Μια νέα έκθεση πολιτικής του Μάικλ Κράτσιος, διευθυντή του Γραφείου Επιστήμης και Τεχνολογικής Πολιτικής του Λευκού Οίκου, περιλαμβάνει πολλές ευπρόσδεκτες προτάσεις για τη βελτίωση του τρόπου με τον οποίο χρηματοδοτείται η επιστημονική έρευνα. Είναι όμως κρίμα που τόσες άλλες πολιτικές της κυβέρνησης απειλούν να υπονομεύσουν αυτές τις προσπάθειες.
Η μεταπολεμική δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών να χρηματοδοτούν γενναιόδωρα τη βασική επιστημονική έρευνα έχει αποφέρει τεράστια οφέλη: από βαθύτερες γνώσεις για τη φύση του σύμπαντος έως αμέτρητες ιατρικές ανακαλύψεις. Παράλληλα, ενίσχυσε τα ερευνητικά πανεπιστήμια, τα οποία εξακολουθούν να αποτελούν πρότυπο για ολόκληρο τον κόσμο.
Ωστόσο, ακόμη και το καλύτερο σύστημα τείνει να βυθίζεται στη γραφειοκρατική αδράνεια όταν δεν ανανεώνεται τακτικά. Η αμερικανική χρηματοδότηση της επιστήμης δεν αποτελεί εξαίρεση.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Οι ερευνητές αφιερώνουν περισσότερο από το 40% του χρόνου τους στη γραφειοκρατία. Οι φορείς χρηματοδότησης ευνοούν ασφαλή, σταδιακά ερευνητικά έργα, αντί για πιο ριψοκίνδυνα εγχειρήματα, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν είτε σε σημαντικές ανακαλύψεις είτε σε αποτυχία. Επιπλέον, οι νεότεροι επιστήμονες – στην περίοδο της ζωής τους που είναι πιθανότερο να πραγματοποιήσουν πραγματικά ανατρεπτική έρευνα – περιμένουν περισσότερο από ποτέ για να λάβουν την πρώτη τους μεγάλη επιχορήγηση.
Η έκθεση του Κράτσιος προτείνει η ίδια η χρηματοδότηση της επιστήμης να γίνει πιο πειραματική, μέσω εργαλείων όπως βραβεία, ταχείες επιχορηγήσεις, δεσμεύσεις μελλοντικής αγοράς και άλλοι μηχανισμοί που ανταμείβουν τα αποτελέσματα. Προτείνει επίσης τη χρηματοδότηση διαφορετικών τύπων οργανισμών. Ένα παράδειγμα είναι το πρόσφατα δημιουργημένο πρόγραμμα X-Labs του Εθνικού Ιδρύματος Επιστημών, το οποίο επιδιώκει να ενδυναμώσει διεπιστημονικές ομάδες σε ανεξάρτητους ερευνητικούς οργανισμούς.
Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η πρότασή του να εφαρμοστεί η επιστημονική μέθοδος στην ίδια τη διαδικασία χρηματοδότησης της επιστήμης, με συστηματικές δοκιμές και αξιολόγηση των διαφορετικών μηχανισμών χρηματοδότησης, ώστε να επιτυγχάνεται συνεχής βελτίωση.
Όμως, τίποτε από αυτά δεν θα έχει ιδιαίτερη σημασία εάν η κυβέρνηση συνεχίσει να υπονομεύει το ίδιο το οικοσύστημα που παράγει την επιστημονική γνώση.
Η πιο εμφανής αντίφαση με το όραμα που περιγράφεται στην έκθεση είναι η χρήση των ερευνητικών επιχορηγήσεων ως εργαλείου πίεσης στον ευρύτερο πόλεμο της κυβέρνησης κατά της ανώτατης εκπαίδευσης. Ένα επιστημονικό ερευνητικό πρόγραμμα απαιτεί μεγάλη επένδυση χρόνου, προσπάθειας και χρημάτων. Η δημιουργία αβεβαιότητας γύρω από τη χρηματοδότησή του το καθιστά λιγότερο ελκυστικό και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις σε πειράματα που βρίσκονται σε εξέλιξη, καθώς αυτά δεν μπορούν να σταματούν και να ξεκινούν κατά βούληση, σαν να ανοίγει και να κλείνει κανείς έναν διακόπτη.
