Τέρατα, αρκούδες, τελετουργικά, μολυβδομαντεία και…ξύλο!
Λίγες ώρες μας χωρίζουν από το να φωνάξουμε δυνατά πάει ο παλιός ο χρόνος και να υποδεχτούμε θριαμβευτικά το 2025. Κι αν στην Ελλάδα σπάμε το ρόδι και κόβουμε τη βασιλόπιτα σε άλλα μήκη και πλάτη του κόσμου κάποια από τα έθιμα της παραμονής και της πρώτης μέρας του νέου χρόνου τα λες με ευγένεια και ασυνήθιστα.
Διαβάστε ακόμα: Μακρυπούλια Μουτσινάς: Πώς περνούν την τελευταία μέρα του 2024 στο Βιετνάμ;
Στην Ισπανία για παράδειγμα και σε ορισμένες χώρες της Λατινικής Αμερικής, σε κάθε χτύπημα της καμπάνας την ώρα ακριβώς της αλλαγής της χρονιάς τρώνε 12 ρώγες σταφύλι για την ευημερία. Η παράδοση αυτή χρονολογείται από το 1909 και στην ουσία πρόκειται για μια από τις πρώτες κινήσεις έξυπνου marketing παγκοσμίως αφού ξεκίνησε όταν οι αμπελουργοί στο Αλικάντε είχαν αυτή την ιδέα για να πουλήσουν περισσότερα σταφύλια μετά από μια εξαιρετική συγκομιδή.
Στην Ιαπωνία πάλι η νέα χρονιά έρχεται χτυπώντας τις καμπάνες στους βουδιστικούς ναούς. 107 φορές πριν την αλλαγή και μία με το νέο έτος. Έτσι, πιστεύουν ότι ξορκίζουν τα 108 ανθρώπινα αμαρτωλά πάθη -πώς να τα μέτρησαν άραγε; -και καθαρίζουν ό,τι κακό έκαναν τον προηγούμενο χρόνο.
Αλλά δεν έχουν μόνο αυτό. Έχουν και το Namahage (ΝΑΜΑΧΕΤΖ) που θυμίζει λίγο θρίλερ και όχι γιορτή.
Σύμφωνα με το τελετουργικό, την Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, νεαροί μεταμφιεσμένοι σε δαίμονες, τους namahage , επισκέπτονται κάθε σπίτι του χωριού ζητώντας να μάθουν με δυνατές φωνές, αν ζει εκεί κάποιο παιδί που τεμπελιάζει ή έχει άσχημη συμπεριφορά. Μετά οι γονείς διαβεβαιώνουν τους namahage ότι δεν υπάρχει κανένα κακό παιδί στο σπίτι και τους προσφέρουν φαγητό και ποτό.
Σκοπός αυτής της παράδοσης είναι να ενθαρρύνει τα μικρά παιδιά να υπακούουν τους γονείς τους και να έχουν καλή συμπεριφορά, δύο πολύ σημαντικές αρετές στην αυστηρά δομημένη ιαπωνική κοινωνία πλην όμως αν κρίνουμε από τα βίντεο που είδαμε με παιδάκια να κλαίνε γοερά και ασταμάτητα, καλά πήγε κι αυτό.
[embedded content]
Επιστρέφοντας σε ευρωπαϊκό έδαφος κάθε φυσιολογικός άνθρωπος αν έμπαινε στο σπίτι του αρκούδα θα θεωρούσε τύχη ότι δεν τον έφαγε. Στην Ρουμανία όμως από τα προχριστιανικά χρόνια η παράδοση λέει ότι η εισβολή αρκούδας σε ένα σπίτι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς σήμαινε καλή τύχη και υγεία. Λογικό. Αφού σώθηκαν από την αρκούδα τι να φοβηθούν πια;
Στην βαθιά παραδοσιακή αυτή χώρα η βραδιά της παραμονής της Πρωτοχρονιάς αλλά και η πρώτη μέρα της νέας χρονιάς περιλαμβάνει χορούς και τελετές για τον θάνατο και την αναγέννηση. Οι χορευτές κάθε ηλικίας μεταμφιέζονται με μάλλινες ξύλινες φορεσιές-μάσκες σε διάφορα ζώα αλλά κυρίως σε αρκούδες και χορεύουν από σπίτι σε σπίτι για να απομακρύνουν τα κακά πνεύματα που στοίχειωσαν τα σπίτια τους την προηγούμενη χρονιά. Κι άλλη αρκούδα να μη μας βρει…
[embedded content]
Λίγο πιο δίπλα στην φαινομενικά αυστηρή και άκαμπτη Γερμανία η παράδοση της παραμονής της Πρωτοχρονιάς είναι αντισυμβατική με την τεχνοκρατική εικόνα του επίσημου κράτους και αφορά την πρόβλεψη του άμεσου μέλλοντος. Πώς θα πάει η νέα χρονιά; Και όχι, δεν πάνε σε μάγισσες και χαρτορίχτρες, γίνονται οι ίδιοι μάντες με το έθιμο που ονομάζεται bieigiessen (ΜΠΑΙΓΚΙΣΣΝ), σε απλά ελληνικά Μολυβδομαντεία.
Όλα τα μέλη της οικογένειας λιώνουν μικρά τεμάχια μολύβδου σε ένα κουτάλι πάνω από ένα κερί και στη συνέχεια ρίχνουν το υγρό μέσα σε κρύο νερό. Τα σχήματα που θα δημιουργηθούν στο νερό «αποκαλύπτουν» τι θα φέρει το νέο έτος. Το χαρτί με τις ερμηνείες πωλείται με το κουταλάκι και τα κομμάτια που θα λιώσουν σε ειδική συσκευασία και ω τι έκπληξη, γίνεται ανάρπαστο.
Ανεβαίνοντας πιο βόρεια η Πρωτοχρονιά ξυπνάει στους Δανούς το ελληνικό ταπεραμέντο, αφού η δική τους παράδοση έχει αναμφισβήτητα έντονο άρωμα Ελλάδας. Βλέπετε στη Δανία την Πρωτοχρονιά, οι άνθρωποι σπάνε πιάτα μπροστά στην εξώπορτα ενός φίλου ή ενός γείτονα. Όσο περισσότερα σπασμένα πιάτα έχει κάποιος το επόμενο πρωί στην πόρτα του, τόσους φίλους και καλή τύχη θα έχει το νέο έτος. Φήμες που τους θέλουν να φωνάζουν ΩΠΑ και να ρίχνουν και μια γυροβολιά ελέγχονται ως ανακριβείς.
Και ολοκληρώνουμε τον γύρο μας στον κόσμο στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στην Λατινική Αμερική και συγκεκριμένα στο Περού με ένα έθιμο επιτομή της αγάπης και της χαράς. Πλάκα κάνουμε φυσικά αφού οι κάτοικοι της χώρας για τον καινούργιο χρόνο παίζουν ξύλο… Κυριολεκτικά. Το φημισμένο φεστιβάλ TAKANAKUY (TAKANAKOYI) της παραμονής της Πρωτοχρονιάς γίνεται για να λύσουν όλοι τις διαφορές τους με αυτόν τον τρόπο πριν αλλάξει ο χρόνος.
Ντύνονται, στολίζονται και παίζουν ξύλο μετά μουσικής και αλκοόλ Κι αφού βγάλουν το άχτι τους με μπουνιές και κλωτσιές, δίνουν τα χέρια, αγκαλιάζονται και ξεκινούν τη νέα χρονιά αγαπημένοι…
[embedded content]
