Στο επίκεντρο τίθεται για άλλη μια φορά ο ρόλος των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump) ότι πρόκειται να περιορίσει την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στη Γερμανία.
Στην Ευρώπη βρίσκονται συνήθως μεταξύ 80.000 και 100.000 Αμερικανών στρατιωτών, εκ των οποίων περισσότεροι από 36.000 στη Γερμανία. Το Πεντάγωνο ανακοίνωσε την Παρασκευή την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη χώρα, ενώ ο Τραμπ δήλωσε την επόμενη ημέρα ότι προτίθεται να προχωρήσει «πολύ πιο πέρα» από αυτό το μέτρο.
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη αποτελεί κληρονομιά του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, όταν οι Αμερικανοί συνέβαλαν στη σταθεροποίηση και την ανοικοδόμηση της ηπείρου, καθώς και του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι δυνάμεις αυτές λειτουργούσαν ως ανάχωμα στην επέκταση της Σοβιετικής Ένωσης.
ΆλλαΣχετικά άρθρα
Όπως αναφέρει το Associated Press, τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη των αμερικανικών δυνάμεων έχει αποκτήσει ευρύτερο επιχειρησιακό ρόλο, στηρίζοντας αποστολές στην Αρκτική, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της τρέχουσας κρίσης με το Ιράν.
Ωστόσο, ο Τραμπ έχει απομακρυνθεί από τη διακομματική γραμμή δεκαετιών, ασκώντας έντονη κριτική στους Ευρωπαίους συμμάχους στο ΝΑΤΟ και προχωρώντας σε κινήσεις περιορισμού της αμερικανικής δέσμευσης για την ασφάλεια της ηπείρου.
Η πρόσφατη ανακοίνωση έρχεται εν μέσω αυξανόμενης έντασης με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «ταπεινώνονται» από το Ιράν, κατηγορώντας την Ουάσιγκτον για έλλειψη σαφούς στρατηγικής.
Τι ισχύει για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Διοίκηση των ΗΠΑ (EUCOM), που ιδρύθηκε το 1947, αποτελεί μία από τις 11 ενιαίες διοικήσεις μάχης του Πενταγώνου και καλύπτει περίπου 50 χώρες και εδάφη.
Η Γερμανία φιλοξενεί τη μεγαλύτερη συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, με περισσότερους από 36.000 στρατιώτες. Ακολουθεί η Ιταλία με πάνω από 12.000, ενώ περίπου 10.000 βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με στοιχεία του Πενταγώνου από τον Δεκέμβριο.
Παρά την ανακοίνωση για αποχώρηση δυνάμεων, το Πεντάγωνο δεν έχει δώσει ακόμη σαφείς λεπτομέρειες για το ποιες μονάδες ή επιχειρήσεις θα επηρεαστούν.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη ενισχύθηκε σημαντικά μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία πριν από τέσσερα χρόνια. Ωστόσο, σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, όπως η Γερμανία, εκτιμούν εδώ και καιρό ότι αυτές οι ενισχύσεις θα είναι οι πρώτες που θα αποσυρθούν στο πλαίσιο μιας πιθανής αναδιάταξης.
Η παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη έχει παγκόσμιο ρόλο
Πέρα από τον ρόλο της ως αποτρεπτικού παράγοντα έναντι της Ρωσίας, η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη λειτουργεί ως βασικός κόμβος για την προβολή ισχύος των ΗΠΑ σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ο στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, διοικητής των αμερικανικών και νατοϊκών δυνάμεων στην Ευρώπη, υπογράμμισε τον Μάρτιο ενώπιον της Επιτροπής Ενόπλων Δυνάμεων της Γερουσίας τα επιχειρησιακά πλεονεκτήματα που προσφέρει η ισχυρή παρουσία στην ήπειρο.
«Η στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη, όπως και η διατήρηση πυρομαχικών, μας επιτρέπει να στηρίζουμε τη Διοίκηση Αφρικής των ΗΠΑ στις επιχειρήσεις κατά τρομοκρατικών οργανώσεων, αλλά και την Κεντρική Διοίκηση σε επιχειρήσεις όπως η “Operation Epic Fury”», ανέφερε, παραπέμποντας στη σύγκρουση με το Ιράν. «Οι αποστάσεις είναι μικρότερες, το κόστος χαμηλότερο και η προβολή ισχύος πολύ ευκολότερη».
Η Γερμανία αποτελεί κομβικό σημείο αυτής της στρατηγικής, φιλοξενώντας τα αρχηγεία της Ευρωπαϊκής και της Αφρικανικής Διοίκησης των ΗΠΑ, την αεροπορική βάση του Ράμσταϊν, καθώς και το στρατιωτικό νοσοκομείο στο Λαντστούλ, όπου έχουν διακομιστεί τραυματίες από πολεμικές επιχειρήσεις στο Αφγανιστάν και το Ιράκ.
