Σοβαρές καταγγελίες σχετικά με θεραπείες εξωσωματικής γονιμοποίησης στα κατεχόμενα φέρνει στο φως έρευνα του BBC, καθώς τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους με Βρετανούς γονείς, ενδέχεται να έχουν συλληφθεί με χρήση διαφορετικού σπέρματος ή ωαρίου από εκείνο που είχαν επιλέξει οι γονείς τους.
Οι οικογένειες υποστηρίζουν ότι είχαν επιλέξει προσεκτικά το DNA των ανώνυμων δοτών, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία σε χαρακτηριστικά που αφορούσαν το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την προσωπικότητα, το μορφωτικό επίπεδο και τα ενδιαφέροντά τους. Ωστόσο, μετά τη γέννηση των παιδιών τους άρχισαν να υποψιάζονται ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν τελικά οι συγκεκριμένοι δότες.
Τα μισά από τα περιστατικά που έχουν καταγγελθεί συνδέονται με το Dogus IVF Centre, μία από τις κλινικές που εξετάζονται στο πλαίσιο της υπόθεσης.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Τα τεστ DNA που ενίσχυσαν τις υποψίες
Έντεκα από τα 30 συνολικά παιδιά που έχουν γεννηθεί και υπάρχουν ερωτηματικά σχετικά με την καταγωγή τους, έχουν ήδη υποβληθεί σε εμπορικά τεστ DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές περιοχές, γεγονός που δεν συμβαδίζει με τα χαρακτηριστικά των δοτών που είχαν επιλέξει οι γονείς τους.
Τα περισσότερα από τα παιδιά που υποβλήθηκαν σε γενετικό έλεγχο είχαν συλληφθεί μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης στο Dogus, σε θεραπείες που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2012 και 2024.
Μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου οι γονείς έχουν μείνει μετέωροι και αναρωτιούνται ποιοι είναι στην πραγματικότητα οι βιολογικοί δότες των παιδιών τους αλλά και ποιο είναι το ιατρικό τους ιστορικό.
Η Laura Bridgens, ιδρύτρια της οργάνωσης Donor Conceived UK, χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις ιδιαίτερα ανησυχητικές, υπογραμμίζοντας τη σημασία του δικαιώματος κάθε ανθρώπου που έχει συλληφθεί με δωρεά γενετικού υλικού να γνωρίζει την πραγματική του καταγωγή.
Η περίπτωση μητέρας που ανακάλυψε την αλήθεια 13 χρόνια μετά
Μία από τις περιπτώσεις που εξετάζει το BBC αφορά τη Rachel, η οποία υποβλήθηκε σε θεραπεία στο Dogus το 2012. Η ίδια επέλεξε συγκεκριμένο ανώνυμο δότη σπέρματος από τη Δανία μέσω της Cryos International, της μεγαλύτερης τράπεζας σπέρματος στον κόσμο.
Η θεραπεία κόστισε περίπου 4.000 ευρώ και περιλάμβανε, σύμφωνα με την κλινική, σπέρμα από τη συγκεκριμένη τράπεζα.
Η Rachel έμεινε έγκυος και απέκτησε τον γιο της, τον Jonah. Ωστόσο, από την αρχή είχε αμφιβολίες για το εάν είχε χρησιμοποιηθεί πράγματι ο δότης που είχε επιλέξει. Όπως αναφέρει, οι υπεύθυνοι της κλινικής δεν της έδωσαν ποτέ την ιατρική έκθεση που επιβεβαίωνε τη χρήση του συγκεκριμένου δείγματος.
Χρόνια αργότερα, η διαφορετική εμφάνιση του παιδιού σε σχέση με τα χαρακτηριστικά που θα είχε ο συγκεκριμένος δότης που είχε επιλέξει, ενίσχυσε τις υποψίες της.
Μετά την πρώτη δημοσιογραφική έρευνα του βρετανικού δικτύου, η Rachel και ο 13χρονος πλέον Jonah υποβλήθηκαν σε τεστ DNA. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο Jonah είναι βιολογικός γιος της Rachel, αλλά ο βιολογικός του πατέρας δεν είναι ο συγκεκριμένος Δανός δότης που είχε επιλέξει.
Η Cryos από την πλευρά της δήλωσε ότι δεν διαθέτει κανένα αρχείο που να δείχνει ότι ο συγκεκριμένος δότης είχε παραδώσει σπέρμα στην κλινική Dogus.
Λάθος λόγω αμέλειας ή σκόπιμη παραπλάνηση;
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν εξαιρετικά σπάνια την τυχαία χρήση λάθος δότη κατά τη διάρκεια μιας διαδικασίας εξωσωματικής γονιμοποίησης. Το γεγονός ωστόσο ότι οι καταγγελίες αφορούν δεκάδες παιδιά, δημιουργεί, όπως λένε, σοβαρά ερωτήματα για πιθανή αμέλεια ή ακόμη και σκόπιμη παραπλάνηση.