Η διακοπή της χρηματοδότησης μπορεί να καταστρέψει χρόνια δουλειάς, να διαλύσει ερευνητικές ομάδες και να καθυστερήσει σημαντικές ανακαλύψεις.
Το μεταναστευτικό αποτελεί ένα λιγότερο προφανές, αλλά εξίσου σημαντικό πρόβλημα. Οι πολιτικές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) αποθαρρύνουν φοιτητές και επιστήμονες από το να έρθουν στις Ηνωμένες Πολιτείες για να εργαστούν. Η έκθεση του Κράτσιος ορθώς επιδιώκει την επέκταση της χρηματοδότησης σε εργαστήρια του ιδιωτικού τομέα, όπου πλέον πραγματοποιείται μεγάλο μέρος της έρευνας και της ανάπτυξης.
Ωστόσο, το συγκριτικό πλεονέκτημα της Αμερικής δεν ήταν ποτέ απλώς η οικονομική της ισχύς. Ήταν το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούσαν διαχρονικά πόλο έλξης για τα μεγαλύτερα ταλέντα του κόσμου. Η Κίνα διαθέτει τετραπλάσιο πληθυσμό από τις ΗΠΑ, όμως η Αμερική δεν επέτρεπε ποτέ στον εαυτό της να περιορίζεται από τα εθνικά της σύνορα.
Όσοι υιοθετούν μια στενόμυαλη λογική έλλειψης πόρων θεωρούν ότι οι μετανάστες αυτοί «κλέβουν» θέσεις εργασίας και πανεπιστημιακές θέσεις από τους Αμερικανούς πολίτες. Η έκθεση του Κράτσιος φαίνεται να συμμερίζεται αυτή τη λογική μηδενικού αθροίσματος, υποστηρίζοντας ότι η εισροή ξένων ταλέντων «παραμερίζει τους Αμερικανούς φοιτητές». Όμως η καινοτομία λειτουργεί ακριβώς αντίθετα: δεν είναι παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος.
Οι άνθρωποι που έρχονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για να εργαστούν, να σκεφτούν και να δημιουργήσουν καταλήγουν να δημιουργούν περισσότερες ευκαιρίες και για τους Αμερικανούς. Φέρνουν νέες ιδέες, ανοίγουν νέες επιχειρηματικές προοπτικές και συμβάλλουν σε μεγαλύτερη κοινή ευημερία. Ενισχύουν τομείς καινοτομίας που προσελκύουν ακόμη περισσότερους ανθρώπους στην επιστήμη και την τεχνολογία, ενώ παράλληλα επιτρέπουν στην Αμερική να παραμένει στην αιχμή της τεχνολογικής προόδου.
Η μεταρρύθμιση της γραφειοκρατίας μπορεί να καταστήσει την αμερικανική επιστήμη πιο παραγωγική. Όμως κανένα σύστημα χορήγησης επιχορηγήσεων, όσο ευρηματικό κι αν είναι, δεν μπορεί να αντισταθμίσει την απομάκρυνση ταλαντούχων ανθρώπων ή την αποσταθεροποίηση των ιδρυμάτων όπου γεννιούνται οι επιστημονικές ανακαλύψεις. Αν η κυβέρνηση επιθυμεί πραγματικά μια έκρηξη καινοτομίας, οφείλει να ευθυγραμμίσει και τις υπόλοιπες πολιτικές της με το όραμα που περιγράφεται στην έκθεση του Κράτσιος.
Πηγή: skai.gr
