Σολτς: Έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης – Ανοίγει ο δρόμος για πρόωρες εκλογές

Έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης του κοινοβουλίου ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς τη Δευτέρα, ανοίγοντας τον δρόμο για πρόωρες εκλογές τον Φεβρουάριο, που έχουν σκοπό να οδηγήσουν τη Γερμανία έξω από την πολιτική κρίση που προκλήθηκε από την κατάρρευση του συνασπισμού του.

Το αποτέλεσμα της ψήφου εμπιστοσύνης: 207 ναι, 394 όχι, 116 αποχές. Αυτό σημαίνει ότι η εμπιστοσύνη της Bundestag στον Scholz έχει αποσυρθεί επίσημα. Ο δρόμος είναι πλέον ανοιχτός για νέες εκλογές. 

«Η πρόταση έχει περάσει», δήλωσε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Μπάερμπελ Μπας.

Ενόψει της ψηφοφορίας της Δευτέρας, ο Σολτς είπε ότι τώρα θα εναπόκειται στους ψηφοφόρους να «καθορίσουν την πολιτική πορεία της χώρας μας», προκαλώντας σε σκληρή προεκλογική εκστρατεία.

Υπενθυμίζεται ότι ήταν ιστορική μέρα για τη Γερμανία: για πέμπτη φορά στη μεταπολεμική της ιστορία, ένας καγκελάριος ζητά ψήφο εμπιστοσύνης για να οδηγήσει τη χώρα σε πρόωρες εκλογές. Για τον Όλαφ Σολτς η πορεία προς τις εκλογές είναι προσυμφωνημένη, η ημερομηνία έχει οριστεί με διακομματική συναίνεση για τις 23 Φεβρουαρίου.

Σήμερα εμφανίστηκε ενώπιον της Ολομέλειας για να ζητήσει την ψήφο εμπιστοσύνης των βουλευτών βάσει του άρθρου 68 του Γερμανικού Συντάγματος, μετά από ομιλία του.

Το χρονικό κατάρρευσης του κυβερνητικού συνασπισμού

Ο τρικομματικός συνασπισμός του Scholz διαλύθηκε τον περασμένο μήνα μετά την παραίτηση των Ελεύθερων Δημοκρατών που ήταν υπέρ της αγοράς για το χρέος, αφήνοντας τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία ακριβώς όταν η Γερμανία αντιμετωπίζει μια ολοένα και βαθύτερη οικονομική κρίση.

Από τότε που κατέρρευσε ο αμφιλεγόμενος τρικομματικός κυβερνητικός συνασπισμός του τον Νοέμβριο, βασιζόταν στην υποστήριξη των συντηρητικών της αντιπολίτευσης για την ψήφιση οποιουδήποτε νέου νόμου.

Δεδομένης της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας της Γερμανίας και των παγκόσμιων κρίσεων που αντιμετωπίζει η Δύση, η παράταση μέχρι την προγραμματισμένη ημερομηνία εκλογών του Σεπτεμβρίου 2025 κινδύνευε να θεωρηθεί ανεύθυνη από το εκλογικό σώμα.

Το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDP) του Σολτς είναι πίσω σε μεγάλο βαθμό στις δημοσκοπήσεις, ενώ η συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) υπό τον Φρίντριχ Μερτς φαίνεται να βρίσκεται σε τροχιά επιστροφής στην κυβέρνηση.

Ανοίγοντας τη συζήτηση, ο Scholz είπε ότι οι πρόωρες εκλογές ήταν μια ευκαιρία να χαράξει μια νέα πορεία για τη χώρα και κάλεσε για «μεγάλες» επενδύσεις, ιδιαίτερα στην άμυνα, ενώ ο Merz είπε ότι το μεγαλύτερο χρέος θα ήταν βάρος για τις νεότερες γενιές και υποσχέθηκε φορολογικές περικοπές.

Κίνηση «καμικάζι»

Η απόφαση του Scholz να οργανώσει μια ψηφοφορία που περίμενε να χάσει για να διαλύσει την κυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε ως κίνηση «καμικάζι» από τη γερμανική ταμπλόιντ Bild – αλλά είναι γενικά ο μόνος τρόπος που μια γερμανική κυβέρνηση μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκαλέσει πρόωρες εκλογές.

Η διαδικασία σχεδιάστηκε ειδικά από τους μεταπολεμικούς ιδρυτές της σύγχρονης Γερμανίας για να αποφευχθεί η πολιτική αστάθεια της εποχής της Βαϊμάρης.

Σύμφωνα με κανόνες που έχουν σχεδιαστεί για να αποτρέψουν την αστάθεια που διευκόλυνε την άνοδο του φασισμού στη δεκαετία του 1930, ο ομοσπονδιακός πρόεδρος Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει εκλογές μόνο εάν ο καγκελάριος ζητήσει και χάσει ψήφο εμπιστοσύνης.

Αυτή η ψήφος εμπιστοσύνης δεν είναι μια πολιτική κρίση από μόνη της: είναι ένας τυπικός συνταγματικός μηχανισμός που έχει χρησιμοποιηθεί από τους σύγχρονους Γερμανούς καγκελάριους πέντε φορές για να ξεπεραστεί το πολιτικό αδιέξοδο.

Ωστόσο, υπάρχει ένα βαθύτερο πρόβλημα στη γερμανική πολιτική.

Επιφανειακά, η κατάρρευση του συνασπισμού πυροδοτήθηκε από μια διαμάχη για χρήματα. Το κεντροαριστερό SDP του Scholz και οι Πράσινοι εταίροι του ήθελαν να χαλαρώσουν τους αυστηρούς κανόνες χρέους της Γερμανίας για να χρηματοδοτήσουν τη στήριξη της Ουκρανίας και βασικών έργων υποδομής.