Ο βρετανικός επαγγελματικός και επιστημονικός οργανισμός γονιμότητας έκανε λόγο για πιθανό «συστημικό πρόβλημα», το οποίο δεν περιορίζεται απαραίτητα σε έναν μεμονωμένο γιατρό ή μία κλινική.
Στις περιπτώσεις που συνδέονται με το Dogus, εμφανίζονται επανειλημμένα τρία πρόσωπα: ο ιδιοκτήτης και υπεύθυνος της κλινικής Sevket Alpturk, η γιατρός Firdevs Uguz Tip και η συντονίστρια ασθενών Julie Hodson.
Η Firdevs, η οποία έχει συνδεθεί με αρκετές από τις υπό εξέταση περιπτώσεις, αρνείται ότι παραπλάνησε ασθενείς. Υποστηρίζει επίσης ότι η παραγγελία του σπέρματος δεν αποτελούσε μέρος των καθηκόντων της, ενώ επισημαίνει ότι οι ασθενείς υπέγραφαν έντυπα συναίνεσης σχετικά με τη διαδικασία επιλογής των δοτών. Οι υπόλοιποι δεν έχουν δώσει απαντήσεις.
Από την πλευρά τους, αρκετοί γονείς υποστηρίζουν ότι δεν είχαν ενημερωθεί επαρκώς για τον τρόπο με τον οποίο γινόταν η επιλογή και η προμήθεια του γενετικού υλικού.
Η Cryos είχε ήδη στη «μαύρη λίστα» την κλινική
Μία ακόμη σημαντική αποκάλυψη αφορά την Cryos International, η οποία, σύμφωνα με το BBC, από το 2016 είχε βάλει στη «μαύρη λίστα» την κλινική Dogus.
Η τράπεζα σπέρματος ανέφερε ότι είχε εκφράσει ανησυχίες επειδή η κλινική φέρεται να είχε ενημερώσει ασθενή ότι θα παραγγείλει σπέρμα από την Cryos, χωρίς ωστόσο να έχει πραγματοποιηθεί η σχετική παραγγελία.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Cryos, Ole Schou, δήλωσε ότι είναι «σοκαριστικό» το γεγονός ότι ενδέχεται να έχουν επηρεαστεί τόσες πολλές οικογένειες.
Η εταιρεία έχει πλέον αναστείλει τη συνεργασία της με τη γιατρό Firdevs και την κλινική Miracle IVF στην οποία εργάζεται, μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα των αρχών στα κατεχόμενα.
Δεν εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό δίκαιο
Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη διάσταση λόγω του καθεστώτος στα κατεχόμενα, όπου δεν εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό δίκαιο και η περιοχή αναγνωρίζεται διεθνώς μόνο από την Τουρκία.
Οι κλινικές εξωσωματικής γονιμοποίησης στην περιοχή υπόκεινται σε πιο περιορισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο και προσελκύουν σημαντικό αριθμό Βρετανών που αναζητούν θεραπείες στο εξωτερικό, κυρίως λόγω του χαμηλότερου κόστους, των υψηλών ποσοστών επιτυχίας που διαφημίζονται και της μεγάλης ποικιλίας διαθέσιμων δοτών.
Μετά τις πρώτες αποκαλύψεις του BBC τον Μάρτιο, το υπουργείο Υγείας των κατεχόμενων ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα για την οποία τίποτα δεν έχει γνωστοποιηθεί μέχρι σήμερα.
«Δεν ξέρουμε ποιος είναι ο πραγματικός δότης»
Για τις οικογένειες που έχουν εμπλακεί στην υπόθεση, το ζήτημα δεν αφορά μόνο το πώς πραγματοποιήθηκε η θεραπεία τους, αλλά και το δικαίωμα των παιδιών τους να γνωρίζουν την πραγματική βιολογική τους καταγωγή.
Η Rachel υποστηρίζει ότι η αποκάλυψη δεν αλλάζει σε τίποτα την αγάπη που νιώθει για τον γιο της. Αυτό που την ανησυχεί περισσότερο είναι ότι ο Jonah μπορεί να έχει χάσει τη δυνατότητα να εντοπίσει τον πραγματικό βιολογικό του δότη όταν ενηλικιωθεί.
Παράλληλα, παραμένει άγνωστο εάν ο ίδιος δότης χρησιμοποιήθηκε και σε άλλες θεραπείες, γεγονός που δημιουργεί το ενδεχόμενο να υπάρχουν άγνωστα μεταξύ τους γενετικά αδέλφια.
Για τον Jonah, ο οποίος μεγάλωσε θεωρώντας ότι είχε κατά το ήμισυ δανέζικη καταγωγή, τα αποτελέσματα του DNA αποκάλυψαν διαφορετική πραγματικότητα, καθώς έδειξαν τουρκική και νοτιοευρωπαϊκή γενετική καταγωγή.
Η υπόθεση παραμένει υπό διερεύνηση, ενώ μέχρι να ολοκληρωθούν οι έρευνες των αρμόδιων αρχών δεν είναι σαφές ποιος ευθύνεται τελικά για τη χρήση των συγκεκριμένων δοτών στις επίμαχες θεραπείες.
Πηγή: skai.gr
