Η Βενεζουέλα θα μπορούσε να χάσει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων της από τις εξαγωγές πετρελαίου, αν ο αμερικανικός αποκλεισμός παραμείνει σε ισχύ, σύμφωνα με εσωτερικές κυβερνητικές εκτιμήσεις — ένα σενάριο που θα πυροδοτούσε ανθρωπιστική κρίση.
Ακόμη και πριν οι αμερικανικές δυνάμεις εισβάλουν στην πρωτεύουσα της Βενεζουέλας και συλλάβουν τον πρόεδρό της Νικολάς Μαδούρο το Σάββατο, οι οικονομικές προοπτικές της ήταν ζοφερές.
Ο μερικός αποκλεισμός που επέβαλαν οι ΗΠΑ στις εξαγωγές ενέργειας της Βενεζουέλας αναμενόταν ότι θα «κλείσει» πάνω από το 70% της πετρελαϊκής παραγωγής της χώρας το τρέχον έτος και θα εξαλείψει την κυρίαρχη πηγή εσόδων της, σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις προβλέψεις που έκανε η βενεζουελάνικη κυβέρνηση τον Δεκέμβριο.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Η απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ τον περασμένο μήνα να αρχίσει να στοχοποιεί δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν βενεζουελάνικο αργό προς ασιατικές αγορές είχε παραλύσει τις εξαγωγές της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας. Για να συνεχίσει την άντληση, η PDVSA κατηύθυνε το αργό σε δεξαμενές αποθήκευσης και μετέτρεπε αδρανή δεξαμενόπλοια σε πλωτές εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Με αυτήν τη στρατηγική η εταιρεία απλώς κέρδισε λίγο χρόνο, πριν εξαντλήσει τους διαθέσιμους χώρους αποθήκευσης για το πετρέλαιό της που δεν μπορεί να πουλήσει. Η TankerTrackers, εταιρεία δεδομένων ναυτιλίας, εκτίμησε στα τέλη του περασμένου μήνα ότι η Βενεζουέλα είχε αρκετή εφεδρική αποθήκευση έως το τέλος Ιανουαρίου.
Ωστόσο, στη συνέχεια η παραγωγή θα μπορούσε να καταρρεύσει, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις.
Αν ο αποκλεισμός διατηρηθεί, η κυβέρνηση της Βενεζουέλας εκτιμούσε τον Δεκέμβριο ότι η εθνική παραγωγή πετρελαίου θα κατέρρεε από περίπου 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως στα τέλη της περασμένης χρονιάς σε λιγότερα από 300.000 βαρέλια αργότερα φέτος, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές – πτώση που θα μείωνε σημαντικά την ικανότητα της κυβέρνησης να εισάγει αγαθά και να διατηρεί βασικές υπηρεσίες.
Η σύλληψη του Μαδούρο εντείνει ακόμη περισσότερο αυτήν την αβεβαιότητα.
Τα πετρελαιοφόρα που βρίσκονται στην αμερικανική λίστα των κυρώσεων θα συνεχίσουν να εμποδίζονται να εξέλθουν ή να εισέλθουν, μέχρι η κυβέρνηση της Βενεζουέλας να ανοίξει την κρατικά ελεγχόμενη πετρελαϊκή βιομηχανία σε ξένες επενδύσεις -προφανώς δίνοντας προτεραιότητα σε αμερικανικές εταιρείες- όπως δήλωσε την Κυριακή ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, στην εκπομπή “Face the Nation” του CBS News.
«Αυτό παραμένει σε ισχύ, και είναι ένας τεράστιος μοχλός πίεσης που θα συνεχίσει να υπάρχει μέχρι να δούμε αλλαγές, όχι μόνο για να προωθηθεί το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, που είναι Νο 1 ζητούμενο, αλλά και που να οδηγούν σε ένα καλύτερο μέλλον για τον λαό της Βενεζουέλας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Ρούμπιο.
Ωστόσο, η μεταβατική κυβέρνηση της Βενεζουέλας φαίνεται ήδη να τεστάρει πόσο σοβαρή είναι αυτή η απειλή. Τουλάχιστον 16 δεξαμενόπλοια που υπόκεινται σε αμερικανικές κυρώσεις φαίνεται να επιχείρησαν να παρακάμψουν τον αποκλεισμό και να φύγουν από βενεζουελάνικα λιμάνια από το Σάββατο, εν μέρει αποκρύπτοντας την πραγματική τους θέση ή απενεργοποιώντας τα σήματα μετάδοσης θέσης.
