Ριάντ: Δύσκολη διαπραγμάτευση σε… δύο τραπέζια

Αντιπροσωπεία των ΗΠΑ ξεκίνησε χωριστές συνομιλίες με εκπροσώπους της Ουκρανίας και της Ρωσίας, αλλά ο δρόμος για την ειρήνη θα είναι μακρύς παρά τις «υποσχέσεις» του Ντόναλντ Τραμπ. Σε χωριστά δωμάτια και διαφορετικά… τραπέζια ξεκίνησε από το βράδυ της Κυριακής ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων διπλωματών των ΗΠΑ με εκείνους αρχικά της Ουκρανίας και από τη Δευτέρα και της Ρωσίας, με πρώτο στόχο μια κατάπαυση του πυρός. Οι εκπρόσωποι του Ντόναλντ Τραμπ φιλοδοξούν βεβαίως να υλοποιήσουν την «υπόσχεσή» του για πλήρη ειρήνευση, αλλά ο δρόμος προς τα εκεί μοιάζει εξαιρετικά δύσβατος, καθώς οι εκατέρωθεν επιθέσεις συνεχίζονται ουσιαστικά με αμείωτη ένταση και κυρίως με τη χρήση drones.

Επικοινωνιακά ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δηλώνει προθυμότερος για ένα συνολικό τερματισμό των εχθροπραξιών, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι επιδιώκει να παρατείνει τη σύγκρουση στο διηνεκές και ζητά «μεγαλύτερη» πίεση προς τη Ρωσία από τους συμμάχους του. Η στάση του αυτή προφανώς δεν είναι άσχετη με τις έντονες και δημόσιες πιέσεις, που έχει δεχτεί από τις ΗΠΑ εδώ και εβδομάδες, αλλά και από το γεγονός ότι τα πράγματα δεν δείχνουν να πηγαίνουν και τόσο καλά στο πεδίο των μαχών, ιδιαίτερα στην περιοχή του Κουρσκ. Πάντως και ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ υποστήριξε ότι «είμαστε ακόμα μόλις στην αρχή του δρόμου», υποβαθμίζοντας κάποιες υπεραισιόδοξες αμερικανικές εκτιμήσεις.

Τι συζητιέται αρχικά

Υποτίθεται ότι εδώ και ημέρες υπάρχει μια συμφωνία για τον αμοιβαίο τερματισμό πληγμάτων των ενεργειακών εγκαταστάσεων και υποδομών, αν και φαίνεται να σημειώθηκαν και εδώ κάποιες παρεκκλίσεις. Οι επιθέσεις σε πραγματικούς ή θεωρούμενους στρατιωτικούς στόχους συνεχίζονται κανονικά.

Η Ρωσία στη συνάντηση στο Ριάντ επιδιώκει να επικεντρωθεί σε μια πρωτοβουλία για ασφαλή ναυσιπλοΐα στη Μαύρη Θάλασσα και συζητείται η πρόταση των ΗΠΑ για κατάπαυση του πυρός στα ύδατα. Η Ρωσία είχε τερματίσει τον Ιούλιο του 2023 μια προηγούμενη συμφωνία, που είχε προκύψει με τη μεσολάβηση της Τουρκίας, η οποία είχε σκοπό να επιτρέψει την ασφαλή μεταφορά ουκρανικών σιτηρών μέσω της Μαύρης Θάλασσας, κατηγορώντας τη Δύση ότι δεν τήρησε τις δεσμεύσεις της για χαλάρωση των κυρώσεων στις εξαγωγές γεωργικών προϊόντων και λιπασμάτων. Η Ουκρανία απαιτεί εγγυήσεις ασφαλείας, μετά τον επανειλημμένο βομβαρδισμό από τους Ρώσους του στρατηγικά σημαντικού λιμανιού της Οδησσού.

Ποιοι συμμετέχουν

Κομβικό ρόλο στις συνομιλίες παίζουν από την πλευρά των ΗΠΑ ο ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Τραμπ Κιθ Κέλογκ και ο σύμβουλος Ασφαλείας Μάικ Γουόλτς, ενώ υπάρχει και υψηλόβαθμη ομάδα του υπουργείου Εξωτερικών, που μετακινείται και αυτή από το ένα δωμάτιο στο άλλο. Όλα βεβαίως τελούν υπό την επίβλεψη του Στιβ Γουίτκοφ, ο οποίος έχει αναδειχθεί σε «άνθρωπο για όλες τις δουλειές», αφού εμπλέκεται τόσο στο Ουκρανικό, όσο και στο Μεσανατολικό. Η Ουκρανία έχει στείλει τον υπουργό Άμυνας. Η Ρωσία δεν έχει στείλει υπουργό, αλλά μεταξύ άλλων έναν έμπειρο αξιωματούχο των μυστικών υπηρεσιών.

Ξέρουν οι Αμερικάνοι τι συζητούν;

Πάντως, έμπειροι Γερμανοί διπλωμάτες, όπως ο Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, επικρίνουν τους Αμερικανούς διπλωμάτες που ασχολούνται με την υπόθεση για ερασιτεχνισμό και άγνοια βασικών συνιστωσών της υπόθεσης. Αυτό θα είναι σίγουρα ένα πρόβλημα το επόμενο διάστημα, που έχει να κάνει με τη βιασύνη, αλλά και τον απλοϊκό τρόπο που δείχνει να αντιμετωπίζει τις διαπραγματεύσεις και ο ίδιος ο Τραμπ. Ειδικά ο Γουίτκοφ φαίνεται να εκπροσωπεί με τον καλύτερο τρόπο τη «σχολή» του Αμερικανού προέδρου. Την Κυριακή προκάλεσε αντιδράσεις με σχόλια θαυμασμού για τον Πούτιν, αλλά και ειρωνείες προς τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, που επιδιώκει να δημιουργήσει μια «Συμμαχία των Προθύμων» για στήριξη της Ουκρανίας. Γενικώς ο Γουίτκοφ έχει επικριθεί για άκριτη και αφελή υιοθέτηση ρωσικών απόψεων.

Μικρό καλάθι

Σε κάθε περίπτωση κανείς μάλλον δεν περιμένει γρήγορες και θαυματουργές λύσεις. Η Ευρώπη δείχνει να μην πιστεύει και πολύ σε αυτή τη διαδικασία, αμφισβητώντας κυρίως τις προθέσεις του Πούτιν, στον οποίο δεν θέλει να επιτρέψει μια «αίσθηση νίκης». Ο τελευταίος κατέστησε επανειλημμένα σαφές ότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει τέλος στις μάχες χωρίς να σταματήσουν οι δυτικές παραδόσεις όπλων στην Ουκρανία και χωρίς να σταματήσει η γενική επιστράτευση στη γειτονική χώρα.

Συνεχίζει επίσης να επιμένει ότι η Ουκρανία θα αποποιηθεί την ένταξή της στο ΝΑΤΟ και θα παραιτηθεί από τα εδάφη που ελέγχονται από τη Ρωσία, τα οποία αποτελούν περίπου το ένα πέμπτο της χώρας. Το Κίεβο και οι Βρυξέλλες αρνούνται να αποδεχτούν αυτούς τους όρους. Μένει να αποδειχτεί αν η αμερικανική διπλωματία μπορεί να επιτύχει μια αναθεώρηση των απαιτήσεων του Ρώσου προέδρου ή αν θα βιώσουμε μια επιδείνωση των σχέσεων Ουάσινγκτον-Μόσχας με απρόβλεπτες συνέπειες.