Παράλληλα, στη γερμανική επικράτεια παραμένουν ανεπτυγμένα και αμερικανικά πυρηνικά όπλα, στοιχείο που υπογραμμίζει τον στρατηγικό ρόλο της χώρας στο πλαίσιο της αποτρεπτικής ισχύος του ΝΑΤΟ.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν περίπου 100 πυρηνικές βόμβες ανεπτυγμένες σε βάσεις στην Ευρώπη, οι οποίες προορίζονται για χρήση από αεροσκάφη, σύμφωνα με εκτίμηση του Μαρτίου από την Ομοσπονδία Αμερικανών Επιστημόνων (Federation of American Scientists).
Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, τα όπλα αυτά βρίσκονται σε βάσεις στο Βέλγιο, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ολλανδία και την Τουρκία, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρχουν και στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Πιέσεις για μεταφορά δυνάμεων στην Ανατολική Ευρώπη
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στο Κογκρέσο το σχέδιο του Πενταγώνου για μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, με κορυφαίους Ρεπουμπλικανούς να προειδοποιούν ότι μια πρόωρη αποχώρηση θα έστελνε «λάθος μήνυμα» προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν, εν μέσω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία.
Ο γερουσιαστής Ρότζερ Γουίκερ από το Μισισίπι και ο βουλευτής Μάικ Ρότζερς από την Αλαμπάμα υποστήριξαν ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα πρέπει να αποσυρθούν, αλλά να μετακινηθούν προς βάσεις στην Ανατολική Ευρώπη, ενισχύοντας έτσι τη νατοϊκή αποτροπή στην περιοχή.
Παράλληλα, οι δύο γερουσιαστές επισήμαναν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν προχωρήσει σε «σημαντικές επενδύσεις» για τη φιλοξενία αμερικανικών στρατευμάτων, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο προβληματική μια ενδεχόμενη αποχώρηση.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, το Πεντάγωνο αποφάσισε επίσης να ακυρώσει την προγραμματισμένη ανάπτυξη στη Γερμανία ενός τάγματος πυρών μεγάλου βεληνεκούς του αμερικανικού στρατού, το οποίο θα επιχειρούσε με επίγεια συστήματα πυραύλων.
Το δόγμα Τραμπ: «Αυτοάμυνα» για την Ευρώπη
Η στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ για την άμυνα επανακαθορίζει τον ρόλο των ΗΠΑ στην Ευρώπη, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη οι ευρωπαϊκές χώρες να αναλάβουν μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την ασφάλειά τους.
Στο πλαίσιο της Εθνικής Αμυντικής Στρατηγικής που παρουσιάστηκε τον Ιανουάριο, η Ουάσιγκτον ξεκαθαρίζει ότι, αν και «παραμένει δεσμευμένη στην Ευρώπη», προτεραιότητά της είναι η υπεράσπιση της αμερικανικής επικράτειας και η αποτροπή της Κίνας.
Το δόγμα αυτό σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση: η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την αμυντική της αυτονομία, σε μια περίοδο που οι παγκόσμιες ισορροπίες μεταβάλλονται.
Σύμφωνα με το ίδιο κείμενο, παρά τη σχετική μείωση του μεριδίου της στην παγκόσμια οικονομία, η Ευρώπη εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική ισχύ, με τη γερμανική οικονομία να «υπερβαίνει κατά πολύ» εκείνη της Ρωσίας.
«Οι σύμμαχοί μας στο ΝΑΤΟ είναι συνολικά πολύ ισχυρότεροι από τη Ρωσία, δεν υπάρχει καν σύγκριση», αναφέρεται χαρακτηριστικά, με την Ουάσιγκτον να επισημαίνει τη δέσμευση των συμμάχων για αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ, πρωτοβουλία που προωθεί η κυβέρνηση Τραμπ.
Η Γερμανία ενισχύει την Bundeswehr μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία
Η Γερμανία έχει προχωρήσει σε μια εκτεταμένη προσπάθεια εκσυγχρονισμού των ενόπλων δυνάμεών της (Bundeswehr), ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Την ίδια χρονιά, το Βερολίνο δημιούργησε ειδικό ταμείο ύψους 100 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της άμυνας, με σημαντικό μέρος των πόρων να κατευθύνεται ήδη στην προμήθεια νέου στρατιωτικού εξοπλισμού.
Στα τέλη του περασμένου έτους, η κυβέρνηση Μερτς ανακοίνωσε σχέδια για αύξηση του προσωπικού των ενόπλων δυνάμεων σε 260.000 στρατιώτες, από περίπου 180.000 σήμερα. Για σύγκριση, το 2001 -όταν ίσχυε ακόμη η υποχρεωτική θητεία- η δύναμη της Bundeswehr ανερχόταν σε 300.000 άτομα, εκ των οποίων περισσότερο από το ένα τρίτο ήταν κληρωτοί.
Παράλληλα, η Γερμανία εκτιμά ότι θα χρειαστεί περίπου 200.000 εφέδρους, υπερδιπλάσιους από τον σημερινό αριθμό.
Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους, σχολιάζοντας τα σχέδια των ΗΠΑ για μείωση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην Ευρώπη, αναγνώρισε ότι η ήπειρος πρέπει να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της. Όπως σημείωσε, η Bundeswehr επεκτείνεται, οι προμήθειες στρατιωτικού εξοπλισμού επιταχύνονται και αναπτύσσονται νέες υποδομές.
Πηγή: skai.gr