Αν καταφέρουν να σπάσουν τον αποκλεισμό και να εξαγάγουν το αργό, η βιομηχανία πετρελαίου της Βενεζουέλας θα μπορούσε να κερδίσει λίγο χρόνο για να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα, σύμφωνα με πηγές με γνώση του κλάδου.
Αλλά αν ο αποκλεισμός αντέξει, η χώρα θα βρεθεί αντιμέτωπη με την καταστροφή, προσθέτουν.
Στο δεισμενέστερο σενάριο που εξετάστηκε από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας, η φετινή εθνική παραγωγή πετρελαίου θα περιοριζόταν μόνο στα πεδία που εκμεταλλεύεται η αμερικανική εταιρεία Chevron. Η Chevron έχει τη μοναδική άδεια από την κυβέρνηση Τραμπ να δραστηριοποιείται στη Βενεζουέλα και είναι η μόνη εταιρεία που εξάγει τακτικά πετρέλαιο από τη χώρα της Νότιας Αμερικής, από την έναρξη του μερικού αποκλεισμού στις 11 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με δεδομένα ναυτιλίας.
Αυτό το σενάριο θα ανάγκαζε την PDVSA, τον μεγαλύτερο εργοδότη της Βενεζουέλας, να θέσει σε αναστολή δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους και να περικόψει παροχές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η PDVSA και το υπουργείο Επικοινωνίας της Βενεζουέλας, που διαχειρίζεται την επικοινωνία με ειδησεογραφικούς οργανισμούς, δεν ανταποκρίθηκαν στα αιτήματα των NYT για σχόλιο.
Τα τελευταία χρόνια, η οικονομία της Βενεζουέλας είχε δει μια μικρή ανάκαμψη μετά από χρόνια υπερπληθωρισμού και ελλείψεων τροφίμων που οδήγησαν εκατομμύρια Βενεζουελάνους να φύγουν από τη χώρα. Όμως η εκστρατεία οικονομικής πίεσης του Τραμπ έχει «σβήσει» αυτή την πρόοδο και τώρα απειλεί να μετατρέψει μια αναμενόμενη ύφεση σε άλλη μία οικονομική κατάρρευση.
Η νέα ηγέτιδα της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, αρχικά άσκησε καυστική κριτική προς την κυβέρνηση Τραμπ, λέγοντας ότι στόχος της ήταν «η κατάσχεση της ενέργειάς μας, των ορυκτών και των φυσικών μας πόρων».
Το βράδυ της Κυριακής, ωστόσο, ο τόνος της μαλάκωσε σε μια συμφιλιωτική δήλωση προς τον Τραμπ. «Απευθύνουμε πρόσκληση στην κυβέρνηση των ΗΠΑ να εργαστούμε μαζί σε μια συνεργατική ατζέντα, προσανατολισμένη στην κοινή ανάπτυξη, εντός του πλαισίου του διεθνούς δικαίου, και να ενισχύσουμε μια διαρκή συνύπαρξη των κοινοτήτων», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Οι εξαγωγές πετρελαίου αντιστοιχούν περίπου στο 40% των δημόσιων εσόδων της Βενεζουέλας, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Φρανσίσκο Ροντρίγκες, ειδικού για την οικονομία της Βενεζουέλας στο Πανεπιστήμιο του Ντένβερ. Ο Ροντρίγκες, που δεν έχει συγγένεια με τη Ντέλσι Ροντρίγκες, πρόσθεσε ότι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα της πετρελαϊκής βιομηχανίας είναι ακόμη μεγαλύτερο, καθώς μεγάλο μέρος της υπόλοιπης οικονομικής δραστηριότητας της χώρας χρηματοδοτείται από τα έσοδα των πωλήσεων πετρελαίου.
Ο Τραμπ έχει δικαιολογήσει τη χρήση βίας κατά δεξαμενόπλοιων που συνδέονται με τη Βενεζουέλα, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση του Καράκας έχει κλέψει πετρέλαιο και γη που ανήκουν στην Αμερική – προφανώς αναφερόμενος στην εθνικοποίηση πετρελαιοπηγών που λειτουργούσαν ξένες εταιρείες το 2007.