Αυτό εμπόδισε ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών του Σολτς, Κρίστιαν Λίντνερ, ο οποίος είναι ο ηγέτης του φιλικού προς τις επιχειρήσεις φιλελεύθερου Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP), το οποίο έδωσε προτεραιότητα στη μείωση του χρέους.

Ο Λίντνερ καρατομήθηκε και ο συνασπισμός κατέρρευσε. Μετά από χρόνια ακατάλληλης διαμάχης, θα μπορούσε σχεδόν να ακούστεί ο αναστεναγμός ανακούφισης στους διαδρόμους εξουσίας του Βερολίνου, αλλά η υφέρπουσα αιτία είναι πιο δύσκολο να επιλυθεί και πιο ανησυχητική.

Το κομματικό πολιτικό σύστημα της Γερμανίας έχει κατακερματιστεί περισσότερο, με περισσότερα κόμματα από ποτέ στο κοινοβούλιο. Οι νέες πολιτικές δυνάμεις είναι επίσης πιο ριζοσπαστικές.

Το 2017, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) μπήκε για πρώτη φορά στην Bundestag, κερδίζοντας 12,6%.

Το 2021 υποχώρησε στο 10,4%, αλλά τώρα ανέρχεται σχεδόν στο 20%.

Το AfD δεν θα μπει στην κυβέρνηση γιατί κανείς δεν θα συνεργαστεί μαζί του για να σχηματίσει συνασπισμό. Αλλά η ακροδεξιά τρώει το μερίδιο της ψήφου που πηγαίνει στα δύο κεντρώα κόμματα της μεγάλης σκηνής που ανέκαθεν έβαζαν μπροστά σύγχρονες Γερμανίδες καγκελάριους.

Όσο μεγαλύτερο είναι το μερίδιο του AfD, τόσο πιο δύσκολο γίνεται για τα κύρια κόμματα να σχηματίσουν έναν σταθερό κυβερνητικό συνασπισμό.

Αυτό ήταν αναμφισβήτητα το υφέρπον πρόβλημα που διέλυσε τον συνασπισμό του Scholz: Σοσιαλδημοκράτες και Πράσινοι που στηρίζουν μεγάλες δαπάνες αριστερά προσπαθούν να συνεργαστούν με φιλελεύθερους μικρών κρατών της ελεύθερης αγοράς.

Αντί να εξαφανιστεί μετά τις επόμενες εκλογές του Φεβρουαρίου, αυτό το πρόβλημα είναι πιθανό να επιδεινωθεί. Εάν η ακροδεξιά κερδίσει το ένα πέμπτο των εδρών στο κοινοβούλιο, θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο δύσκολο μετά τον Φεβρουάριο να σχηματιστεί ένας σταθερός συνασπισμός μεταξύ κομμάτων ομοϊδεατών.

Ένα άλλο νέο λαϊκιστικό πολιτικό κόμμα θα μπορούσε επίσης να μπει στο κοινοβούλιο για πρώτη φορά, η αντιμεταναστευτική ακροαριστερή συμμαχία Sahra Wagenknecht BSW, η οποία πήρε το όνομά της από τον μαρξιστή ηγέτη της.

Οι συντηρητικοί προηγούνται στις δημοσκοπήσεις, αλλά όπως έχουν τα πράγματα οι επιλογές τους για εταίρους στη δημιουργία συνασπισμού είναι περιορισμένες.

Αρνούνται να συνεργαστούν με την ακροδεξιά και είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα ήθελαν να συνεργαστούν και με τη ριζοσπαστική αριστερά. Οι φιλελεύθεροι της ελεύθερης αγοράς μπορεί να μην μπουν καν στο κοινοβούλιο και ορισμένοι συντηρητικοί αρνούνται να εξετάσουν τους Πράσινους.

Αυτό αφήνει το SDP του Scholz ως πιθανό εταίρο – παρόλο που ο Scholz είναι πιθανό να εκδιωχθεί από την εξουσία αφού η θητεία του στην εξουσία είδε τη δημοτικότητά του να πέφτει κατακόρυφα.

Όποια και αν είναι η επόμενη κυβέρνηση, η εποχή των φιλόξενων συναινετικών συνασπισμών στη Γερμανία φαίνεται να έχει τελειώσει.

Τι ακολουθεί

Ο Γερμανός Πρόεδρος αναμένεται να αποφασίσει προσεχώς για τη διάλυση της βουλής εντός 21 ημερών, όπως προβλέπουν οι συνταγματικές προθεσμίες. «Η νωρίτερη δυνατή ημερομηνία είναι η 25η Δεκεμβρίου», δηλαδή τα Χριστούγεννα, ενώ πιο «ρεαλιστική αναμένεται η 27η Δεκεμβρίου».

Σημειωτέον ότι ακόμα και μετά τη διάλυση της βουλής, ο καγκελάριος και η κυβέρνηση μειοψηφίας θα συνεχίσει να ασκεί τα καθήκοντά της, πράγμα που σημαίνει ότι δεν θα υπάρξει κυβερνητικό κενό μέχρι τις εκλογές. Ταυτόχρονα και το γερμανικό κοινοβούλιο, υπό την τωρινή του σύνθεση, θα μπορεί να συνεχίσει τα νομοθετικά του καθήκοντα ακόμα και μετά την απώλεια της ψήφου εμπιστοσύνης για τον καγκελάριο και της απόφασης περί διάλυσης του κοινοβουλίου.

Πηγή: skai.gr