Σλοβακία: Ακριβαίνουν τα γλυκά για να μειωθεί το έλλειμμα

Υπέρβαρο και παχυσαρκία ταλανίζουν τους περισσότερους Σλοβάκους. Οι αυξήσεις σε ανθυγιεινά τρόφιμα στοχεύουν ωστόσο περισσότερο στη μείωση του ελλείμματος.Από το ξεκίνημα του 2026 όσοι Σλοβάκοι πηγαίνουν σουπερμάρκετ διαπιστώνουν πως πολλά προϊόντα έχουν ακριβύνει ξανά. Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, η κυβέρνηση αυξάνει τους φόρους σε ανθυγιεινά τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη. Φέτος η αύξηση επεκτείνεται και σε προϊόντα με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, όπως είναι για παράδειγμα τα τσιπς.

Η Λούτσιε, η οποία ψωνίζει σε κατάστημα τροφίμων της Μπρατισλάβα, λέει στην DW ότι ο σύζυγος και οι δύο κόρες τους δεν μπορούν να φανταστούν τη ζωή τους χωρίς γλυκά. «Αγοράζουμε αναγκαστικά λιγότερα γλυκίσματα και ζαχαρούχα ποτά και αναζητούμε προσφορές», δηλώνει η 43χρονη υπάλληλος.

Άλλοι Σλοβάκοι συμφωνούν με την προσπάθεια του κράτους να αυξήσει τα έσοδά του μέσω της επιπλέον φορολογίας στη ζάχαρη: «Αν πρόκειται να αυξηθούν οι φόροι, τότε ας αυξηθούν σε ανθυγιεινά προϊόντα όπως τα γλυκά, τα τσιγάρα ή το αλκοόλ», δηλώνει η 40χρονη Τατιάνα στην DW.

Υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα

Πέρα από τον πληθωρισμό και τις συνεχώς ανοδικές τιμές ενέργειας, οι Σλοβάκοι υφίστανται εδώ και δύο χρόνια νέες αυξήσεις φόρων που έχουν στόχο να καλύψουν τα ελλείματα του κρατικού προϋπολογισμού. Ας σημειωθεί ότι το έλλειμμα ξεπέρασε πέρυσι το 5% του ΑΕΠ και το 2026 αναμένεται να μειωθεί στο 4,2%.

Για το λόγο αυτό η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε ανατιμήσεις προϊόντων που περιέχουν ζάχαρη. Μετά τον φόρο σε ζαχαρούχα ποτά που επιβλήθηκε το 2025 και ο οποίος, σύμφωνα με το τηλεοπτικό κανάλι JOJ, οδήγησε σε αύξηση τιμών περίπου 45%, η κυβέρνηση αύξησε φέτος τον ΦΠΑ στα γλυκά αλλά και σε αλμυρά σνακ, όπως τα τσιπς και τα αλατισμένα μπισκότα, από 19% σε 23%. Η αύξηση αυτή αναμένεται να αποφέρει στον κρατικό προϋπολογισμό αρκετές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ. Ο ΦΠΑ στα βασικά τρόφιμα παραμένει στο 5%.

60% υπέρβαροι ή παχύσαρκοι

Ο «φόρος στη ζάχαρη» που δρομολόγησε ο πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει ένα σημαντικό κοινωνικό πρόβλημα της Σλοβακίας: το 60% των Σλοβάκων είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι. Πρόκειται για ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρώπη.

«Οι εμπειρίες άλλων χωρών δείχνουν ότι ένας τέτοιος φόρος δεν θα επιδράσει στην υγεία του πληθυσμού», δηλώνει στην DW ο Ράντοβαν Ντουράνα, οικονομολόγος του Ινστιτούτου Οικονομικών και Κοινωνικών Μελετών στη Μπρατισλάβα. Εκτιμά ότι με το νέο φόρο θα εισρεύσουν στα δημόσια ταμεία κάτι παραπάνω από 100 εκατομμύρια ευρώ. «Το δημοσιονομικό έλλειμμα όμως είναι 7 δισεκατομμύρια ευρώ», υπογραμμίζει ο Σλοβάκος οικονομολόγος.

Κριτική από την αντιπολίτευση

Και η αντιπολίτευση επικρίνει πάντως την πολιτική του πρωθυπουργού. «Ο Ρόμπερτ Φίτσο ενδιαφέρεται μόνο να παραμείνει στην εξουσία με κάθε τίμημα», δηλώνει ο πρώην πρόεδρος της Βουλής και βουλευτής του αντιπολιτευόμενου Χριστιανοδημοκρατικού Κινήματος (KDH), Φράντισεκ Μίκλοσκο, στην DW. «Σε οικονομικά θέματα κάνει τα πάντα για να διατηρήσει την εύνοια των ψηφοφόρων του, κυρίως των συνταξιούχων. Δυστυχώς δεν είναι σε θέση να εφαρμόσει άλλες, απαραίτητες οικονομικές μεταρρυθμίσεις.»

Επιμέλεια: Στέφανος Γεωργακόπουλος

Πηγή: Deutsche Welle