Από τις 11 Δεκεμβρίου, αμερικανικές δυνάμεις έχουν κατασχέσει δύο δεξαμενόπλοια που μετέφεραν βενεζουελάνικο πετρέλαιο και επιχείρησαν να επιβιβαστούν σε τρίτο δεξαμενόπλοιο καθώς έπλεε προς τη Βενεζουέλα, οδηγώντας την PDVSA να σταματήσει σε μεγάλο βαθμό να εγκρίνει εξαγωγές με δεξαμενόπλοια τα οποία δεν συνδέονται με τη Chevron.
Μέχρι στιγμής, ο μερικός πετρελαϊκός αποκλεισμός του Τραμπ είχε περιορισμένη επίπτωση στην παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας, καθώς η κυβέρνηση αποθηκεύει αργό όπου μπορεί.
Η παραγωγή από τις κοινοπραξίες της PDVSA με άλλες εταιρείες, που αντιστοιχούν στο μεγαλύτερο μέρος του συνόλου της χώρας, μειώθηκε κατά 2,5% τον Δεκέμβριο σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, σύμφωνα με εσωτερικά δεδομένα της PDVSA.
Οι χρηματοοικονομικές προοπτικές της Βενεζουέλας περιπλέκονται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση αποκομίζει μικρό άμεσο οικονομικό όφελος από τις εξαγωγές της Chevron. Η εξαίρεσή της από τις κυρώσεις, που εκδόθηκε από το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, απαγορεύει στην εταιρεία να πραγματοποιεί στην πράξη τις περισσότερες πληρωμές προς την κυβέρνηση της Βενεζουέλας.
Αντί γι’ αυτό, η Chevron αποζημιώνει την PDVSA για το δικαίωμα άντλησης από τα πεδία της, δίνοντας στην εταιρεία μέρος του αργού που αντλείται από κοινά έργα. Όμως, η PDVSA δυσκολεύεται να πουλήσει το μερίδιό της τις τελευταίες εβδομάδες, γεγονός που αυξάνει την πίεση στις ούτως ή άλλως περιορισμένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης.
Σε απάντησή της σε ερωτήσεις των ΝΥΤ, η Chevron ανέφερε ότι οι δραστηριότητές της στη Βενεζουέλα συμμορφώνονται πλήρως με τους ισχύοντες νόμους και το πλαίσιο των αμερικανικών κυρώσεων. Η εταιρεία αρνήθηκε να σχολιάσει περαιτέρω.
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος πελάτης της Βενεζουέλας, είναι απίθανο να πιέσει σημαντικά τις Ηνωμένες Πολιτείες να χαλαρώσουν τον αποκλεισμό, λένε αναλυτές, αφού μπορεί απλώς να αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο από το Ιράν ή τη Ρωσία.
Βέβαια, το κυβερνών κόμμα της Βενεζουέλας έχει αντιμετωπίσει παρόμοιες οικονομικές πιέσεις και στο παρελθόν.
Οι εξαγωγές πετρελαίου κατέρρευσαν στα 350.000 βαρέλια ημερησίως το καλοκαίρι του 2020, κατά την προηγούμενη προσπάθεια του Τραμπ να απομακρύνει τον Μαδούρο. Και το 2002, εργαζόμενοι στο πετρέλαιο, σύμμαχοι της αντιπολίτευσης, έκλεισαν τη βιομηχανία πετρελαίου της χώρας για δύο μήνες στο πλαίσιο εθνικής απεργίας.
Ο έλεγχος της κυβέρνησης πάνω σε κρίσιμες φράξιες των δυνάμεων ασφαλείας τής επέτρεψε να αντέξει την οικονομική πίεση και τις δύο φορές. Τα τελευταία χρόνια, δε, η κυβέρνηση διαφοροποίησε περισσότερο τις πηγές εσόδων από εξαγωγές εμπορευμάτων, όπως ο χρυσός, το σιδηρομετάλλευμα και στρατηγικά ορυκτά.
Το μεγαλύτερο μέρος του βάρους της κατάρρευσης των πετρελαϊκών εσόδων πάντως, θα το επωμιστεί ο πληθυσμός της Βενεζουέλας, σύμφωνα με τον οικονομολόγο. «Θα δούμε μια τεράστια ύφεση», δήλωσε. «Το αποτέλεσμα θα είναι είτε λιμός είτε μαζική μετανάστευση».
Πηγή: skai.gr
