Σαφείς κανόνες για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) μπαίνουν στα σχολεία της Ελλάδας, μετά από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ της σχετικής πρωτοβουλίας των υπουργείων Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στο πλαίσιο ασφαλούς χρήσης της ΤΝ στην εκπαίδευση, περιλαμβάνονται δικλείδες προστασίας των μαθητών και της σχολικής κοινότητας απέναντι σε φαινόμενα όπως:
- Παραπληροφόρηση
- Αλγοριθμικές στρεβλώσεις
- Επιβλαβές περιεχόμενο
- Καταχρηστική αξιοποίηση της τεχνολογίας
Όπως επισημαίνεται από πλευράς υπουργείων, πλέον τίθενται οι βάσεις «για μια ασφαλή, διαφανή και παιδαγωγικά υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαιδευτική διαδικασία, με στόχο η τεχνολογία να λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης της μάθησης και όχι ως υποκατάστατο της προσωπικής προσπάθειας, της κριτικής σκέψης και του ρόλου του εκπαιδευτικού».
Τι προβλέπεται για τη χρήση ΤΝ
Η χρήση εργαλείων ΤΝ παραμένει προαιρετική για μαθητές και εκπαιδευτικούς, δεν συνδέεται με την αξιολόγησή τους και πραγματοποιείται πάντοτε υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού.
Ειδικότερα, για τη χρήση συστημάτων ΤΝ προβλέπεται:
- Να πραγματοποιείται αποκλειστικά για την υποστήριξη της μάθησης και όχι για την υποκατάσταση της προσωπικής προσπάθειας των μαθητών.
- Να τελεί πάντοτε υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού.
- Να εφαρμόζεται σε εθελοντική βάση για μαθητές και εκπαιδευτικούς.
- Να μην επηρεάζει την αξιολόγηση ή τη μαθητική και υπηρεσιακή κατάσταση.
Δικλείδες προστασίας και απαγορεύσεις
- Στο πλαίσιο χρήσης εργαλείων ΤΝ στην εκπαίδευση υπάρχουν ρητές απαγορεύσεις για πρακτικές όπως:
- Δημιουργία και διάδοση deepfake περιεχομένου χωρίς συναίνεση.
- Παραγωγή ψευδών βιβλιογραφικών αναφορών ή ανύπαρκτων πηγών.
- Μη εξουσιοδοτημένη ανάπτυξη ή χρήση εφαρμογών ΤΝ.
- Πλήρως αυτοματοποιημένη αξιολόγηση μαθητών ή εκπαιδευτικών.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία προσωπικών δεδομένων ανηλίκων. Απαγορεύεται ρητά η δημιουργία προφίλ μαθητών και εκπαιδευτικών, η επεξεργασία στοιχείων προσωπικότητας ή συμπεριφοράς, καθώς και η εισαγωγή ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων σε συστήματα ΤΝ.
Ειδικότερα, δεν επιτρέπεται η καταχώριση ονοματεπωνύμων, φωτογραφιών, φωνητικών δειγμάτων, βαθμολογιών, δεδομένων υγείας ή οποιουδήποτε άλλου στοιχείου μπορεί να οδηγήσει στην ταυτοποίηση μαθητών και εκπαιδευτικών.
Επιπλέον, η χρήση εργαλείων ΤΝ δεν επιτρέπεται κατά τη διάρκεια γραπτών εξετάσεων, τεστ και διαγωνισμάτων, εκτός εάν έχει προβλεφθεί ρητά ελεγχόμενη χρήση τους από τον εκπαιδευτικό. Αντίστοιχα, οι μαθητικές εργασίες δεν μπορούν να παράγονται εξ ολοκλήρου ή σε σημαντικό βαθμό από εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να καθοδηγούν τους μαθητές στη δημιουργική, υπεύθυνη και κριτική αξιοποίηση των νέων εργαλείων, ώστε η τεχνολογία να λειτουργεί ενισχυτικά για τη μάθηση και όχι εις βάρος της.
Σε αυτό το πλαίσιο, θεσμοθετείται για πρώτη φορά ο ρόλος του «Συντονιστή χρήσης ΤΝ» σε κάθε σχολική μονάδα. Ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός θα παρακολουθεί την ορθή εφαρμογή των εργαλείων ΤΝ, θα συντονίζει τη συμμετοχή μαθητών και εκπαιδευτικών και θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για θέματα ασφάλειας και προστασίας δεδομένων.
Η πρόσβαση στα συστήματα ΤΝ θα πραγματοποιείται, όπου υποστηρίζεται, μέσω του Πανελλήνιου Σχολικού Δικτύου, με ασφαλή αυθεντικοποίηση χρηστών και αυστηρούς περιορισμούς πρόσβασης.
Επιπλέον, εισάγονται συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας, όπως ανωνυμοποίηση ή ψευδωνυμοποίηση δεδομένων, καταγραφή όλων των διαδικασιών επεξεργασίας, μηχανισμοί ανθρώπινης εποπτείας, τακτικές αξιολογήσεις κινδύνου και συμμόρφωση με διεθνή πρότυπα ασφάλειας πληροφοριών.
Πριν από κάθε εφαρμογή συστήματος ΤΝ θα διενεργείται υποχρεωτικά Εκτίμηση Αντικτύπου στην Προστασία Δεδομένων (DPIA), σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ).
Δράσεις και επιμορφώσεις
Κάθε σχολική μονάδα θα πρέπει να οργανώνει τουλάχιστον μία ετήσια δράση ενημέρωσης για μαθητές και γονείς, ενώ θα υλοποιούνται και επιμορφώσεις εκπαιδευτικών σχετικά με τις βασικές αρχές λειτουργίας της ΤΝ, τους κινδύνους και τις αλγοριθμικές μεροληψίες, την προστασία προσωπικών δεδομένων, τις τεχνικές prompting και τη διαχείριση περιστατικών.
Οι επιμορφώσεις θα εγκρίνονται από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), ώστε να διασφαλίζονται ενιαία ποιότητα και επιστημονική επάρκεια.
Ευρωπαϊκή καινοτομία
Η ανακοίνωση της εν λόγω πρωτοβουλίας είχε προηγηθεί την περασμένη Δευτέρα, 11 Μαϊου, στο πλαίσιο των εργασιών του Συμβουλίου Υπουργών Παιδείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις Βρυξέλλες, όπου η η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ανακοίνωσε ότι η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή, διαφανή και παιδαγωγικά υπεύθυνη χρήση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Η κ. Ζαχαράκη είχε επισημάνει στους ομολόγους της ότι με αυτήν τη νέα πρωτοβουλία η Ελλάδα γίνεται μία από τις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίζει ολοκληρωμένο και δεσμευτικό κανονιστικό πλαίσιο για την ασφαλή και υπεύθυνη αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Πηγή: skai.gr
