Λογαριασμοί που συνδέονται με τον ρωσικό στρατό και προωθούν ακροδεξιά μηνύματα έφτασαν σε περισσότερα από 500.000 άτομα τις πρώτες ημέρες της μεταναστευτικής κρίσης στη Θέουτα, σύμφωνα με ανάλυση της 411, μιας ομάδας καταπολέμησης της παραπληροφόρησης.
Λογαριασμοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που συνδέονται με τη Ρωσία διασπείρουν συχνά αποσταθεροποιητικές αφηγήσεις στην Ευρώπη, προωθώντας συχνά ακροδεξιές θέσεις για τη μετανάστευση.
Ωστόσο, η 411 και άλλοι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η κλίμακα και ο συντονισμός της παραπληροφόρησης που ακολούθησε την κρίση στη Θέουτα είναι σημαντικά. Οι ομάδες που διασπείρουν παραπληροφόρηση είναι πιο οργανωμένες και ισχυρές από ό,τι ήταν πριν από μερικά χρόνια.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
«Συνεχίζουμε να το βλέπουμε αυτό σε όλη την Ευρώπη και το βρίσκουμε πολύ ενδιαφέρον. Φαίνεται ότι υπάρχει κάποιου είδους μηχανισμός ή δομή», δήλωσε ο Σαμάν Ναζαρί, επικεφαλής ερευνητής στο Alliance4Europe, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό με έδρα τις Βρυξέλλες.
«Πολύ τακτικά, βλέπουμε πλέον αυτή την κλιμάκωση να συμβαίνει σε όλη την Ευρώπη με τέτοιου είδους κρίσεις. Είναι μεγάλη σύμπτωση για να πρόκειται απλώς για φαινόμενο ευκαιριακής συμπεριφοράς (bandwagoning effect)».
Συντονισμένος καταιγισμός και θεωρίες συνωμοσίας
Ο καταιγισμός ξεκίνησε την 1η Αυγούστου, την επομένη της ημέρας που αναφέρθηκε ότι 49.000 άνθρωποι επιχείρησαν να περάσουν στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα από το Μαρόκο κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό ήταν μέρος μιας μεγαλύτερης, πολυήμερης κρίσης, κατά τη διάρκεια της οποίας υπολογίζεται ότι 72.000 μετανάστες έφτασαν στο μικρό έδαφος της Βόρειας Αφρικής.
Οι λογαριασμοί παρουσίασαν τα γεγονότα σύμφωνα με ακροδεξιές γραμμές, αποκαλώντας τα σκόπιμα συντονισμένη «επίθεση» και αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι αρχές ήταν συνένοχες. Αρκετοί λογαριασμοί πρόσθεσαν ισλαμοφοβικές ή αντισημιτικές θεωρίες συνωμοσίας σε αυτό το πλαίσιο.
Αυτές οι αφηγήσεις αναπαράχθηκαν ταχύτατα σε επτά γλώσσες και ξεπέρασαν τις 720.000 προβολές μέσα σε έξι ώρες την 1η Αυγούστου, σύμφωνα με την εξέταση περίπου 4,5 εκατομμυρίων ανάρτησεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από την 411.
Άλλοι ακροδεξιοί λογαριασμοί κάλεσαν εθνικιστές να συγκεντρωθούν στη Θέουτα και να «περιπολούν» σε επιχειρήσεις και σπίτια, ορισμένοι από τους οποίους φαίνεται να κινούνταν συντονισμένα.
Ο ρόλος των social media και ο οργανικός συντονισμός
Αναφορές υποδηλώνουν ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην κρίση στη Θέουτα, παρακινώντας ανθρώπους να κάνουν το πέρασμα και πυροδοτώντας αντιδράσεις. Διαδικτυακές φήμες έπεισαν νεαρούς Μαροκινούς ότι τα σύνορα ήταν ανοιχτά, ενώ άλλες αναρτήσεις παρείχαν υποδείξεις για το πώς να φτάσουν στο έδαφος.
Η ανάλυση της 411 επιβεβαίωσε αναφορές ότι υπήρξε ουσιαστική «συζήτηση εφοδιαστικής υποστήριξης μεταξύ χρηστών (peer-to-peer)» ανάμεσα σε πιθανούς μετανάστες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με το πώς να κάνουν το πέρασμα. Μεγάλο μέρος αυτής της δραστηριότητας έλαβε χώρα στα σχόλια κάτω από δημοφιλή (viral) βίντεο από τη Θέουτα. Αυτός ο συντονισμός μεταξύ των μεταναστών φάνηκε να είναι οργανικός, προερχόμενος «συντριπτικά από μικρούς, ανώνυμους ατομικούς λογαριασμούς και όχι από κάποιο συγκεκριμένο αναγνωρίσιμο κανάλι “στρατολόγου”».
