Σύνοδος Κορυφής ΕΕ: Διαφωνίες για το «Αγοράστε Ευρωπαϊκά» και προκλήσεις σε μια ασταθή παγκόσμια αγορά

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να διαφωνήσουν ως προς το αν το σύνθημα «Αγοράστε ευρωπαϊκά» αποτελεί απάντηση στη φθίνουσα πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας, σε μια σύνοδο κορυφής που θα επικεντρωθεί στο πώς μπορεί να διασφαλιστεί το μέλλον της ηπείρου μέσα σε μια πιο ασταθή παγκόσμια οικονομία.

Σε ένα κάστρο στο Βέλγιο, οι 27 ηγέτες της ΕΕ θα συναντηθούν σήμερα για ανταλλαγή ιδεών σχετικά με το πώς η Ευρώπη μπορεί να ανακτήσει την οικονομική της ανταγωνιστικότητα απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα, σε μια περίοδο οικονομικών απειλών και πολιτικής αναταραχής.

Το ζήτημα της φθίνουσας ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης απασχολεί εδώ και καιρό την ΕΕ, όμως το ζήτημα απέκτησε μεγαλύτερη σημασία όταν οδυνηρές αδυναμίες αποκαλύφθηκαν με την αιφνίδια απώλεια του ρωσικού φυσικού αερίου το 2022, τους εμπορικούς πολέμους του Ντόναλντ Τραμπ και την επιδίωξη της Κίνας να κυριαρχήσει οικονομικά μέσω τεράστιων κρατικών επιδοτήσεων.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ΕΕ εξετάζει την άλλοτε ταμπού πολιτική του «Αγοράστε ευρωπαϊκά», δηλαδή την ενίσχυση ευρωπαϊκών εταιρειών σε στρατηγικούς τομείς. Η πρωτοβουλία «Αγοράστε ευρωπαϊκά», που προωθείται εδώ και καιρό από τη Γαλλία, θα μπορούσε να συνεπάγεται την επιβολή υποχρεώσεων στις κυβερνήσεις να δίνουν προτεραιότητα σε προϊόντα εγχώριας παραγωγής κατά τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων.

Αργότερα μέσα στον μήνα, η Κομισιόν αναμένεται να παρουσιάσει τη νομοθετική πρωτοβουλία Industrial Accelerator Act, η οποία εκτιμάται ότι θα θέτει στόχους στην Ευρώπη για μια σειρά στρατηγικών προϊόντων, όπως τα φωτοβολταϊκά και τα ηλεκτρικά οχήματα.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε αυτή την εβδομάδα σε ευρωπαϊκές εφημερίδες ότι η προτίμηση στα ευρωπαϊκά προϊόντα/εταιρείες θα πρέπει να επικεντρωθεί σε ορισμένους στρατηγικούς τομείς, όπως οι καθαρές τεχνολογίες, τα χημικά, ο χάλυβας, η αυτοκινητοβιομηχανία και η άμυνα, «διαφορετικά οι Ευρωπαίοι θα παραγκωνιστούν». Ο Μακρόν χαρακτήρισε την προτίμηση στα ευρωπαϊκά προϊόντα «αμυντικό μέτρο» και τόνισε ότι είναι απαραίτητη, καθώς «αντιμετωπίζουμε αθέμιτους ανταγωνιστές που δεν τηρούν πλέον τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου».

Μια ομάδα χωρών της βόρειας Ευρώπης, που υπερασπίζονται το ελεύθερο εμπόριο, έχει εκφράσει επιφυλάξεις κατά της ιδέας αυτής. Σε κοινό έγγραφο, οι σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες μαζί με την Ολλανδία επισημαίνουν ότι η προτίμηση στα ευρωπαϊκά προϊόντα/εταιρείες «ενδέχεται να προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο περίπλοκης ρύθμισης» και να αποθαρρύνει τις επενδύσεις.

Ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ούλφ Κρίστερσον, δήλωσε ότι παραμένει επιφυλακτικός απέναντι σε οποιοδήποτε προστατευτική ατζέντα. «Η ιδέα του να προσπαθήσουμε να προστατεύσουμε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις – αν αυτός είναι ο σκοπός της πρωτοβουλίας “Αγοράστε ευρωπαϊκά”, δηλαδή να αποφεύγουμε το εμπόριο ή τη συνεργασία με άλλες χώρες – με κάνει πολύ σκεπτικό», δήλωσε στους Financial Times.

