Η παραπληροφόρηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα viral βίντεο και η παρερμηνεία απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας φαίνεται πως λειτούργησαν ως καταλύτες για τη μαζική είσοδο περισσότερων από 70.000 μεταναστών στη Θέουτα, σύμφωνα με έρευνα του Reuters.
Όπως αναφέρει το διεθνές πρακτορείο ειδήσεων, η μαζική είσοδος μεταναστών στη Θέουτα την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε αρχικά με λίγες δεκάδες άτομα.
Παρακινημένοι από βίντεο που έγιναν viral, ανάμεσά τους και ορισμένα που δημοσίευσε ισπανικό ειδησεογραφικό μέσο με στόχο να αναδείξει τις μεταναστευτικές πιέσεις, οι πρώτες δεκάδες νεαρών μεταναστών έγιναν μέσα σε λίγες ημέρες δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, που μέχρι την περασμένη Πέμπτη περνούσαν μαζικά κολυμπώντας στη Θέουτα.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Περισσότεροι από 80 άνθρωποι πνίγηκαν ή ποδοπατήθηκαν μέχρι θανάτου, σύμφωνα με τους επίσημους απολογισμούς.
Τρεις εβδομάδες νωρίτερα είχε προηγηθεί μια εξέλιξη που λειτούργησε ως καταλύτης. Το Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας δημοσίευσε απόφαση σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες που εντοπίζονται στη θάλασσα δεν μπορούν να επαναπροωθούνται άμεσα στα σύνορα των ισπανικών θυλάκων της Θέουτα και της Μελίγια στη Βόρεια Αφρική. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν νομικοί, η απόφαση δεν αποκλείει τη συνοπτική επιστροφή τους σε μεταγενέστερο στάδιο.
Η Θέουτα αποτελεί εδώ και χρόνια πόλο έλξης για μετανάστες που ελπίζουν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στην Ευρώπη. Όμως, καθώς άρχισαν να διαδίδονται λανθασμένες ερμηνείες της δικαστικής απόφασης, μεταξύ αυτών και ο ισχυρισμός ότι όποιος καταφέρει να φτάσει στη Θέουτα, είτε από τη θάλασσα είτε από τη στεριά, δεν μπορεί να επιστραφεί, ολοένα και περισσότεροι αποφάσισαν να δοκιμάσουν την τύχη τους.
«Μην πιστεύετε όσους σας λένε ότι, αν μπείτε στη Θέουτα, θα σας στείλουν πίσω. Δεν θα σας αναγκάσουν να να επιστρέψετε», λέει ένας νεαρός Μαροκινός σε βίντεο που γυρίστηκε σε δρόμο της Γερμανίας. Το βίντεο διαγράφηκε, αλλά αργότερα αναδημοσιεύθηκε από άλλους λογαριασμούς.
Από τις 7 Ιουλίου, πολλές αναρτήσεις στις πλατφόρμες της Meta, μεταξύ των οποίων και μία που συγκέντρωσε περισσότερα από 28.000 «μου αρέσει», υποστήριζαν ψευδώς ότι το πρόγραμμα της Ισπανίας για τη νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων παράτυπων μεταναστών έληγε στις 30 Ιουλίου. Παρόμοια μηνύματα κυκλοφόρησαν ευρέως και τις πρώτες πρωινές ώρες της ίδιας ημέρας.
Στην πραγματικότητα, δικαίωμα υποβολής αίτησης είχαν μόνο όσοι παράτυποι μετανάστες βρίσκονταν ήδη στην Ισπανία για τουλάχιστον πέντε μήνες πριν από το τέλος του 2025, ενώ οι αιτήσεις μπορούσαν να κατατεθούν από τον Απρίλιο έως τις 30 Ιουνίου. Η ισπανική κυβέρνηση έλαβε υπερδιπλάσιες αιτήσεις από τις περίπου 500.000 που ανέμενε και δεν παρέτεινε ποτέ την προθεσμία.
Τα περισσότερα βίντεο και οι διαδικτυακές ομάδες που ενίσχυσαν τα καλέσματα για μαζική διέλευση προς τη Θέουτα έχουν πλέον διαγραφεί, ενώ δεν είναι σαφές πότε δημοσιεύθηκαν αρχικά. Το 2024, το Μαρόκο είχε ασκήσει διώξεις σε δεκάδες άτομα που θεωρήθηκαν ύποπτα για υποκίνηση, μέσω διαδικτύου, αντίστοιχης αποτυχημένης απόπειρας μαζικής διέλευσης.