Τα δίκτυα αναμετάδοσης του Κρεμλίνου
Μια ξεχωριστή, δεξιά αντίδραση ξεκίνησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς τα περάσματα συνεχίζονταν. Μία από τις πηγές του καταιγισμού προπαγάνδας ήταν το Rybar, ένα κανάλι στο Telegram που συνδέεται με τις ρωσικές μυστικές υπηρεσίες. Η μητρική εταιρεία του Rybar έχει υποστεί κυρώσεις στην Ευρώπη.
Ένα δίκτυο λογαριασμών «αναμετάδοσης» ενίσχυσε και διέδωσε στη συνέχεια τις αναρτήσεις του Rybar. Αυτοί περιλάμβαναν λογαριασμούς που συνδέονται με το δίκτυο Pravda, μια επιχειρησιακή δομή που διασπείρει την προπαγάνδα του Κρεμλίνου παγκοσμίως.
Ο Ναζαρί επεσήμανε ότι οι προσπάθειες παραπληροφόρησης φάνηκαν συντονισμένες και ότι θα πρέπει να διεξαχθούν έρευνες για να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν κλειστά φόρουμ ή παρόμοιες δομές στις οποίες ακροδεξιοί παράγοντες επιρροής (influencers) συζητούν πώς να διαδώσουν τις θέσεις τους.
Ταχύτερη κινητοποίηση σε σχέση με το παρελθόν
Ο Νεντ Μέντεζ, επικεφαλής ερευνητής στην 411, δήλωσε ότι η παραπληροφόρηση σχετικά με την κρίση στη Θέουτα διαδόθηκε πολύ πιο γρήγορα από ό,τι τον Μάιο του 2021, κατά τη διάρκεια ενός παρόμοιου περιστατικού στο οποίο 8.000 μετανάστες πέρασαν τα ίδια σύνορα από το Μαρόκο στην Ισπανία.
Η ακροδεξιά εκμεταλλεύτηκε και τότε εκείνα τα γεγονότα, αλλά αυτή τη φορά η ενίσχυση των ακροδεξιών αφηγήσεων έγινε πολύ πιο γρήγορα. Οι εκκλήσεις για ακροδεξιά κινητοποίηση έφεραν εθνικιστικές ομάδες στην κεντρική πλατεία της Θέουτα μέσα σε λίγες ημέρες, σημείωσε η 411. Το 2021, είχαν σταλεί παρόμοιες εκκλήσεις, αλλά χρειάστηκε πολύ περισσότερος χρόνος για να κινητοποιηθούν οι εθνικιστές.
Ο «αυτοκινητόδρομος» της πληροφορίας
«Θα μπορούσατε να συγκρίνετε τη διαδικασία με έναν εξαιρετικά συγκεκριμένο και οργανωμένο αυτοκινητόδρομο πληροφοριών», δήλωσε ο Μέντεζ. «Εάν ένα κομμάτι περιεχομένου ή παραπληροφόρησης τοποθετηθεί σε αυτόν τον προνομιακό αυτοκινητόδρομο, τότε θα λάβει βαθμό ενίσχυσης και ώθησης στον οποίο άλλα είδη περιεχομένου απλώς δεν έχουν πρόσβαση. Γεγονότα όπως αυτό σε όλη την Ευρώπη υποδηλώνουν ότι ορισμένα κομμάτια περιεχομένου επιλέγονται για την είσοδο στον αυτοκινητόδρομο, και αυτά τα κομμάτια μοιράζονται παρόμοια χαρακτηριστικά».
«Αυτός ο μηχανισμός είναι το πραγματικό πράγμα για το οποίο πρέπει να ανησυχούμε, περισσότερο από αυτή τη συγκεκριμένη κρίση. Την επόμενη φορά που θα υπάρξει ένα συνοριακό επεισόδιο οπουδήποτε στη Μεσόγειο, αυτά τα ίδια δίκτυα αναμετάδοσης είναι ήδη στη θέση τους, έτοιμα να το αναλάβουν και να το τρέξουν ξανά», κατέληξε η ανάλυση της 411.
Πηγή: skai.gr