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι απέφυγαν να πάρουν ξεκάθαρη θέση για το θέμα σε ένα πρόσφατο κοινό έγγραφο, αλλά βρήκαν κοινό έδαφος στην «νομοθετική αυτοσυγκράτηση», δηλαδή στη λιγότερη ρυθμιστική παρέμβαση της ΕΕ. Και οι δύο επιθυμούν η ατζέντα της ΕΕ για απελευθέρωση της αγοράς να προχωρήσει ακόμη περισσότερο.

Η ακμάζουσα γερμανοϊταλική συνεργασία έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο παραμένει ισχυρή η γαλλογερμανική σχέση, που παραδοσιακά αποτελεί την κινητήρια δύναμη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος.

Παρά την επαναπροσέγγιση στις γαλλογερμανικές σχέσεις μετά την εκλογή του Μερτς, Παρίσι και Βερολίνο εξακολουθούν να διαφωνούν σε καίρια οικονομικά ζητήματα. Ο Μερτς εμφανίζεται επιφυλακτικός απέναντι στην ιδέα του «Αγοράστε ευρωπαϊκά», προκρίνοντας μια πιο επιθετική προώθηση χαλάρωσης των κανονιστικών ρυθμίσεων και σύναψης εμπορικών συμφωνιών. Μερτς και Μακρόν διαφωνούν επίσης σχετικά με την εμπορική συμφωνία της ΕΕ με τη Mercosur. Ενώ ο Γερμανός ηγέτης ζητά την ταχεία έναρξη ισχύος της συμφωνίας με τις χώρες της Νότιας Αμερικής, ο Μακρόν την έχει απορρίψει χαρακτηρίζοντάς την «κακή συμφωνία».

Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υιοθέτησε έναν πιο επιφυλακτικό τόνο απέναντι στην ιδέα του «Αγοράστε ευρωπαϊκά». Μιλώντας την Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανέφερε ότι η προτίμηση σε ευρωπαϊκά προϊόντα/εταιρείες αποτελεί «αναγκαίο εργαλείο» σε στρατηγικούς τομείς. «Θέλω όμως να είμαι σαφής πως πρόκειται για μια λεπτή ισορροπία», υπογράμμισε, προσθέτοντας ότι κάθε πρόταση πρέπει να «στηρίζεται σε στέρεη οικονομική ανάλυση και να συνάδει με τις διεθνείς μας υποχρεώσεις».

Το ζήτημα του «Αγοράστε ευρωπαϊκά» αποτελεί μόνο ένα μέρος της εκτενούς ατζέντας της συνόδου κορυφής που διεξάγεται στο κάστρο του Alden Biesen, που ιδρύθηκε τον 13ο αιώνα από τους Τεύτονες Ιππότες. Οι ηγέτες θα συζητήσουν επίσης θέματα απορρύθμισης, κατακερματισμένων κεφαλαιαγορών που περιορίζουν τις πράσινες και ψηφιακές επενδύσεις, καθώς και εμπόδια στην ενιαία αγορά της ΕΕ που δυσχεραίνουν το εμπόριο.

Η Φον ντερ Λάιεν επισήμανε στους ευρωβουλευτές ότι υπάρχει «υπερβολική γραφειοκρατία», δηλαδή επιπλέον εθνικοί κανόνες που δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις. Για παράδειγμα, ένα φορτηγό στο Βέλγιο μπορεί να ζυγίζει έως 44 τόνους, αλλά όταν μπαίνει στη Γαλλία επιτρέπεται να μεταφέρει μόνο 40 τόνους.

Οι ηγέτες θα ακούσουν τους Μάριο Ντράγκι και Ενρίκο Λέτα, δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ιταλίας, οι οποίοι συνέταξαν σημαντικές εκθέσεις για την οικονομία. Ο Ντράγκι προειδοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η τρέχουσα οικονομική παγκόσμια τάξη είναι «νεκρή» και ότι η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει ταυτόχρονα «υποτελής, διχασμένη και αποβιομηχανοποιημένη».

Ακόμη, ο Ντράγκι σημείωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να περάσει «από την ένωση των κρατών στην ομοσπονδία».

Αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες της ΕΕ στη λήψη αποφάσεων, η Φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι είναι ανοικτή στο ενδεχόμενο προώθησης νομοθεσίας για την ενοποίηση των κεφαλαιαγορών της ΕΕ σε μικρότερο σχήμα, σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί συμφωνία και από τα 27 κράτη-μέλη. «Πρέπει να προχωρήσουμε και να γκρεμίσουμε τα εμπόδια που μας εμποδίζουν να γίνουμε ένας πραγματικός παγκόσμιος παίκτης», είπε, αναφερόμενη στα σχέδια για την ενοποίηση του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Πηγή: skai.gr