Σχέδιο 80 δισ. για σωτηρία του παγετώνα “Thwaites” στην Ανταρκτική

Η αποκαλούμενη κατάρρευση του παγετώνα “Thwaites” στην Ανταρκτική απειλεί να προκαλέσει δραματική άνοδο της στάθμης της θάλασσαςσε καταστροφικά επίπεδα. Ωστόσο, επιστήμονες έχουν προτείνει ένα ασυνήθιστο σχέδιο για να αποτρέψουν την αποσύνθεση του λεγόμενου «Παγετώνα της Ημέρας της Κρίσης» (Doomsday Glacier).

Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων θέλει να κατασκευάσει ένα τείχος ύψους 150 μέτρων και μήκους 80 χιλιομέτρων, το οποίο θα εκτείνεται κατά μήκος του βυθού σε βάθος 650 μέτρων κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Ονομάζεται «Υποθαλάσσια Κουρτίνα» και οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αυτό το φιλόδοξο έργο θα μπορούσε να σταματήσει την υποχώρηση του παγετώνα και να αποτρέψει τις καταστροφικές συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη.

Ο συγκεκριμένος παγετώνας είναι μια τεράστια, αργά κινούμενη μάζα πάγου, περίπου στο μέγεθος του Ηνωμένου Βασιλείου, που συγκρατεί αρκετό γλυκό νερό ώστε να αυξήσει τη στάθμη της θάλασσας κατά 65 εκατοστά. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η κύρια αιτία της υποχώρησής του είναι ένα ρεύμα θερμού νερού που εισχωρεί στο κενό μεταξύ του παγετώνα και της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας, λιώνοντας τον πάγο από κάτω.

Η «Υποθαλάσσια Κουρτίνα» θα αγκυρωθεί μπροστά από τα πιο ευάλωτα σημεία του παγετώνα και θα εμποδίζει αυτό το θερμό ρεύμα να φτάσει στον πάγο.

Παρόλο που το κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 80 δισεκατομμύρια δολάρια, οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αυτό είναι ασήμαντο σε σύγκριση με τις καταστροφές που θα μπορούσε να αποτρέψει. Το έργο βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης και ο σχεδιασμός δεν έχει οριστικοποιηθεί.

Το βασικό σχέδιο προβλέπει τη χρήση ενός ενισχυμένου υφάσματος υψηλής αντοχής, το οποίο θα στηρίζεται από πλωτά στοιχεία και θα αγκυρώνεται στον βυθό με βαριά θεμέλια.

Η κατασκευή θα εκτείνεται γύρω από τον παγετώνα σαν ένα τεράστιο παραβάν παραλίας, εμποδίζοντας την είσοδο θερμού νερού και παγιδεύοντας το ψυχρό νερό κοντά στον πάγο.

Σε μία εκδοχή, η κατασκευή θα είναι ενιαία, ενώ άλλες προτάσεις μιλούν για πολλαπλά τμήματα ώστε να μην λειτουργεί σαν ένα τεράστιο «αλεξίπτωτο». Προκαταρκτικά μοντέλα που εκπονήθηκαν το 2024 έδειξαν ότι η προσέγγιση αυτή θα μπορούσε να επιβραδύνει το λιώσιμο του πάγου έως και δέκα φορές σε ορισμένες περιοχές. Ωστόσο, αυτό δεν έχει δοκιμαστεί στην πράξη και οι ερευνητές δεν γνωρίζουν με βεβαιότητα αν θα λειτουργήσει ή ποιες θα είναι οι συνέπειες.

Για να μάθουν περισσότερα, οι επιστήμονες σχεδιάζουν να εγκαταστήσουν ένα τμήμα της κουρτίνας μήκους 150 μέτρων και ύψους 40 μέτρων στο φιόρδ Ramfjorden στη Νορβηγία. Παράλληλα, διεξάγουν οικολογική μελέτη στο φιόρδ Mijenfjorden στο Σβάλμπαρντ. Το συγκεκριμένο φιόρδ προστατεύεται από ένα μεγάλο νησί κοντά στην είσοδό του, οπότε η σύγκρισή του με γειτονικά φιόρδ θα δείξει ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει ένα μεγάλο φράγμα σε ένα πολικό οικοσύστημα.

Ορισμένοι επικριτές θεωρούν ότι, δεδομένου του τεράστιου κόστους, δεν αξίζει να διερευνηθεί η λύση αυτή. Ωστόσο, οι επικεφαλής του έργου υποστηρίζουν ότι το κόστος δικαιολογείται από την τεράστια απειλή που συνιστά ο παγετώνας “Thwaites”. Ο παγετώνας συγκρατεί τεράστιες ποσότητες γλυκού νερού στη στεριά, εμποδίζοντάς τες να συμβάλουν στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Η απώλεια πάγου από τον “Thwaites” ήδη ευθύνεται για το 4% της παγκόσμιας ανόδου της στάθμης της θάλασσας.

Αν καταρρεύσει, όλο αυτό το νερό θα καταλήξει στον ωκεανό, προκαλώντας δραματική αύξηση της στάθμης της θάλασσας.

Επιπλέον, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι αυτό θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρο το παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής, οδηγώντας σε άνοδο της στάθμης της θάλασσας κατά αρκετά μέτρα τους επόμενους αιώνες.

Όπως δήλωσε μία από τις ερευνήτριες:
«Αν είναι δυνατόν να αφαιρέσουμε 65 εκατοστά από τη μελλοντική παγκόσμια άνοδο της στάθμης της θάλασσας με μία στοχευμένη παρέμβαση σε ένα μόνο σημείο, τότε πιστεύω ότι έχουμε υποχρέωση να το εξετάσουμε».

Ανησυχητικά, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι ο “Thwaites” ίσως βρίσκεται ήδη σε πορεία κατάρρευσης.

Πρόσφατη αποστολή γεώτρησης εντόπισε έντονες ωκεάνιες αναταράξεις και σχετικά θερμά νερά κάτω από τον παγετώνα, ικανά να προκαλέσουν σημαντική τήξη στη βάση του. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι θα μπορούσε να καταρρεύσει πλήρως μέσα στις επόμενες δεκαετίες, αν δεν ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Οι επικριτές, ωστόσο, υποστηρίζουν ότι η «Υποθαλάσσια Κουρτίνα» αποσπά την προσοχή από την ουσιαστική ανάγκη μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Monash χαρακτήρισαν την ιδέα «μη δοκιμασμένη» και προειδοποίησαν ότι ενδέχεται να προκαλέσει «εγγενή περιβαλλοντική ζημία».

Πρόσθεσαν επίσης ότι το έργο δεν μπορεί να υλοποιηθεί στην απαιτούμενη κλίμακα και ταχύτητα ώστε να αντιμετωπίσει έγκαιρα την κρίση.

Πηγή: skai.gr