δικαστική εξουσία είναι ανεξάρτητη.
Εκατοντάδες αιρετοί αξιωματούχοι και μέλη του CHP της αντιπολίτευσης έχουν φυλακιστεί τα τελευταία δύο χρόνια και ο ηγέτης του έχει εκδιωχθεί, σε αυτό που το κόμμα αποκαλεί δικαστικό πραξικόπημα.
Κρατήσεις και περιορισμοί ενόψει της Συνόδου Κορυφής
Προκαλώντας ανησυχία στις οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ενόψει του ΝΑΤΟ, δεκάδες Τούρκοι δημοσιογράφοι από ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης δεν έλαβαν πρόσβαση στη σύνοδο κορυφής για να καλύψουν την εκδήλωση, ενώ οι αρχές έχουν συλλάβει περισσότερα από 200 άτομα, επικαλούμενες ανησυχίες για την ασφάλεια.
Το γραφείο του Ερντογάν δεν σχολίασε την άρνηση χορήγησης διαπιστευτηρίων των μέσων ενημέρωσης, ενώ το ΝΑΤΟ λέει ότι βασίζεται στη χώρα υποδοχής για καθοδήγηση σε τέτοια θέματα.
Ερωτηθείς εάν η συμμαχία σχεδιάζει να εγείρει ανησυχίες για τα δικαιώματα στη σύνοδο κορυφής, ένας αξιωματούχος του ΝΑΤΟ παρέπεμψε σε προηγούμενη δήλωση σχετικά με το ζήτημα της διαπίστευσης, λέγοντας ότι ήταν πολύ σημαντικό για τους δημοσιογράφους να παραστούν αυτοπροσώπως.
Λίγες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν σχολιάσει την καταστολή του CHP. Ορισμένοι Δυτικοί διπλωμάτες υποστηρίζουν ότι η απροκάλυπτη κριτική στις πολιτικές της Άγκυρας δεν κάνει πολλά για να μετριάσει οποιαδήποτε δημοκρατική οπισθοδρόμηση, επομένως προτιμούν να εκφράζουν τις ανησυχίες τους κατ’ ιδίαν στους Τούρκους αξιωματούχους.
Ο Τραμπ βλέπει τον Ερντογάν ως φίλο
Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ σηματοδοτεί την πρώτη επίσκεψη του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ στην Τουρκία. Αναμένεται επίσης να έχει διμερή συνάντηση με τον Ερντογάν, τον οποίο αποκαλεί τακτικά φίλο, υπογραμμίζοντας τους πιο θερμούς δεσμούς ΗΠΑ-Τουρκίας εδώ και χρόνια.
Η Άγκυρα θέλει η σύνοδος κορυφής να αναδείξει την ενότητα της συμμαχίας και να βοηθήσει στην επέκταση των συνεργασιών αμυντικής βιομηχανίας. Ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι θα ανακοινωθούν συμφωνίες αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Οι σύμμαχοι βλέπουν όλο και περισσότερο την Τουρκία, η οποία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και είναι κορυφαίος εξαγωγέας drones επίθεσης, ως προπύργιο κατά της ρωσικής επιθετικότητας στη νοτιοανατολική πτέρυγα.
Η αυξανόμενη αξία της εντός του ΝΑΤΟ έρχεται μετά από κάποιες προηγούμενες εντάσεις, συμπεριλαμβανομένης των «καθυστερήσεων» της Τουρκίας στις υποψηφιότητες ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας το 2022 έως το 2023, και παρά τη σχετικά εγκάρδια σχέση της με τη Μόσχα.
Οι Δυτικοί σύμμαχοι δείχνουν τώρα ότι έχουν «εγκαταλείψει τις αξίες σε κάποιο βαθμό και προτιμούν μια συναλλακτική σχέση… γνωρίζοντας ότι η Τουρκία είναι απαραίτητη για την άμυνα της Ευρώπης», δήλωσε ο Κάρολ Βασιλέφσκι, καθηγητής Τουρκίας, Καυκάσου και Κεντρικής Ασίας στο Κέντρο Ανατολικών Σπουδών με έδρα τη Βαρσοβία.
Η Άγκυρα γνωρίζει ότι οποιαδήποτε δυτική κριτική, συμπεριλαμβανομένης της καταστολής του αντιπολιτευόμενου CHP, θα είναι σιωπηλή και «δεν θα μεταφραστεί σε πράξεις», δήλωσε ο Βασιλέφσκι.
Πηγή: skai.gr