Η απρόσμενη επίδραση ενός ισπανικού δημοσιεύματος
Μέχρι τις 23 Ιουλίου, περίπου 100 άνθρωποι είχαν φτάσει στη Θέουτα, σύμφωνα με το τοπικό μέσο El Faro de Ceuta, το οποίο συνέδεσε τις αφίξεις με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου. Την ίδια εκτίμηση υιοθέτησαν αργότερα και Ισπανοί και Μαροκινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι κατηγόρησαν κυκλώματα διακινητών ότι διέδωσαν και εκμεταλλεύτηκαν την παραπληροφόρηση μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Τα πλάνα που μετέδωσε διαδικτυακά το El Faro, στα οποία νεαροί άνδρες εμφανίζονταν να χαμογελούν και να κάνουν χειρονομίες με τον αντίχειρα ή το σήμα της νίκης μέσα στη Θέουτα, ενθάρρυναν ακόμη περισσότερους να επιχειρήσουν τη διέλευση, σύμφωνα με μετανάστες που μίλησαν στο Reuters. Έτσι, εκατοντάδες άρχισαν να περνούν κολυμπώντας.
Μια ακόμη αφορμή δόθηκε στις 28 Ιουλίου, όταν νέο δημοσίευμα της El Faro, με τίτλο «Η Θέουτα δεν αντέχει άλλο», έδειχνε δύο νεαρές γυναίκες να χαμογελούν και να είναι μούσκεμα, καθώς περπατούσαν στους δρόμους της πόλης αφού είχαν περάσει τα θαλάσσια σύνορα. Το βίντεο προβλήθηκε ευρέως στο Μαρόκο, σύμφωνα με τρεις μετανάστες που μίλησαν στο Reuters.
Οι influencers μπήκαν στο παιχνίδι
Την επόμενη μέρα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατακλύστηκαν από βίντεο, καθώς influencers με δεκάδες χιλιάδες ακολούθους δημοσίευαν στιγμιότυπα στα οποία κολυμπούσαν προς τη Θέουτα, ορισμένοι φορώντας στολές κατάδυσης και χρησιμοποιώντας σωσίβια.
Ο Μουνίμ Μπελχάτζ, επαγγελματίας περιποίησης σκύλων με 31.000 ακολούθους στο Instagram, δήλωσε ότι αποφάσισε να ταξιδέψει αφού είδε δημοσιεύματα σύμφωνα με τα οποία οι μετανάστες φιλοξενούνταν στο κέντρο υποδοχής της Θέουτα.
«Τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης έδειχναν ότι οι μετανάστες που έφταναν στην Ισπανία αντιμετωπίζονταν καλά και αυτό μας ενθάρρυνε πολύ να πάμε», είπε.
Παράλληλα, κυκλοφόρησαν και παραπλανητικά βίντεο. Ένα από αυτά, που συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές, έδειχνε έναν νεαρό να κολυμπά κρατώντας selfie stick προς μια περιοχή που ορισμένες αναρτήσεις παρουσίαζαν ως τη Θέουτα. Στην πραγματικότητα, όμως, το βίντεο είχε τραβηχτεί νωρίτερα τον Ιούλιο σε πόλη στις ακτές του Ατλαντικού στο Μαρόκο.
Το επόμενο πρωί, ο αριθμός όσων επιχείρησαν να περάσουν αυξήθηκε κατακόρυφα. Οι ισπανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι περισσότεροι από 70.000 άνθρωποι εισήλθαν παράτυπα στη Θέουτα.
Ρόλο φαίνεται ότι διαδραμάτισαν και ομάδες συνομιλιών σε εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων. Έκθεση του Ισπανού αναλυτή ασφαλείας Τσέμα Γκιλ εντόπισε δύο δημόσιες ομάδες στο WhatsApp, που διαχειρίζονταν αριθμοί τηλεφώνου από την Αλγερία και αριθμούσαν συνολικά περίπου 3.700 μέλη, παρέχοντας συμβουλές για τις διαδρομές προς τη Θέουτα.
Στις συνομιλίες προέτρεπαν τα μέλη να κινηθούν άμεσα, με μηνύματα όπως: «Όποιος δεν φύγει σήμερα, θα το μετανιώσει αύριο». Ο Γκιλ δεν κατάφερε να ταυτοποιήσει τους διαχειριστές των ομάδων, ενώ το Reuters δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα την ύπαρξή τους. Οι ομάδες έχουν πλέον διαγραφεί.
Μέχρι το επόμενο βράδυ, η πείνα και το εχθρικό κλίμα είχαν οδηγήσει τη συντριπτική πλειονότητα των μεταναστών να επιστρέψει στο Μαρόκο. Χιλιάδες, ωστόσο, παραμένουν εγκλωβισμένοι, κυρίως υπήκοοι χωρών της υποσαχάριας Αφρικής και ασυνόδευτοι ανήλικοι, οι οποίοι δεν μπορούν να απελαθούν.
«Κάναμε λάθος που πήγαμε εκεί. Υπήρχε μόνο πείνα», δήλωσε ο Μπελχάτζ.
Πηγή: skai.gr
